Кіріспе
Американдық карикатурист Элисон Бекделдің "Dykes to Watch Out For" (кейде DTWOF) атты апталық комиксі. 1983 жылдан 2008 жылға дейін жарияланған бұл комикс, халық мәдениетінде лесбияндық бейнелерінің ең алғашқы және тұрақты мысалдарының бірі болды. Ол "Рита Мей Браунның "Рубифрут джунглисі" (1973) және Лиза Альтердің "Кинфликс" (1976) сияқты көрнекті романдар бұрынғы буынға болғандай, лесбияндықтардың жаңа буыны үшін де ортақ мәдениетте маңызды" деп есептеледі. Комикс, ойын-сауық саласындағы гендерлік теңсіздікті анықтауға арналған критерийлер жиынтығын – "Бекдел тестін" ұсынды, ол кейіннен кеңінен қолданыс тапты.
Dykes to Watch Out For (sometimes DTWOF) was a weekly comic strip by Alison Bechdel. The strip, which ran from 1983 to 2008, was one of the earliest ongoing representations of lesbians in popular culture and has been called "as important to new generations of lesbians as landmark novels like Rita Mae Brown's Rubyfruit Jungle (1973) and Lisa Alther's Kinflicks (1976) were to an earlier one". It introduced the Bechdel test, a set of criteria for determining gender bias in works of entertainment, that has since found broad application.
Шолу
DTWOF Америка Құрама Штаттарының орташа өлшемді қаласында тұратын түрлі-түрлі кейіпкерлердің (көпшілігі лесбиянкалар) өмірін, махаббатын және саясатын суреттеді, онда күлкілі жағдайлар мен өткір әлеуметтік сын бар. Комикс Funny Times журналында жарияланып, бірнеше гей және лесбияндық газеттерге таратылды, сондай-ақ интернетте қолжетімді болды. Алғашқы суреттелген кітап 1986 жылы Firebrand Books баспасынан шықты. Бехдельдің сөзінше, оның комиксі "жартылай пікір мақаласы және жартылай аяқталмаған, кезең-кезеңмен жазылған викториялық роман" болған. Кейіпкерлер заманауи оқиғаларға, соның ішінде Мичиган әйелдер фестиваліне, гей-парадтар мен наразылық акцияларына қатысып, күнделікті жағдайлар, саяси мәселелер және лесбияндық мәдениеттің өзгеруі туралы қызу пікірталас жүргізді. Бұл комикс ең табысты және ұзақ жылдар бойы жарық көрген квир комикстердің бірі болды. 2008 жылдың 10 мамырында Бехдель өзінің графикалық роман мемуарын аяқтау үшін комиксті белгісіз мерзімге тоқтатып отырғанын хабарлады, ол 2012 жылы "Сен менің анамсың ба?" деген атпен жарияланды. 2016 жылдың 23 қарашасында Бехдель "Pièce de Résistance" атты эпизодпен комикстің үзілісін бұзды. Эпизодта сол кейіпкерлер сегіз жылдық үзілісті және Дональд Трамптың сайлануына реакция жасайды. "Pièce de Résistance" Seven Days журналында және Бехдельдің веб-сайтында жарияланды. Көптеген келушілер веб-сайттың жұмысын тоқтатуына себеп болды. Бехдель сонымен қатар Seven Days журналының 2016 жылғы 23-30 қарашадағы санының мұқабасын салған, онда "Дайктарға көз салып жүру керек" кейіпкерлерінің Алғыс айту күніне арналған кешкі асы көрсетілген. Комиксте кейіпкерлер Трамптың президенттігі туралы ойланып, Трамптың сайлау кампаниясына арналған хаттарды Ақ үйге жазады. Seven Days басылымында Бехдель "қазір шабыт келгенде біржолақтан жасайды" деп жазылған. 2023 жылы DTWOF драматург Мадлен Джорджтың Audible платформасындағы стриминг подкаст сериясы ретінде бейімделді, онда Кэрри Браунштейн, Роберта Колиндрес, Роксана Гей, Дженн Колела және Джейн Линч дауыстарын сомдады, бұл Бехдельдің келісімімен жасалды; комикс дебют жасағаннан қырық жыл өткен соң.
Әдебиеттік сілтемелер
Бехделдің танымал автобиографиялық романы "Көңілді үй" сияқты, DTWOF көптеген әдеби сілтемелерді қамтыды. Мысалы, Сидней Круковскиге қойылған есім "Желание трамвайы" пьесасының кейіпкері Стэнли Ковальскиге сілтеме жасайды. Сидней сондай-ақ Лох-Ломонд вискиін ішеді, бұл брендті Герже "Тинтиннің оқиғалары" комиксінде ойлап тапқан.