Кіріспе

Акустикалық бас гитара (кейде акустикалық бас деп қысқартылады немесе ABG деп белгіленеді) – болат ішектері бар акустикалық гитараға ұқсас, бірақ көбінесе одан үлкен, іші қуыс ағаш корпусы бар бас аспап. Дәстүрлі электробас гитарасы және контрабас сияқты, акустикалық бас гитарада да әдетте төрт ішегі болады, олар әдетте E A D G ретінде, 6 ішекті гитараның ең төменгі төрт ішегінен бір октава төмен күйленеді. Акустикалық бас гитараны басқа акустикалық аспаптармен бірге ойнағанда күшейткішсіз естігені қиын болғандықтан, көптеген акустикалық бас гитаралар магниттік немесе пьезоэлектрлік немесе екеуі де бар құрылғылармен жабдықталған, осылайша оларды бас күшейткішпен күшейтуге болады. Мексиканың дәстүрлі музыкасында акустикалық бас гитараның бірнеше түрлері кездеседі, мысалы, гитаррон – өте үлкен, терең корпусты мексикалық 6 ішекті акустикалық бас гитара, Мариячи тобында ойналады, леон – медиатормен тартылады, ал бахо сексто – алты жұп ішегі бар.

Тарих

Regal Musical Instrument Company компаниясы жасаған бассогитара, гитараға ұқсас корпусты пайдаланған алғашқы көптеп өндірілген акустикалық бас болды. Бұл аспап тік тұрған, көлденең күйде ойнауға тым үлкен еді. Бірінші заманауи акустикалық бас гитарын 1950-ші жылдардың ортасында Чикаголық Kay компаниясы жасады. Harptone 1965 жылы Supreme деген атпен B4 үлгісін шығара бастады, ал өндіріс 1975 жылы тоқтатылды. Олар сондай-ақ Standel логотипімен өте шектеулі санда да жасады. Эрни Болл 1970-ші жылдардың басында модель шығара бастады. Боллдың мақсаты бас гитарашыларды акустикалық гитаралардың дыбысына үйлесетін, акустикалық дыбыс беретін аспаппен қамтамасыз ету болды. Болл: "Егер электр гитараларға электр бас гитаралар болса, онда акустикалық гитараларға да акустикалық бас гитаралар болуы керек" деді. Болл былай деді: "Акустикалық басқа ең жақын нәрсе – мариачи тобындағы мексикалық гитарон болды, сондықтан мен Тихуанадан біреуін сатып алып, оны түзетумен айналыстым". Болл 1972 жылы ұсынылған Earthwood акустикалық бас гитарын жасау үшін Fender компаниясының бұрынғы қызметкері Джордж Уильям Фуллертонмен бірлесіп жұмыс істеді. Бұл аспаптың өндірісі 1974 жылы тоқтатылды, бірақ бірнеше жылдан кейін Эрни Боллдың қызметкері Дэн Нортон басшылығымен қайта жаңғыртылды, содан кейін 1985 жылы өндіріс қайтадан тоқтатылды. Earthwood акустикалық бас гитарасы қазіргі өндірістегі көптеген аспаптарға қарағанда әлдеқайда үлкен және терең болды, бұл оған әсіресе төменгі регистрде көбірек дыбыс беруге мүмкіндік берді. 1-сурет. Эрни Болл компаниясы Боллдың дизайнын "өз уақытынан бұрынғы идея" деп сипаттайды; аспап 1980-ші жылдардың соңына дейін акустикалық музыкалық өнернамаларда көбірек қолданылмады, содан кейін MTV Unplugged телебағдарламасында акустикалық бас гитаралар пайда болды. Халық музыкасының бас гитарашысы Эшли Хатчингс 1974 және 1975 жылдары өзінің Etchingham Steam Band тобымен акустикалық бас гитараны қолданды. Акустикалық бас гитараны рок музыкасында алғаш рет қолданғандардың бірі – ағылшын мульти-инструменталисі және композиторы Майк Олдфилд болды. Ол 1970-ші жылдардың ортасында лиутье Тони Земаитистен өзіне арнап жасалған аспапты алды және сол кезден бастап оның көптеген жазбаларында осы бас гитараны пайдаланды, мысалы, 1975 жылғы Ommadawn альбомында.

Құрылыс және көйлеу

Электр бас гитарасынан айырмашылығы, ол әдетте қатты корпусты аспап, акустикалық бас гитараның корпусы әдетте болат струналы акустикалық гитараға ұқсас (бірақ көбінесе одан сәл үлкен) қуыс ағаштан жасалған болады. Акустикалық бас гитаралардың көпшілігі перделі, бірақ кейбіреулері пердесіз де болады. Жартылай перделі нұсқалары да бар, бірақ олар сирек кездеседі. Дәстүрлі электр бас және контрабас сияқты, акустикалық бас гитарада көбінесе төрт струна болады, олар әдетте E A D G ретінде, алты струналы гитараның ең төменгі төрт струнасынан октава төмен күйленеді. Электр бас гитарасындай, бес немесе одан көп струналы модельдер де жасалған, бірақ олар аз таралған. Бұл, ішінара, акустикалық бас гитараның корпусы төменгі "B" струнасында қанағаттанарлық дыбыс көлемін бере алатындай үлкен болмауынан. Бір шешім – бес струналы акустикалық басқа төменгі "B" струнасын қосудың орнына қосымша жоғары струна ("E A D G C") қосу. Тағы бір шешім – төменгі "B" струнасының ноталарын күшейту арқылы немесе корпустың өлшемін сәл ұлғайту арқылы шығару. Сондай-ақ, күшейткішпен қолдану үшін пикаптармен жабдықталған жартылай акустикалық модельдер де бар. Бұл аспаптардың резонаторлық қуысы дыбысты күшейтуге жеткіліксіз. Оның орнына, күшейткен кезде жартылай акустикалық электр гитараларына ұқсас ерекше дыбыс береді. Бастапқы Beatles тобы мен бірнеше Fender модельдері танымал болған скрипка тәрізді Höfner сияқты жұқа корпусты жартылай акустикалық бас гитаралар әдетте акустикалық бас гитаралар ретінде қарастырылмайды, олар қуыс корпусты бас гитаралар ретінде қарастырылады. Сонымен қатар, Godin Guitars компаниясының "A Series" сияқты жартылай акустикалық бас гитаралар күшейтілген кезде акустикалық бас гитаралар мен тік бас (контрабас) арасындағы дыбыс жақын болып естіледі және кәсіби ортада көліктік және басқа да себептерге байланысты толық өлшемді тік басты қолдану мүмкін болмаған жағдайларда оны "имитациялау" үшін қолданылады. Жартылай акустикалық электр гитаралары сияқты, пикаптармен жабдықталған акустикалық аспаптар мен дыбысты күшейтетін корпусы бар электр аспаптары арасындағы шекараны анықтау кейде қиын. Кейбір аспаптар түрлі пикаптармен де жабдықталуы мүмкін, мысалы, пьезо пикаптар, акустикалық-электр аспаптарының "стандартты" пикаптары, сондай-ақ "виртуалды" контрабас дыбыстарын қайталай алатын және жартылай акустикалық бас гитараның дыбысын контрабас дыбысына жақындата алатын синтезатор пикаптары. Saga Musical Instruments компаниясы Regal брендімен төрт струналы бас-резонатор гитарасын шығарады. National Reso Phonic Guitars компаниясы да үш модельді резонаторлы бас гитарасын шығарады. Резонаторлы бас гитараның белгілі орындаушыларының бірі – Primus тобының Les Claypool, ол Regal RD 05 резонаторлы бас гитарада ойнайды.

Өндірушілер

Акустикалық бас гитаралардың басқа өндірушілері (жоғарыда аталмаған) мыналар: Alvarez, Baton Rouge, Boulder Creek Guitars, Breedlove, Chesbro Music Company (Teton Guitars), Cort, Crafter, Jerzey, Dean, Eko, Epiphone, Eston, Fender, Furch, Gibson, Gold Tone, Guild, Ibanez, Larrivée, Lindo Guitars, Luna Guitars, Martin, Maton, Michael Kelly, Oscar Schmidt by Washburn, Ovation және оның еншілес компаниясы Applause, Ozark, Prestige, Ribbecke Halfling Bass, Samick, Sigma Guitars, Sunlite, Sandberg, Spector, Stagg, Tagima, Tacoma, Takamine, Tanglewood, Taylor, Vintage Guitars, Washburn және Warwick.