Кіріспе

Венесуэланың біріккен әскери күштері Венесуэланың Ұлттық Боливар Қарулы Күштері (ФАНБ) Бас қолбасшы (президент) және Қорғаныс министрінің басқаруында болады. Әскери, әскери-теңіз және әуе күштерінен өзге, ішкі қауіпсіздікке бағытталған Ұлттық гвардия және Ұлттық милиция да бар. Қарулы күштердің басты мақсаты – Венесуэла аумағын шабуылдан қорғау, есірткі саудасына қарсы күрес, іздеу-құтқару жұмыстарын жүргізу, табиғи апаттар кезінде азаматтарға көмек көрсету, сондай-ақ көптеген ішкі қауіпсіздік міндеттерін орындау болып табылады. 2018 жылғы мәліметтер бойынша, қарулы күштерде 123 000 әскер және 8 000 резервте тұрған адам болды.

Тәуелсіздік дәуірі

Венесуэладағы ұйымдасқан және кәсіби қарулы күштердің пайда болуы 18-ғасырда бұрынғы Венесуэла провинциясында орналасқан испан әскерлеріне байланысты. Саяси және әскери тұрғыдан алғанда, 1777 жылы Венесуэла генерал-капитандығы құрылғанға дейін Венесуэла провинциясы Санто-Домингоның (қазіргі Доминикан Республикасы) немесе Жаңа Гранаданың (қазіргі Колумбия) вице-корольдігіне тәуелді болды. 1732 жылы испан тәжі әскери басқарма құрып, бірнеше батальон құрды және Испаниядағы жаяу әскер полктерінен бірнеше бөлімшелер аймаққа келді. Колониялардағы әскери реформа бірнеше онжылдықтан кейін басталды. 1751 жылы Испаниядан алғашқы атқыштар отряды келді. Артиллерияның алғашқы батареялары ресми түрде екі жылдан кейін құрылды. Креол ақ және қара нәсілділер артиллерия роталарының қатарына қабылдануға рұқсат етілді. Сол жылы «Каракас бекінісі» батальоны құрылды. Осы батальон құрылғанға дейін қорғаныс шағын отарлық милиция роталарына негізделген, олар бастапқыда тек ақ нәсілділерді қабылдады. Бірте-бірте бұл нәсілшіл саясат жеңілдеп, аралас нәсілділер милицияға қабылдануға рұқсат етілді. Венесуэланың Тәуелсіздік соғысындағы шайқастарға қатысқан офицерлердің көп бөлігі осы әртүрлі бөлімшелерден шықты. Олардың арасында генерал-сиссимус Франсиско де Миранда, Симон Боливар (Боливардың әкесі Арагуа милициясының полковнигі болған), бас генерал Сантьяго Мариньо, Рафаэль Урданета және тағы да көптеген батырлар болды. 18-ғасырдың екінші жартысында тәуелсіз генерал-капитандық құрылғаннан кейін провинцияда орналасқан испан әскерлері Каракастың тікелей басқаруына өтті. Елдің басқа провинцияларындағы әскерлер жергілікті губернаторлардың басқаруымен Қаракас генерал-капитанының бақылауында болды, ол қарулы күштердің бас қолбасшысы болды. Осылайша аймақ халқы үшін және қорғаныс міндеттері үшін автономды бөлімшелер құрылды, оларға түсіне қарамастан, барлық жарамды еркектерге жол ашылды. Бұдан басқа, испан теңіз флоты капитан-генералдықтың жағалауында теңіз базаларын пайдаланды, олар ақ және қара нәсілділерге де ашық болды. 19-ғасырдың басында ұлттық қарулы күштердің қалыптасуының басында офицерлік құрамның көп бөлігін құраған осы венесуэлалықтардың көпшілігі Америка революциялық соғысына, француз революциясына қатысқаннан кейін немесе Еуропада оқуларын аяқтағаннан кейін елге орала бастады. Олармен бірге көптеген түрлі ұлт өкілдері келді: ағылшындар, шотландтар, ирландтар, француздар, немістер, бразилиялықтар, поляктар, орыстар және басқа да жауынгерлер мен еріктілер. Ұлттық қарулы күштерді құру процесі 1810 жылы 19 сәуірдегі төңкерістен кейін ресми түрде басталды. Колониялық әскери күштердің бірнеше офицері төңкерісті және одан кейінгі хунта құруды қолдады. Кейіннен Жоғарғы Хунта генерал-капитандықтың қорғаныс істеріне жауапты командир Лино де Клементе тағайындады, осылайша қарулы күштер олардың күш-жігерімен құрыла бастады, соның ішінде офицерлерді даярлау үшін Каракаста толық әскери академия ашылды, ал келесі жылы Ла Гуаирада теңіз офицерлерін оқыту үшін теңіз академиясы қосылды. 19-ғасырдың алғашқы екі онжылдығында жаңадан пайда болған Азаттық армиясы мен теңіз флоты әскери кадрларын интеллектуалды тұрғыдан даярлаудың, революциялық соғысты бастаудың және заманауи армия мен теңіз флотын құруға тырысудың ортасында болды деуге болады. Осы міндеттің ортасында генерал-сиссимус Франсиско де Миранда және Азат етуші Симон Боливар болды, олар 1810 жылғы 19 сәуірдегі төңкеріс арқылы және кейіннен 1811 жылғы Венесуэланың Тәуелсіздік декларациясын ресми түрде қабылдау арқылы ұлттың тәуелсіздігін қамтамасыз ету үшін дереу әрекет етуге шақырды. Боливар өзінің әскери әріптестерін таң қалдырды, ол Наполеонның әскери болжамдарының, әдеттері мен мінез-құлқының бір бөлігін қабылдамады, көбірек британдық және басқа ұлттардың сарбаздарын алды, тіпті үшінші тараптар арқылы Британдық коронаның өсіп келе жатқан республика үшін тұрақты армия мен флот құруға көмектесуін сұрады. Ол қателеспеді: 19-ғасырда Ұлыбритания мен Пруссияның әскери ықпалы басым болды. Боливар шайқасқа түскеннен кейін өзінің тактикасын, әскери стратегиясын және тәжірибесін әзірлеуге кірісті, оның мұрасы бүгінге дейін Ұлттық қарулы күштерде сақталған және жеңістен кейін жеңіске жетіп, Венесуэланың ғана емес, Солтүстік Оңтүстік Американың толық азаттығына қол жеткізді, құрлықта да, теңізде де болған шайқастар арқылы соғыс 1824 жылы аяқталды.

Әскери билік

XIX ғасырдың екінші жартысында офицерлер мектебі жалғасты (Испания әскери академиясының қару-жарақ пен қызметтерді біріктіру саясатынан ондаған жылдар бұрын болған математика әскери академиясы, ал бұл саясат Венесуэла академиясынан кейін жүзеге асты), тұрақты армия, қару-жарақ және саперлер корпусын қоса алғанда жаңа құрылымдар құрылды. Венесуэла армиясының бұл кезеңі ішкі тартыстармен және жаттығудан өтпеген жергілікті жасақтардың үстемдігімен сипатталады (Федералды соғыс – бір мысал). Әскери мәселелердегі сыртқы көмек осы кезеңде британдықтармен және кейіннен Чилидің әскери миссияларымен шектелді, олар армия мен флотты жаңғыртуды бастады. Бұл кезеңдегі қарулы күштердің ең маңызды әскери тұлғалары (басқа саяси тұлғалар да болды) – маршал Хуан Крисостомо Фалькон, бас генерал Циприано Кастро, бригада генералдары Езекиль Замора және Мануэль Езекиль Брузуал. XX ғасырдың бірінші жартысында президент, бас генерал Хуан Висенте Гомес, бастапқыда бас генерал Циприано Кастроның жоспарларына негізделген, қарулы күштерді толыққанды жаңғыртуды бастады, бірақ кейбір тарихшылардың айтуынша, жаңа армия құрмады. Бұл жаңғырту Чили, Франция, Италия және Германиядан келген нұсқаушылар мен кеңесшілердің көмегімен жүзеге асырылды. Пруссиялық ықпал немістерден емес, 1910 жылы Чилидің әскери нұсқаушылары арқылы Венесуэла армиясына жетті. 1910 жылы басталған және ұлттық қарулы күштерді біркелкі, заманауи және техникалық жағынан дамыған ету мақсатын көздеген Гомес режимі кезіндегі Ұлттық қарулы күштердегі маңызды реформалардың бірі. Бұл реформа Венесуэланың тәуелсіздік декларациясының жүз жылдығымен сәйкес келді, бұл армия мен флоттың доктриналық және саяси бірігуіне үлкен үлес қосты. Бұл реформаның маңызды кезеңдері: 1910 жылы 1903 жылы реформаланған Венесуэла әскери академиясының жұмысы қайта басталды, соның ішінде әскери академия (кейін Венесуэла әскери мектебі деп аталды) және әскери қызметтегі офицерлердің біліктілігін арттыру мақсатымен Оқу орталығы құрылды. 1913 жылы әскери доктринаны, армияны ұйымдастыруды және даярлауды дамытуға жауапты Жоғары техникалық басқарма құрылды. 1920 жылы Венесуэланың әскери авиация мектебі құрылды. Ол Маракайда орналасқан және келесі жылдың қаңтар айының бірінші күні елдің әскери ұшқыштарын даярлау үшін ашылды. 1923-1930 жылдары елдегі жаңа саяси және әскери жағдайға жауап беретін және барлық бұрынғы әскери заңдарды жойған жаңа әскери заң кодексі қабылданды. Бұл процесс инфрақұрылымды жаңғыртумен, қару-жарақпен, жабдықпен, киім-кешекпен қамтамасыз етумен және мұнайдан түсетін кірістер есебінен әскери бюджеттің тұрақты өсуімен бірге жүрді. Реформаға Германияның ықпалы зор болды, себебі Пруссия/Германия армиясы сол дәуірдегі ең заманауи армия болды және осы тұрғыдан халықаралық үлгіге айналды. 1913 жылдан бастап бұл реформаның ең маңызды саяси салдары – Венесуэла әскери күштерінің саяси билігінің артуы, сонымен бірге мемлекеттің қорғаныс күштерінің дәстүрлі рөлін сақтауы. 1914 жылдан бастап Гомес әрдайым армияның бас қолбасшысы лауазымын сақтады, тіпті республика президенті болмаған кезде де. 1913 жылдан кейін либералдар мен ұлтшылдардан басқа, режимді қолдаудың күш базасы қарулы күштер болды, олар қоғамдық тәртіп пен ұлттық прогресті қамтамасыз ету үшін репрессияның маңызды құралына айналды. Бұл кезеңдегі ең маңызды әскери және саяси тұлғалар (генерал Гоместен басқа) – Республика президенттері, бас генерал Элеазар Лопес Контрерас (1937 жылы Ұлттық гвардияны құрған) және генерал-майор Исаия Медина Ангарита болды. Ангаританың 1945 жылы биліктен кетуімен 1922 жылдан бері алғаш рет үкіметті азаматтық тұлғалар басқарды, бірақ бұл қысқа ғана уақытқа созылды, алайда осы кезеңде Венесуэла әуе күштері ресми түрде құрылды. Ангаританың құлдырауына қазіргі 411-ші бронетанктік батальон "Бас генерал Хуан Франсиско Бермудес" қатысты, оның M3 Стюарт жеңіл танктері мен Джиптері қолданысқа түсті, бұл қарулы күштерді жаңғыртудың басталуын болжады. XX ғасырдың екінші жартысы Венесуэланың барлық әскері үшін де аласапыран кезең болды, бірақ ол болашақтағы қазіргі заманғы күш ретінде жоспарланды, бірақ әлі де біріктірілмеген. 1950 жылдардың басында елді президент және бас қолбасшы ретінде басқарған генерал-майор Маркос Перес Хименес үкіметі кезінде (ол LTCOL Карлос Дельгадо Чальбоу және Герман Суарес Фламерих кезінде қорғаныс министрі болды) және американдық ықпал (мәдени, саяси және әскери), 1944 жылы алғашқы американдық әскери миссиясының келуімен басталды, қарулы күштер тарихында бұрынғыдан да күшті болды. Венесуэла армиясының қадір-қасиетіне нем қылып, келесі онжылдықтарда қарулы күштердегі үлкен американдық ықпалға теңдес ретінде француздық ықпалды сақтап қалды. 1945-1952 жылдар арасында әскери жабдықтарды сатып алудың ірі бағдарламасы жүзеге асырылды, ол көбінесе АҚШ-тан жасалды (басқа елдерден, әсіресе НАТО елдерінен де әскери материалдар алынды), сондай-ақ сол елдерден жіберілген әскери миссиялар, кейіннен 1970 жылдардың басында қайта жаңғыртылды, бірақ олардың шығу елдерімен теңдестірілді.

Төртінші республика үкіметі

Бұл кезде қарулы күштерге дәстүрлі әуе күштері, әскер, теңіз күштері және ұлттық гвардия кірді. 1960 жылдары қарулы күштер үкіметке қарсы әрекеттерді тоқтатып, тіпті өз қатарынан туған екі көтерілісті де басып тастады. 1970 жылдар армияның қабілетін арттыруға бағытталған Карабобо қайта ұйымдастыру жоспарымен ерекшеленді, бұл жоспар тұрақты әскер бөлімдерінің және жабдықтарының көбеюіне әкелді. Әуе күштері, теңіз күштері және ұлттық гвардия да барлық қызмет етушілердің қажеттілігін қанағаттандыру үшін заманауи жабдықтармен өз мүмкіндіктерін арттырды. Ұлттың тұрақсыз ішкі және сыртқы жағдайында қайта жаратылған қазіргі Боливар ұлттық қарулы күштері 1980 жылдардың экономикалық дағдарысы мен 1990 жылдардың басындағы әскери төңкерістер ортасында пайда болды.

Боливар үкіметі

Уго Чавес пен оның ізбасары Николас Мадуро үкіметтері тұсында қарулы күштер маңызды өзгерістерге ұшырады, оның ішінде атауы да өзгерді (Ұлттық қарулы күштерден Ұлттық Боливар қарулы күштеріне дейін). Саяси бағыты да өзгерді, АҚШ және оның одақтастарымен ынтымақтастықтан Ресеймен ынтымақтастықты кеңейтуге көшті, Ресей осы жаңа әскери одақтастардың ішіндегі ең ірісі болып табылады.

Доктрина

Бүгінде қарулы күштердің әскери доктринасы марқұм Уго Чавестің (1999-2013 жылдар аралығында президент және бас қолбасшы) белгілеген саясатына негізделген. Чавестің саясаты бойынша, әскерилер республиканың жауларына қарсы "халықтың қарсылық соғысы" қорғаныс принциптерін сақтаумен қатар, "ішкі тәртіпті" сақтауға көмектеседі, сондай-ақ Венесуэла халқының мүддесі үшін үкіметтік экономикалық даму жоспарлары мен бағдарламаларына қатысады.

Миссиялық мәлімдеме

Қарулы Күштер Органикалық Заңының 3-бабына сәйкес, Ұлттық Боливар Қарулы Күштерінің негізгі міндеті – мемлекеттің тәуелсіздігі мен егемендігін сақтау, сондай-ақ елдің географиялық аумақтарының тұтастығын әскери қорғаныс, ішкі тәртіпті сақтаудағы ынтымақтастық және ұлттық дамуға белсенді қатысу арқылы қамтамасыз ету болып табылады.

Ұйымдастыру және құрылым

Венесуэла президенті конституциялық қағидаларға сәйкес қарулы күштердің бас қолбасшысы болып табылады, осылайша ол оларға толық бақылау мен қадағалауды жүзеге асырады. Ол сонымен қатар Қорғаныс министрін, Оперативтік-стратегиялық қолбасшылық командирін және әр түрлі әскер түрлерінің бас генералдары мен офицерлерін тағайындайды және барлық әскери қызметшілерге толық құқық береді. Бұл істе оған Бас қолбасшының Бас штабы көмектеседі.

Қорғаныс министрлігі

Венесуэланың Халық билігінің қорғаныс министрлігі – Венесуэла қарулы күштерін сақтауға жауапты федералдық деңгейдегі орган. 2014 жылдың қараша айынан бастап бұл министрлікті генерал Владимир Падрино Лопес басқарады, ол Венесуэланың алғашқы әйел ішкі істер министрі болып тағайындалған адмирал Кармен Мелендестің орнын басты. Министрлік көптеген есірткіге қарсы операцияларды үйлестіреді, түрлі азаматтық қорғау шаралары мен операцияларын ұйымдастырады және жалпы алғанда Венесуэланың конвенциялық әскери қабілеттерін қадағалайды. Министр лауазымын қарулы күштердің генерал немесе бас адмирал шені бар генерал немесе флаг-офицері атқарады (бұл шенді қарулы күштерде тек бір ғана офицер иеленеді).

Жоғары қолбасшылық органдары мен Ұлттық қарулы күштер кеңесі

Президентке Боливариандық Венесуэла Республикасының Әскери Жоғарғы Басшылығы көмектеседі, оған Қорғаныс министрі, Қорғаныс жөніндегі Бас инспекция Бастығы, Операциялық-стратегиялық Командованиенің Командирі, Армияның Бас Командирі, Әскери-теңіз күштерінің Бас Командирі, Әуе күштерінің Бас Командирі, Ұлттық гвардияның Бас Командирі және Ұлттық милиция Бас Командованиесінің Бас Командирі (AFOL 42-бап) кіреді. Ұлттық Қарулы Күштердің Жоғарғы Кеңесі Әскери Жоғарғы Басшылықтан құрылады. Ол Республика Президентімен, Ұлттық қорғаныс кеңесімен және Қорғаныс министрімен Қарулы Күштерді ұйымдастыру, жұмыс істеуі, дамыту және қолдану мәселелері бойынша консультациялар мен кеңестер беретін басты орган болып табылады, бейбіт уақытта да, төтенше жағдайда да. Қарулы Күштердің Органикалық Заңына 2014 жылғы түзетулерге сәйкес, Операциялық-стратегиялық Командованиенің Бірлескен штаб басшылары енді Ұлттық Қарулы Күштердің Бас Штаб Басқармасы деп аталады және кеңейтілді, оны Қорғаныс министрі мен Операциялық-стратегиялық Командованиенің Командирі басқарады, ал оған Бас Штаб Басқармасының орынбасары және төрағасы, әскер түрлерінің бас командирлері, Интегралды стратегиялық қорғаныс аймақтарының бас командирлері және Жоғарғы Әскери Басқарманың бас хатшысы көмектеседі.

Операциялық стратегиялық командалық

Операциялық стратегиялық қолбасшылық (CEOFAN) Ұлттық қарулы күштердің жоғары сатыдағы басқару органы болып табылады. Ол 2005 жылдың қыркүйегінде өзгертілген Ұлттық қарулы күштердің (LOFAN) Органикалық заңының 60-бабына сәйкес құрылды. Ол Президентке де, Қорғаныс министріне де есеп береді және Қарулы күштердің түрлі құрамдағы әскери бөлімшелерінің әрекеттерін үйлестіруге жауапты. Кейбір жағдайларда Комендант сонымен бірге Қорғаныс министрінің лауазымын атқаруы мүмкін. Жаңадан құрылған әскери аймақтар OSC, NBAF-қа бағынады, сондай-ақ 2017 жылғы жағдай бойынша Әскери-әуе күштерінің бас офицері, дивизия генералы Хуан Мануэль Диас басқаратын, Әскери-әуе күштерінің қолбасшылығының туы астындағы Армияның, Әуе күштерінің және Әскери-теңіз күштерінің әуе қорғанысы бөлімшелері де оған бағынады.

Әскери аймақтар

Интегралды стратегиялық қорғаныс аймақтары немесе ISDR (REDI, Regiones Estrategicas de Defensa Integral) Ұлттық қарулы күштердің өзгертілген органикалық заңының қағидаларына сәйкес 2008 жылдың 13 қыркүйегінде ресми түрде іске қосылды. Әскери округке балама ретінде қарастырылатын бұл аймақтық басқарулар өздерінің жауапкершілік аймақтарының қорғаныс, әлеуметтік және экономикалық қажеттіліктерін қамтамасыз етуге міндетті. Олар Интегралды қорғаныс операциялары аймақтарына немесе INDOZ (испан тілінде Zona Operativa del Defensa Integral немесе ZODI) бөлінеді, бұл аймақтар мемлекеттік басқаруларға (Мемлекеттік интегралды қорғаныс операциялары аймақтары немесе STINDOZ) және теңіз аймағында 4 Теңіз және аралдық интегралды қорғаныс операциялары аймақтарына (MAIINDOZ) жіктеледі. 2016 жылдың 7 шілдесінде жаңа аймақ – Ұлттық астана аймағы басқаруы құрылды. Олардың барлығын генерал-лейтенант немесе вице-адмирал шені бар офицерлер басқарады.

Қысқаша атауы Атауы Штаттар Бас штаб офицері/Флаг офицері (қазіргі жағдай бойынша)

REDI Capital Ұлттық астана интегралды стратегиялық қорғаныс аймағы Варгас, Миранда, Астана ауданы. (АҚШ Қарулы күштерінің Ұлттық астаналық аймағы мен АҚШ Қорғаныс министрлігіне, АҚШ армиясының Вашингтон әскери округіне және Ұлыбритания армиясының Лондон округіне ұқсас.) Генерал-лейтенант Алексис Родригес Кабельо, Венесуэла армиясы

REDI Central Орталық интегралды стратегиялық қорғаныс аймағы Арагуа, Карабобо және Яракуй. Генерал-лейтенант Рикардо Никодемо Рамос, Венесуэла армиясы

REDI Occidental Батыс интегралды стратегиялық қорғаныс аймағы Фалькон, Лара және Трухильо. Генерал-лейтенант Фабио Заварс Павон, Венесуэла Ұлттық гвардиясы

REDI Los Llanos Жазық интегралды стратегиялық қорғаныс аймағы Апуре, Португеза, Баринас, Гуарико және Кохедес. Генерал-лейтенант Сантьяго Инфанте Итриаго, Венесуэла әуе күштері

REDI Oriental Шығыс интегралды стратегиялық қорғаныс аймағы Анзоатеги, Монагас және Сукре. Генерал-лейтенант Виндер Гонсалес Урданета, Венесуэла Ұлттық гвардиясы

REDI Guayana Гуаяна интегралды стратегиялық қорғаныс аймағы Боливар және Амазонас. Генерал-лейтенант Карлос Леал Теллерия, Венесуэла армиясы

REDI Marítima e Insular Теңіз және арал интегралды стратегиялық қорғаныс аймағы Дельта Амакуро, Нуэва Эспарта және Миранда аралдық аумағы, сондай-ақ федералды тәуелділіктер және Венесуэланың аумақтық суларына қосымша жауапкершілік. Вице-адмирал Александр Веласкес Бастидас, Венесуэла әскери-теңіз күштері

REDI Los Andes Анд интегралды стратегиялық қорғаныс аймағы Мерида, Тачира және Зулия. Генерал-лейтенант Мануэль Берналь Мартинес, Венесуэла армиясы

Қызмет салалары

Қарулы күштер алты түрге бөлінеді: Армия, Әскери-теңіз күштері, Әуе күштері, Ұлттық гвардия, Ұлттық резерв және Аумақтық қорғаныс. Армия, Әскери-теңіз күштері, Әуе күштері және Ұлттық гвардия Стратегиялық операциялық басқару (Comando Estratégico Operacional) құрамында қызмет етеді, ал Ұлттық резерв және Аумақтық қорғаныс Ұлттық резерв және жұмылдыру басқаруы (Comando General de la Reserva Nacional y Movilizacion Nacional) құрамында қызмет етеді, 2009 жылдан бері Ұлттық милиция бас басқаруы (Comando General de la Milicia Nacional) деп аталады.

Әскер

Венесуэла армиясы (Fuerzas Terrestres немесе Ejército) қазіргі таңда шамамен 63 000 сарбаздан тұрады (оның ішінде мерзімді қызметшілер). Оның басты міндеті – Ұлттық қорғаныс миссиясын орындау мақсатында ұлттық қарулы күштердің басқа да құрамдас бөлімдерімен координацияда жердегі әскери операцияларды жоспарлау, іске асыру және бақылау. Қазіргі уақытта ол алты жедел дивизиядан және басқа да құрамдас бөлімдерден құралған: Армия авиациясы басқаруы, 6-шы инженерлік корпус, Армия логистикасы басқаруы және Армия білім беру басқаруы. Оның құрамында бронетанктік бөлімдер, жаяу әскер, инженерлер, арнайы күштер және артиллерия бар, бұл оған түрлі әуе көлігі операцияларын жүргізуге мүмкіндік береді. Бұл Венесуэла қарулы күштерінің ең ірі әскер түрі. Қазіргі қолбасшысы – генерал-майор Хуан де Хесус Гарсия Туссент.

Әскери-теңіз флоты

Венесуэланың Әскери-теңіз күштері (Fuerzas Navales немесе Armada Bolivariana) және Теңіз жаяу әскері (Infanteria de Marina) негізгі міндеті – теңіз операцияларын, теңіз авиациясын және Теңіз күштерінің іс-қимылын қолдау үшін Теңіз күзетін жүзеге асыру, басқару және бақылау. Құрамында 30 000 адам бар, оның ішінде 12 000 теңіз жаяу әскері және 600 әскери-теңіз авиациясының қызметкері. Басқарудың бес негізгі бөлімі бар: Теңіз логистикасы басқармасы, Теңіз кадрлары басқармасы, Теңіз білімі және оқу басқармасы және Теңіз операциялары басқармасы, ол өз кезегінде келесі басқармалардан тұрады: Флот күштері басқармасы, Өзендердегі күштер басқармасы, Теңіз авиациясы басқармасы, Теңіз күзет басқармасы және Теңіз дивизиясы. Оперативтік тұрғыдан ел екі теңіз аймағына бөлінеді: Батыс теңіз аймағы (Бас штабы: Пунто Фихо) және Шығыс теңіз аймағы (Бас штабы: Карупано), ол қазіргі уақытта Атлант мұхитының жағалауын қамтиды. Орталық теңіз аймағын (Бас штабы: Пуэрто-Кабельо), Атлантика (Бас штабы: Гуирия) және Оңтүстік (Бас штабы: Кайкара-Ориноко) аймақтарын іске қосу қазіргі уақытта жоспарлануда. Теңіз күні Симон Боливардың туған күні, 24 шілдеде, Венесуэланың тәуелсіздік соғысының соңғы шайқасы – Маракайбо көлінің шайқасы (1823 жыл) күні тойланады. Теңіз күштерінің Бас қолбасшысы (2015 жылғы мәлімет бойынша) – адмирал Франклин Монплейзие.

Әуе күштері

1946 жылы армия және әскери-теңіз күштері авиациялық бөлімшелерінің бірігуі нәтижесінде құрылған Венесуэла Әуе Күштері (Fuerzas Aérea немесе Aviación Militar) басқа әскери құрамдас бөліктермен ұқсас ұйымдастырылған, мынадай басқару органдарымен: Әуе операциялары басқармасы (он үш Әуе тобына біріктірілген, көліктік ұшақтардан, тікұшақтардан, жауынгерлік және шабуылдық ұшақтардан, сондай-ақ оқу ұшақтарынан тұратын эскадрильяларды қамтиды), Әуе қорғанысы күштері басқармасы, Әуе десанттық басқармасы, Әуе логистикасы басқармасы, Әуе күштері полициясы және Әуе күштері инженерлік корпусын қоса алғанда, Әуе күштері академиясы, Әуе күштері кадрларын даярлау мектебі және Әуе күштері колледжі кіретін Әуе күштері білімі және оқу басқармасы. Оның басты мақсаты – Ұлттық қарулы күштердің басқа құрамдас бөліктерімен координация жасап, Венесуэланың әуе кеңістігін қорғау. 2007 жылы Әуе Күштері Венесуэланың Боливарлық Ұлттық Әскери Әуе Күштері болып қайта аталды және кеңейту мен жаңғырту бағдарламасына кірісті. 2015 жылдың шілде айына қарай Венесуэла Әуе Күштерінің Бас қолбасшысы генерал-майор Эдгар Валентин Круз Артеага болды.

Ұлттық ұлан

Венесуэланың Ұлттық гвардиясы (Fuerzas Armadas de Cooperacion немесе Guardia Nacional) – Венесуэла Боливар Республикасының Конституциясына сәйкес, полиция функцияларын атқаратын әскери корпус. Шамамен 23 000 сарбаз бен офицерден тұрады және 9 аймақтық басқаруға (дивизия деңгейінде) және 24 облыстық деңгейдегі аймақтық басқаруға (бригада деңгейінде) бөлінген, олардың санын он бес басқаруға дейін жеткізу жоспарлануда. Бұдан өзге, Жағалау күзеті басқаруы, Әуе қолдау басқаруы, Инженерлік корпус, Логистикалық қолдау басқаруы, Ұлттық гвардия басқару мектебі, Ұлттық гвардия академиясы және Білім беру басқаруына бағынған басқа да мекемелер бар. Ұлттық гвардияны аумақтық басқарулардың бағынысында дивизиялар құру жоспарлануда. 2007 жылы Ұлттық гвардия Венесуэланың Боливар Ұлттық гвардиясы деп қайта аталды, ал 2011 жылы Халық гвардиясы басқаруы және 2013 жылы Қорқыту мен кесір алуға қарсы басқару қосылды. Қазіргі таңда әлеуметтік іс-қимыл бөлімін құру жоспарлануда. Ұлттық гвардияның Бас қолбасшысы – генерал-майор Нестор Луис Реверол Торрес.

Президенттік құрметті күзет

Венесуэла президентінің құрмет күзеті – Венесуэла Боливариан Республикасы Президентінің және оның отбасының қауіпсіздігін қамтамасыз ету және елдің ең маңызды жерлерінде мемлекеттік міндеттерді орындау үшін мандатталған бірлескен әскери бөлім. Президенттік құрмет гвардиясының тамыры Боливардың гусарлар жасағына, Венесуэланың тәуелсіздік соғысына және 1815 жылғы маусымда құрылған, Либератордың қауіпсіздігін қамтамасыз етуге бағытталған үлкен гвардия бригадасының бір бөлігіне дейін жетеді. 20-ғасырдың басындағы 1-ші кавалерия полкі "Амброзио Плаза" 1950-жылдарға дейін эскадрилья деңгейіне дейін азайтылса да, Президенттің салтанатты күзетін қамтамасыз етті және 19-ғасырдың соңындағы пруссиялық тәжірибелерге негізделген. Президенттік құрмет гвардиясы бригадасы бүгінде Ұлттық қарулы күштердің бес қызмет түрінен және азаматтық қауіпсіздік қызметтерінен құралған, оған бригадир генерал немесе полковник немесе олармен тең дәрежедегі офицер басшылық етеді. Қазіргі уақытта бұл бригада деңгейіндегі бөлім. Бригада президентке Мирафлорес сарайындағы мемлекеттік салтанаттарда, сондай-ақ Карабобо штаты, Валенсия муниципалитеті, Карабободағы Белгісіз сарбаздың мазарында және оның қатысуына орай өткізілетін барлық шараларда құрметтік күзетті ұсынады. Бұл Венесуэланың тәуелсіздік соғысының соңғы екі шайқасының бірі – 1821 жылғы 24 маусымдағы Карабобо шайқасына қатысқандығының құрметіне жасалған, шайқас дәл сол жерде болған, онда күн сайын түскі уақытта күзеттік салтанат өтеді. 2013 жылдан бастап бригадаға сондай-ақ Каракастағы Форт-Монтанадағы марқұм президент Уго Чавестің мазарында және Каракастағы Венесуэланың Ұлттық пантеонындағы Боливардың жаңартылған кесенесінде күзеттік қызметті атқару тапсырылды, күзеттік салтанаттар күн сайын өтеді және олардың барлығы халыққа ашық. Президенттік құрмет гвардиясының формасы Венесуэланың тәуелсіздік соғысы кезінде Боливардың гусар жасағының формасын бейнелейді: қызыл қысқа жакет, қара шалбар немесе сабыр мен қыны бар шалбар, ұзын қара белбеу, қара бут киім және бас киім. Атты взвод әскери шерулер сияқты тиісті жағдайларда формамен бірге сабырды киеді. Екі жағдайда да бригада қызметкерлері толық формамен семсерлер мен найзаларды алып жүреді (тек түсті гвардия ғана мылтықтарды алып жүреді). Қызыл береттерде бөлімнің ерекше белгісі бар, олар қызметтік формамен жасыл және жауынгерлік формамен киіледі, бірақ бригада құрамына кіретін Венесуэла әуе күштерінің қызметкерлерінен басқа. Президенттік құрмет гвардиясының бас қолбасшысы (2014 жылғы 20 қаңтардан бастап) – бригадир генерал Хесус Рафаэль Салазар Веласкес.

Әскери барлау қызметі

Әскери барлаудың бас басқармасы (Dirección General de Inteligencia Militar, DGIM) – барлық стратегиялық барлау деректерін жинауға және Ұлттық Қарулы Күштер мен Ұлттық милицияның құрамындағы әскери барлау мекемелері мен бөлімдерін үйлестіруге жауапты бюро. 2014 жылғы 20 қаңтардан бастап бас басқарма бастығы – бригадир генерал Иван Эрнандес Дарлан.

Бюджет

2012 жылғы қаржы жылына бекітілген бюджет заңына сәйкес, қорғаныс секторына бөлінген бюджет 4,959 миллиард АҚШ долларын құрайды, бұл Венесуэланың жалпы ішкі өнімінің (ЖІӨ) 6,5% болып табылады. Тағы бір дерек көз бұл соманың 4,508 миллиард доллар екенін көрсетеді. Бұл сомаға Ресей Федерациясы берген 4 миллиард долларлық қосымша кредит кірмейді, оның жартысы 2012 жылғы қаржы жылында, ал қалған жартысы 2013 жылғы қаржы жылында пайдаланылады, бұл 2012 жылғы қаржы жылының ресми сомасын 6,5 миллиард долларға дейін жеткізеді. Боливариандық үкімет қарулы күштердің әскери қызметкерлеріне жыл сайын жалақыны көтеріп, 1999 мен 2014 жылдар аралығында жалақыны 505% арттырды. Венесуэланың үздіксіз экономикалық құлдырауы, басқа нәрселермен қатар, әскери шығындарын күрт қысқартты. Стокгольм халықаралық зерттеу институтының мәліметтеріне сәйкес, бұл институттың деректерін Дүниежүзілік банк пайдаланады, Венесуэланың әскери шығыны 2012 жылдан бері күрт төмендеп келеді. 2016 жылы әскери шығын тек 2,3 миллиард долларды құрады. Бұл, Венесуэлада Перуге қарағанда бірнеше есе көп әскер болса да, тіпті Перудің әскери шығынынан (2,6 миллиард доллар) да әлдеқайда аз көрсеткіш.

Қызметкерлер

Венесуэланың барлық ер және әйел азаматтары 18 жасқа толғанда әскери тіркеуге конституциялық міндетті, себебі 18 жас Венесуэлада ересек жас саналады.

Әскери білім

Ұлттық Қарулы Күштердің әскери стратегиясының тұжырымдамасына сәйкес, әскери білім беру жүйесінің мақсаты – ел дамуына белсенді қатысып, мемлекеттік немесе жекеменшік басқарумен өзара әрекеттесуге қабілетті, жауапты, бастамашыл, қорғанысқа берілгендігін жақсы түсінетін кәсіби мамандарды тәрбиелеу, оқыту және дамыту болып табылады. Бұл жүйе жан-жақты және пәнаралық дайындық арқылы осы мақсатқа қол жеткізуге бағытталған. Білім беру жүйесі, басшылық қабілетін және өзін-өзі басқаруды, құзыреттілікті дамытуды, ғылым мен технологияның үнемі өзгеруіне бейімделуді қамтамасыз ететін, гуманитарлық, ғылыми, зерттеу және рухани мәдениетті дамытуға жұмылдырылады. Бұл ретте адам құқықтары мен халықаралық гуманитарлық құқықтарды сақтау және құрметтеу ерекше назарда ұсталады.

Қарулы Күштердің Ұлттық тәжірибелік университеті

Қарулы Күштердің Ұлттық Эксперименталды Университеті (испанша: Universidad Nacional Experimental Politécnica de la Fuerza Armada Bolivariana, UNEFA) – Венесуэла қарулы күштерімен байланысты Венесуэланың мемлекеттік университеті. 1974 жылы Ұлттық қарулы күштердің жоғары политехникалық институты (Instituto Universitario Politécnico de las Fuerzas Armadas Nacionales) ретінде құрылған, 1999 жылы Венесуэла президенті Уго Чавес бұл университетті қазіргі атауымен қайта атады. Университеттің мақсаты – Ұлттық қарулы күштердегі (NAF) азаматтық және барлық әскери қызметкерлерді даярлау, сондай-ақ білім беру саласындағы дағдыларын жетілдірумен қатар, докторлық бағдарламалар мен аспирантураны ұсынады. 2015 жылдан бастап университеттің президенті – Ұлттық қорғаныс министрлігінің білім беру жөніндегі вице-министрі вице-адмирал Элиса Амелия Ди Тицио.

Үш күндік рейтинг

Генерал-лейтенант (испан тілінде генерал-майор) – генералдан бір саты төмен және генерал-майордан жоғары саты. Бұл шен 2007 жылы Қарулы Күштер Органикалық Заңына енгізілген өзгерістерден кейін орнатылды. Әскери-теңіз күштерінде эскадрон вице-адмиралы (үш күн) және адмирал (төрт күн) осы шенге балама болып табылады. Бұл офицерлер көбінесе әскери аймақтардың (REDI) басшылығына, әскер түрлерінің бас қолбасшыларына, бас инспекторға, Қорғаныс министрлігіндегі министрлердің орынбасарларына тағайындалады, сондай-ақ Қорғаныс министрі ресми лауазымда болған жағдайда, уақытша NBAF OSC басшысы болып тағайындалуы мүмкін. Мұндай жағдайда лауазым иесі генерал-инспектор немесе адмирал-инспектор шеніне ие болады. 2007 жылға дейін үш күн таңбасы генерал-инспекторлар мен адмиралдарға тиесілі болды және көптеген елдерде генерал-лейтенант немесе вице-адмирал шенімен теңестірілді. Бұл шенді әлемнің көптеген қарулы күштерінде қолданылатын генерал-майордың штаб шенімен шатастыруға болмайды, ол көптеген армиялар мен бірнеше әуе күштеріндегі генерал-офицерлердің екінші шеніне балама болып табылады.

Төрт күндік рейтинг

Венесуэланың тәуелсіздік соғысы кезінен бері ең жоғары офицер бас генерал (general en jefe) деп тағайындалады. Дәреже құрылғаннан бастап үш мифтік күнмен (үш жұлдыздық дәрежеге баламасы) белгіленген, бірақ 2008 жылы генерал-лейтенант дәрежесінің енгізілуімен төрт мифтік күн (төрт жұлдыздық дәрежеге баламасы) қолданылатын болды. Егер Әскери-теңіз күштерінде қолданылса, 2008 жылдан бері адмирал (almirante en jefe) деп аталады (бұрын үш күн белгісі адмирал дәрежесін білдірген), иық белгісінде де сол төрт күн пайдаланылады, ал жеңдегі белгілері Корольдік теңіз флотының толыққанды флот адмиралінің белгілерін көшіреді.

Бас қолбасшы дәрежесі мен белгілері

Венесуэланың Конституциялық талаптарына сәйкес, әскери жоғарғы бас қолбасшы лауазымын әрдайым Венесуэла Президенті атқарды. Алайда, 2008 жылы бекітілген жаңа заң бойынша, "Comandante en Jefe" шені тек атқарушы билікке ғана емес, сонымен қатар президент қызметке кірген кезде берілетін толық әскери шен болып табылады. Қызметке кірген кезде оған қылыш, эпаулет, иық түйіні, иық тақтасы, жең белгісі және президент ретіндегі міндеттерін атқарылған кезде әскери шараларда қолданылатын толық әскери форма беріледі. Иық белгісі кубалық тәжірибеге ұқсас, бірақ неміс үлгісіндегі офицерлік шен белгісінен алынған.

Береттер

Береттерді Ұлттық қарулы күштердің кейбір бөлімшелері киеді, ал кейбір бөлімшелер немесе міндеттер үшін ерекше түстер қарастырылған. Береттердің түстері мынадай:

Түсі Киюшісі
Қара Венесуэла армиясының жалпы үлгідегі береті.
Қара Венесуэла армиясының Арнайы күштері батальондары.
Қара Венесуэла теңіз күштері корпусы (2009 жылдан бері).
Жалқызғыш Венесуэла Ұлттық гвардиясының жалпы үлгідегі береті.
Орманы жасыл Армияның ормандық жаяу әскерлері.
Орманы жасыл Армияның тау әскерлері.
Орманы жасыл Армияның жабайы/жабайы әскерге қарсы пехотасы (карибтер).
Қызыл Президенттік құрметті гвардиясы (қарулы күштердің бірлескен бөлімшесі).
Қызыл Қарулы күштер мен Қорғаныс министрлігінің Бас штабы батальоны (Қорғаныс министрінің әскерлері (Каракас батальоны), қарулы күштердің бірлескен бөлімшесі).
Қызыл 42-ші әуе шабуылы бригадасы (Армия).
Қызыл 311-ші жаяу әскер батальоны "Симон Боливар" (Армия). Армияның қазіргі заманда құрылған ең алғашқы және ең көне белсенді жаяу әскер батальондарының бірі ретінде қызыл берет киеді (1942 жылы құрылған).
Көк Венесуэла Әуе күштерінің жаяу әскер бөлімшелері (Infantería Aérea) және Әуе полициясы (Policia Aerea) қызметкерлері.
Қара көк Армия штабы батальоны (генерал-лейтенант Дэниел Флоренс О’Лири штабы батальоны).

Жаңғырту бағдарламасы

Венесуэла үкіметі ірі әскери сатып алу бағдарламасын бастады. Бұл Германиядан су асты кемелері мен көлік ұшақтарын, Ресеймен бірнеше келісімдерді (төменде сипатталған), Испаниядан көлік ұшақтары мен әскери кемелерді, Қытайдан радарларды, жергілікті құрастырылған және жобаланған броньды жеңіл көліктер мен реактивтік граната ату құрылғыларын, сондай-ақ ресейлік негізгі ұрыс танктері мен жаяу әскердің жауынгерлік машиналарын зерттеуді қамтыды. Еуропалық әскери техниканың көп бөлігі, мүмкін барлығы да, АҚШ-тың эмбаргосының салдарынан Венесуэлаға жеткізілмеді.

Бақылау радарлары, АК-103 және Ми-17, Ми-26 және Ми-35 тікұшақтары

Венесуэла 2005 жылы Қытайдан 3 JYL 1 ұзын қашықтықтағы 3D бақылау радарларын 150 миллион долларға сатып алды. Көліктік шассиге орнатылған 3 JYL 1 радарларының барлығы 2007 жылға дейін жеткізілді. Сол жылы Венесуэла Ресейден 51 әскери тікұшақ сатып алды, 2008 жылға қарай барлығы 51 тікұшақ Венесуэла қарулі күштеріне жеткізілді, сатып алынған тікұшақтар: 40 Ми-17, 3 Ми-26 және 8 Ми-35. 2006 жылы ел Ресейден 100 мың АК-103 автоматтары сатып алды, барлығы сол жылы жеткізілді. Чавес Венесуэлада Калашников автоматтарына өндіріс лицензиясын алғанын да мәлімдеді.

Су-30 және зымырандар

2006 жылы Венесуэла Ресейден 24 Су-30МК истребителін сатып алды, барлығы 2008 жылға дейін жеткізілді. Бұл истребительдерді жарақтандыру үшін ел үлкен мөлшерде ракеталар сатып алды, Венесуэла мыналарды сатып алған деп есептеледі: 200 лазерлік басқарылатын KAB 500 және KAB 1500 типіндегі бомбалар, 50 Kh-29 жер-әуе ракеталары, 50 Kh-31A1 кемеге қарсы ракеталар, 50 Kh-59ME телебақылаумен басқарылатын крылатая ракеталар, 100 Vympel R-27 орта қашықтықтағы әуе-әуе ракеталары және 150 Vympel R-73 қысқа қашықтықтағы әуе-әуе ракеталары. Сол жылы Чавес Ресейдің "Рособоронэкспорт" компаниясынан 5000 Драгунов снайперлік мылтығын сатып алу жоспарларын жариялады, Венесуэланың "АҚШ-тың басып кіруіне" дайын болуы керектігін айтты. "Алғашқы келісімшартқа" қол қойғаннан кейін, Венесуэла 2007 жылдың маусым айында 636 жобалы бес дизельдік суасты кемесін сатып алуды аяқтауға және кейіннен 677 жобалы төрт дизельдік суасты кемесін сатып алуды аяқтауға тиіс болды. Бірақ Чавес келісімге қол қоймады. Он айдан кейін, 2008 жылдың сәуірінде Венесуэла Ресеймен 4 дизельдік 636 жобалы суасты кемесін сатып алу үшін шамамен 800 миллион долларлық несие туралы келіссөздер жүргізуді шешті. Осы кезеңде Венесуэла 12 Il-76 көліктік ұшағын сатып алуды да қарастырды. Суасты кемелері мен ұшақтардың жалпы құны 1,5 миллиард долларға бағаланды. Дегенмен, бұл сатып алу келісімі де аяқталмады. Суасты кемелерін сатып алу бойынша келіссөздер тоқтап, бұрын Венесуэлаға жоспарланған 6 суасты кемесі қазір Вьетнамға ұсынылып жатыр.

Ресейдің несиелері мен қытайлық K-8W жеңіл ұшағы

2008 жылдың қыркүйегінде Ресей Венесуэлаға ресейлік қару-жарақ сатып алу үшін 1 миллиард долларлық несие берді. Бұл несиеге қандай қару-жарақтар алынатыны туралы көптеген болжамдар айтылды. Венесуэла келесі қару-жарақтарға қызығушылық танытты: TOR M1 зениттік-ракеталық кешендері, T-72 танктері, Su-35 истребительдері және Il-76 әскери көліктік ұшақтары. Қызығушылыққа және ресейлік несиелік желіге қарамастан, ешқандай келісім жасалмады. 2008 жылдың қазанында «Рособоронэкспорт» Венесуэланың басқа да тауарлармен қатар «БМП-3» жауынгерлік машинасының ірі партиясын сатып алуға жақын екенін хабарлады. Бірақ, бұл келісім де аяқталған жоқ. Сондай-ақ қыркүйек айында Чавес Венесуэланың Қытайдан 24 K-8 Karakorum жаттығу ұшағын сатып алғанын растады. Бұл келісімнің құны 72-84 миллион долларға бағаланды және ол 2008 жылғы Венесуэланың ең ірі қару-жарақ келісімі болды. 2010 жылдың 21 шілдесінде бір K-8W жаттығу рейсі кезінде құлады. Венесуэла Әуе күштерінің командирі жасаған мәлімдемеге сәйкес, құлаудың себебі қозғалтқыштың істен шығуы болды. Ұшқыш пен оның көмекшісі катапульданып шықты. Венесуэла SA-24 Igla S жеңілдетілген, жерден әуеге қарсы ракеталардың белгісіз санын сатып алды. SA-24 Igla S – Ресейде жасалған ең жетілген нұсқа. Бұл сатып алу 2009 жылдың сәуірінде Каракаста әскери шеруде 50 SA-24 Igla S көрсетілгеннен кейін ғана расталды.

Венесуэланың теңіз әскерлерін жаңғырту бойынша Қытаймен келісімшарт

Венесуэла президенті Уго Чавес 2012 жылы үкіметінің Қытайдан амфибиялық танктер сатып алатынын мәлімдеді. Чавес Венесуэла қанша бронетехника сатып алуды жоспарлап отырғанын нақты айтпады, бірақ сейсенбі күні қол қойылған келісімге сәйкес, қытай компаниясы келесі жылы танктерді жеткізуді бастайды. Ол бұл келісімді әскерлерге арналған сөзінде жариялап, 500 миллион долларлық құны Қытайдың мұнай жеткізілімдері үшін Венесуэлаға ұсынған несиелер есебінен қаржыландырылатынын атап өтті. Жаңа бронетехника 2014 жылы елге жеткізіліп, қазір Венесуэла теңіз корпусының қызметінде тұр.

Ресей Федерациясы Су-35 ұшағына жаңа несие және қызығушылық танытуда

Венесуэла президенті Уго Чавес өзінің елінің қорғаныс қабілетін арттыру үшін Ресейден "Су-35 Flanker E" көпүрлі ұшақтарын сатып алуға қызығушылық танытқандығын айтты. "Мен Ресей үкіметіне біз алдағы бірнеше жылда Su-35 ұшақтарын сатып алуды қарастыруға дайын екеніміз туралы мәлімдеме жібердім, бұл қорғаныс күштерімізді жаңғырту және нығайту үшін қажет", - деп Венесуэланың ұлттық радиосы Чавестің сөзін келтірді. Ресей мен Венесуэла мұнайға бай Латын Америкасы серіктесіне ресейлік қару-жарақ сатып алу үшін 4 миллиард долларлық несие беру туралы келісімге қол қойды. Венесуэла президенті Уго Чавес: "Келесі жылы екі миллиард, ал 2013 жылы тағы екі миллиард доллар беріледі", - деді.

АҚШ-пен келіспеушілік

Бұл сатып алулар мен басқа да жобалар президент Уго Чавестің үкіметін қарсы шыққан АҚШ-тың сын-пікірлерімен күшті қарсылыққа ұшырады. 2008 жылы АҚШ адмиралы Джим Ставридис Венесуэланың қару-жарақ сатып алудағы жоғары деңгейіне алаңдаушылық білдірді, бұл соғысқа бейім емес, бірақ дауларын бейбіт жолмен шешуге қабілетті аймақ екенін атап өтті. Венесуэла сонымен қатар көршілес Колумбияның партизандық ұйымдарына, оның ішінде Чавеске жақын болған FARC ұйымына да қару-жарақ жеткізгені айтылды. АҚШ-тың сын-пікірлеріне Венесуэла билігі күмәнмен қарады, олар қару-жарақтардың қарулы күштердің негізгі жабдықтарын жаңарту үшін қажет екенін мәлімдеді. Кейбір жағдайларда, Венесуэланың FN FAL сияқты қару-жарақтары 50 жылдан астам уақыт бойы қолданыста болған. Үкімет сондай-ақ АҚШ-тың Латын Америкасындағы бүлікшіл топтарды қарумен қамтамасыз ету арқылы қарулану жарысын бастап, елдерді тұрақсыздандырғанын мәлімдеді (1954 жылғы Гватемала төңкерісі және Контрас ісі сияқты көптеген оқиғаларға сілтеме жасай отырып, соның ішінде Суық соғыс кезеңіндегі оқиғалар да бар). Алайда, Венесуэла 1978-1979 жылдары Никарагуадағы Сандинист көтерілісіне мыңдаған FN Fal мылтықтарын, ауыр танкіге қарсы қаруларын және әуе көмегін бергенін ашық мойындады. 1990 жылдары Венесуэла F-16C/D истребительдерін өзінің F-16 паркін жаңарту үшін сұрады, бірақ АҚШ үкіметі бұл өтінішті қабылдамады. 1997 жылдың қазан айында АҚШ үкіметі екі F-16 ұшағын сатуға келісім берді, бірақ кейіннен сату тоқтатылды. 2005 жылы Израильтің ұшақ құрастыру өнеркәсібімен Венесуэланың F-16 ұшақтарын жаңарту туралы келісім АҚШ-тың қысымынан кейін тоқтатылды. Чавес АҚШ-ты Венесуэланың F-16 ұшақтарын жөндеуге қажетті қосалқы бөлшектерді сатуды кешіктіруде деп айыптады. Чавестің "қолданылмаған" F-16 ұшақтарын Иранды қоса алғанда, оларды қалаған кез келген елге сатамын немесе беремін деген мәлімдемесінен кейін АҚШ үкіметі қосалқы бөлшектерді жеткізуге келісті; алайда, жүк Майкетия халықаралық әуежайындағы кеден кеңсесінде қауіпсіздік мақсатында тоқтатылды.

АҚШ әскери ембаргосы

2006 жылдың мамыр айында АҚШ үкіметі Венесуэлаға әскери материалдар мен жабдықтарға эмбарго жариялады; ешбір ел немесе компания Америкада жасалған қару-жарақ немесе технологияны Венесуэлаға сата алмайды. Бұл эмбарго бірнеше венесуэлалық сатып алуларға зиян келтірді, себебі АҚШ технологиялық тауарлары қол жетімді емес, сонымен қатар АҚШ-қа достық қарым-қатынастағы басқа елдер де Венесуэлаға қару сатуды тоқтатуға қысым көрсетті. Бұл Венесуэланың қару-жарақ алу үшін Ресей мен Қытайға жүгінуіне себеп болған факторлардың бірі де саналады. 2005 жылы Венесуэла Испаниямен 12 әскери-көлік және барлау ұшағы мен сегіз әскери-теңіз патрульдік кемесін сатып алу туралы келісімге келді. Бұл келісім Испанияның қорғаныс өнеркәсібіне 1,5-2 миллиард доллар көлемінде кіріс әкелді, сондай-ақ шамамен 900 жаңа жұмыс орны құруға мүмкіндік берді, бірақ АҚШ-тың эмбаргосы салдарынан тоқтатылды. Бұл тоқтату сегіз әскери-теңіз патрульдік кемесіне қатысты емес. Төменде АҚШ-тың эмбаргосының тікелей немесе жанама түрде нәтижесіз болған сатып алулардың тізімі келтірілген:

Чехиядан Aero L 159 Alca Jet ұшақтары: Чехия үкіметі өндіруші Aero Vodochody компаниясына Венесуэланың арнайы сұраған француздық авионикасымен және украиндық қозғалтқыштарымен жабдықталған нұсқасын жасауға тыйым салды. Швецияның қару-жарақ компаниясы Saab АҚШ-тың эмбаргосын құрметтейтінін мәлімдеді және Венесуэлаға қару сатпайды. Carl Gustav кері ұстамайтын мылтықтары, AT4 қару жүйелері, сондай-ақ RBS 70 зениттік-ракеталық кешендері Венесуэла әскерінде қолданыста бар. Испанияның EADS CASA компаниясы АҚШ технологиясын қамтитын бірнеше көлік ұшақтарының сатуын тоқтатты. Бразилия Венесуэла әуе күштеріне Pratt & Whitney қозғалтқыштарын пайдаланғандықтан Embraer Super Tucano ұшақтарын сатудан бас тартуға мәжбүр болды. Embraer сондай-ақ AEW&C жабдықтарымен жабдықталған ұшақтарды сатудан бас тартты. Франция Венесуэлаға мұнай сатуды тоқтату туралы шешім қабылдады. Ресейлік Rosoboronexport және Sukhoi компаниялары Венесуэлаға қару-жарақ жеткізгені үшін АҚШ үкіметі тарапынан санкцияланды. Алайда, Ресей Федерациясы АҚШ эмбаргосына қарамастан Венесуэлаға қару-жарақ жіберуді жалғастырды. Ресей 2005 жылдан бері Венесуэлаға 4 миллиард доллардан астам сомаға қару-жарақ сатуға келісім жасады және Чавес мырзаның жаңа әуе шабуылына қарсы жүйелер мен көптеген истребительдерді алуға ниеттенгені белгілі болды. Президент Уго Чавес өзінің елі мен Иран арасындағы автомобильдерді бірлесіп өндіруге АҚШ-тың Ислам мемлекетіне салған эмбаргосының әсер еткенін мойындады. Испанияның қорғаныс министрі Педро Моренес Венесуэлаға әскери жабдықтарды сатуды қорғады және Navantia мемлекеттік компаниясының делегациясы елдің астанасы Каракасқа барып, Чавес үкіметіне жаңа өнімдерді сатуға тырысқандығын хабарлады. Моренес бұл мәлімдемені Конгресс сессиясының жалпы отырысында жасады, Izquierda Unida партиясының өкілі Хосе Луис Сентелланың қорғаныс министрлігінің алдағы жылдардағы жоспарлары және Испанияның шетелдегі миссиялары туралы сұрақтарына жауап ретінде.

Венесуэла саясатында әскерилердің рөлі

1810 жылдан 1819 жылғы Ангостура конгресіне дейін, ол Ұлы Колумбияны құрған, және 1831 жылдан бергі ұлттық тәуелсіздік дәуірінде Ұлттық қарулы күштер Венесуэланың саяси, экономикалық, әлеуметтік және ұлттық мәселелерін қалыптастыруға көмектесті, 1950 жылдардың соңына дейін (1940 жылдары қысқа үзіліспен) елді басқарған көптеген әскери үкіметтер болды. Олардың бірнешеуі қатаң әскери диктаторлардың билігінде болды. Маркос Перес Хименес 1958 жылы кеткеннен кейін, үкімет ісіндегі әскери рөл 1961 жылғы Конституция қабылдануымен және 1958 жылғы төңкерістен кейін билікке келген Хименеске қарсы әскери үкіметтің азаматтық басшыларымен алмасу арқылы аяқталды. Бірақ, соңынан 1960 жылдары үкімет саясатына наразы болған топтардың көмегімен әскерилер екі рет төңкеріс жасауға тырысты, ал 1960 жылдардың соңынан бастап студенттік және азаматтық митингілер мен акциялар әскери жазалауларға ұшырады. Бұл, ұлттық аумақтағы және Венесуэла-Колумбия шекаралық аймағындағы көтерілісшіл топтармен күрескен кезде болды. Бұл жағдайлардың бәрі 1989 жылғы "Караказо" оқиғасына әкеп соқты, онда Ұлттық гвардия астана маңындағы үкіметке қарсы наразылықтар мен тәртіпсіздіктерді қатаң түрде басып, жүздеген адамның қазасына себеп болды, нәтижесінде 1992 және 1993 жылдары төңкеріс әрекеттері орын алды. 1999 жылы Уго Чавес президенттікке келген кезде, онымен бірге қызмет еткен зейнеткер әскери қызметкерлер бірнеше министрлік лауазымдарға тағайындалды және Ұлттық Ассамблеяда орын алды. Чавес барлық деңгейдегі сайлауға тек зейнеткер әскери қызметкерлерге ғана рұқсат берді, сондай-ақ қорғаныс және ішкі істер министрліктерін қоспағанда, әскери генералдар басқаратын дәстүр бойынша (бұл соңғысы 21 ғасырдың басынан бері сақталып келеді) тағайындалатын мемлекеттік лауазымдарда қызмет етуге мүмкіндік берді. 1999 жылғы жаңа Боливар Конституциясының маңызды жетістіктерінің бірі – қарулы күштердің барлық әскери қызметшілеріне сайлауда шектеусіз дауыс беру құқығын беру болды, бұл басқа елдердегі осы практикаға сәйкес келеді. Бұл құқық аталған Конституцияның 64-бабында бекітілген.

CAVIM

CAVIM (C. A. Venezolana de Industrias Militares, Venezuelan Military Industries Company Ltd.) – Ұлттық Қарулы Күштердің қызметкерлері пайдаланатын қару-жарақ, оқ-дәрі, форма киімдері және басқа да өнімдерді өндіру арқылы ұлттық әскери өнеркәсіпті дамытуға жауапты Қорғаныс министрлігіне қарасты ұлттық корпорация. Қазіргі таңда ол мылтықтар, гранаталар, оқ атар қарулар, ұшқышсыз әскери аппараттар, өнеркәсіптік қолданысқа арналған жарылғыш заттар, оқ-дәрілер, бронежилеттер, кевларлық қауырсындар, сондай-ақ Ұлттық Қарулы Күштердің (ҰҚК) пайдалануына арналған қару-жарақ, логистика және түрлі құрал-жабдықтарды әзірлеу және өндіру қабілеттерін көрсетіп отыр. 2011 жылдың қаңтар айында Арагуа штатында CAVIM-нің бес қару-жарақ және оқ-дәрі қоймасында себебі аныталмаған жарылыс пен одан кейін болған өрт болды. Оқиға салдарынан бір ресми тұлға қаза тауып, шамамен 10 000 адам эвакуацияланды. 2013 жылдың 12 ақпанында АҚШ үкіметі Иранға, Солтүстік Кореяға немесе Сирияға қару-жарақ пен әскери технология сату фактісіне байланысты Венесуэланың Әскери Индустрия Компаниясы (CAVIM) және тағы 12 шетелдік компанияға, оның ішінде төрт қытай фирмасына санкция салды.

Дианка

DIANCA (Diques y Astilleros Nacionales C. А. ), Венесуэла Боливариан Республикасының мемлекеттік кеме құрылысы және жөндеу кемежайы. Ол 1905 жылы Карабобо штатының Пуэрто-Кабельо қаласында құрылған.

UCOCAR

UCOCAR (Unidad Naval Coordinadora de los Servicios de Carenado de la Armada) қарулы күштерге, мемлекеттік кәсіпорындарға және жеке сектор ұйымдарына қолдау көрсету мақсатында 1000 тоннаға дейінгі кемелерді, жабдықтарды, жүйелерді, қапталдамаларды және құрылымдарды жөндеуге, күтіп ұстауға және салуға жауапты. Бірнеше қайықтар жобаланған, сондай-ақ компания голландтық Damen кеме жасау фирмасымен Венесуэла Әскери-теңіз күштері үшін кейбір кемелерді құрастыру туралы келісімге келген. Бұл фирма сонымен қатар, Әскери-теңіз күштері мен Ұлттық гвардия қолданатын Guardian G 25 өзендік қайықтарын да шығарады.

CIDAE

CIDAE (Centro de Investigación y Desarrollo Aeronáutico) – ұшқыштарға арналған шлемдерді жасаумен айналысатын ғылыми орталық. Радарлар жаңартылды және CAVIM-мен бірлесіп, басқа да әзірлемелермен қатар, ұшқышсыз ұшақтарды әзірлеуге қатысады. Сондай-ақ, бұл зерттеу орталығы қысқа қашықтықтағы, қатты отынмен жұмыс істейтін ракеталарды сынақтан өткізуде. CIDAE T 27 Tucano ұшағы үшін ұшу симуляторын, сондай-ақ Cessna 208 Caravan ұшағына ұшу симуляторын, оқ ату симуляторларын және PT6 қозғалтқыштарының сынақ стендтерін жобалап, құрастырды, мұндағы технологияның 80% венесуэлалық, бұл дизайнға ғана емес, бағдарламалық құралдарды орнатуға және материалдарды пайдалануға да қатысты. CIDAE Қытаймен бірлесіп Симон Боливар спутнигі жобасына қатысады.

CENARECA

CENARECA (Centro Nacional de Repotenciación C. A.) – Венесуэла қарулы күштері үшін өндірілген және Эквадор, Никарагуа және Боливия сияқты ALBA елдері үкіметтеріне шағын көлемде сыйға тартқан, барлық жерлерде қозғала алатын және жоғары жылдамдылығы бар (HMMWV) Tiuna көлік құралының өндірушісі.

MAZVEN

MAZVEN C. A. ауыр жүк көліктерін шығарады, бұл Белоруссияның MAZ компаниясымен құрылған бірлескен кәсіпорын. Ол бес түрлі жүк көлігін, оның ішінде әскери қолданысқа арналған жүк көліктерін өндіреді.

G&F Tecnología компаниясы

G&F Tecnología – бұл Венесуэлалық компания, қолданбалы білімнің құндылығын арттыра отырып, телекоммуникация, ақпарат, әуе және электроника салаларындағы жобаларды жобалау, әзірлеу, іске асыру және пайдалану нәтижесінде туындайтын архитектуралық технологияға бағытталған шешімдердің ішкі моделін құрайды. Атап айтқанда, компания пилотсыз ұшақтарды, байланыс жабдықтарын және басқа да электрондық өнімдерді өндіреді.