Кіріспе
Тылсыммен байланыстырылған тұтқындар тобы – жаза ретінде жеңіл немесе дене күші қажет жұмыстарды орындау үшін тізбектеліп байланыстырылған тұтқындар тобы. Мұндай жазаға ғимараттарды жөндеу, жол салу немесе жерді тазалау кіруі мүмкін. Бұл жүйе ерекше Австралиядағы және АҚШ Оңтүстігіндегі сотталғандар дәуірінде кеңінен қолданылды. 1955 жылға қарай АҚШ-та бұл практика көбінесе тоқтатылды, Джорджия соңғы тоқтаған штаттардың бірі болды. Солтүстік Каролина 1970 жылдарға дейін тізбектеліп байланыстырылған топтарды пайдалануды жалғастырды. 1990 жылдары «қылмысқа қатысты қатаң шаралар» кезеңінде бірнеше штат тізбектеліп байланыстырылған топтарды қайта енгізді: 1995 жылы Алабама оларды қайта жаңғыртқан алғашқы штат болды. Эксперимент барлық штаттарда, Аризонадан басқа, бір жылдан кейін аяқталды, онда Марикопа округінің сотталғандары әлі де орта мектеп дипломын алу үшін немесе тәртіптік жазадан құтылу үшін тізбектеліп байланыстырылған топқа ерікті түрде қатыса алады.
A chain gang or road gang is a group of prisoners chained together to perform menial or physically challenging work as a form of punishment. Such punishment might include repairing buildings, building roads, or clearing land. The system was notably used in the convict era of Australia and in the Southern United States. By 1955 it had largely been phased out in the U. S., with Georgia among the last states to abandon the practice. North Carolina continued to use chain gangs into the 1970s. Chain gangs were reintroduced by a few states during the "get tough on crime" 1990s: In 1995, Alabama was the first state to revive them. The experiment ended after about one year in all states except Arizona, where in Maricopa County inmates can still volunteer for a chain gang to earn credit toward a high school diploma or avoid disciplinary lockdowns for rule infractions.
Синонимдер және түсініктілігі
Бір аяқ-қол шынжыры қысқа шынжырмен ауыр допқа жалғастырылған болса, ол «доп пен шынжыр» деп аталады. Ол тұтқындардың қозғалысын шектеді және қашуға кедергі келтірді. Бір-біріне қысқа шынжырмен бекітілген екі аяқ шынжыры «хоббл» немесе «аяқ темір» деп аталады. Оларды бірнеше басқа тұтқындармен бірге ұзын шынжырға байлап, «шынжырлы бригада» деп аталатын жұмыс тобын құруға болады. Аяқ темірлерімен жүргенде құлаудан сақтану үшін жасалатын ерекше жүріс «түрмелік серуен» деп аталады. Түрме қабырғасының сыртында, қатаң бақылауда жұмыс істейтін, бірақ шынжырсыз тұтқындар тобы – жұмыс тобы болып саналады. Олардың ерекше киімдері (жолақты киімдер немесе қызғылт сары жилеттер немесе комбинезондар) және қырқылған бас шашы олардың жазаланғанын жұртқа көрсету үшін, сондай-ақ қашып кетуге тырысқан жағдайда оларды анықтау үшін мақсат етілген. Бірақ көбінесе жұрт қаталдықпен, қарғыс айтып, тіпті оларға заттар лақтыратын. Шынжырларды пайдалану қауіпті болуы мүмкін. Грузия жүйесінде ХХ ғасырдың бірінші жартысында қолданылған кейбір шынжырлардың салмағы 300 кг-ға дейін жететін. Тұтқындар темірдің теріге тиюінен пайда болатын жараларға, қанның бұзылуына және басқа да инфекцияларға ұшырау қаупі бар еді. Күтпеген құлау бірнеше адамды бірден қауіпке тікелей ұшыратуы мүмкін. Қазіргі заманғы тұтқындар кейде қолқаптарға немесе білек бұғауларына (қолқаптарға ұқсас, бірақ шынжырдың ұзындығы артық) және аяқ темірлеріне кіргізіледі, ал екі түрлі бұғау (білек және аяқ) құрсақ шынжырына жалғастырылады. Мұндай шектеу көбінесе зорлық-зомбылық жасауы мүмкін деп күдіктелген тұтқындарға немесе жұртқа жақын жерде (мысалы, сот ғимаратында) немесе қашуға мүмкіндік болатын жерде (мысалы, түрмеден сотқа ауыстырылғанда) қолданылады. Осылай шектеуге алынған тұтқындар көлікте немесе басқа да қозғалыс кезінде бір-біріне шынжырланғанымен, бұл шынжырлы бригада емес – журналистер оны осылай атауы мүмкін, себебі мұндай шектеулер кез келген қолмен атқарылатын жұмысты мүмкінсіз етеді.