Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жыл сайын Сальцбург қаласында өтетін музыка және драма фестивалі.
Annual music and drama festival held in Salzburg, Austria
Сальцбург фестивалі (Salzburger Festspiele) – 1920 жылы құрылған көрнекті музыка және драма фестивалі. Ол әр жазда, шілде айының соңында басталып, бес аптаға созылады, Австрияның Вольфганг Амадей Моцарттың туған жері – Сальцбург қаласында өтеді. Фестивальдің назар орталығында Моцарттың опералары тұрады; Хофманстальдың «Джедерман» («Әр адам») пьесасының жыл сайынғы қойылымы ерекше оқиға болып саналады. 1967 жылдан бері жеке ұйымның ұйымдастыруымен Сальцбург Пасха фестивалі де жыл сайын өткізіледі.
The Salzburg Festival (Salzburger Festspiele) is a prominent festival of music and drama established in 1920. It is held each summer, for five weeks starting in late July, in Salzburg, Austria, the birthplace of Wolfgang Amadeus Mozart. Mozart's operas are a focus of the festival; one highlight is the annual performance of Hofmannsthal's play Jedermann (Everyman). Since 1967, an annual Salzburg Easter Festival has also been held, organized by a separate organization.
Тарих
1877 жылдан бастап Зальцбургте Халықаралық Моцартеум қоры музыка фестивальдарын белгілі бір аралықтармен өткізіп келді, бірақ 1910 жылы олар тоқтатылды. 1914 жылы фестиваль өткізу жоспарланған еді, алайда Бірінші дүниежүзілік соғыс басталған соң ол күшін жойды. 1917 жылы Фридрих Гехмахер мен Генрих Дамиш Salzburger Festspielhaus Gemeinde деген ұйым құрып, Моцарттың туындыларына ерекше назар аудара отырып, драма және музыка фестивалін жыл сайын өткізуді мақсат етті. 1918 жылы соғыс аяқталғаннан кейін фестивальді қайта жаңғыртуға бес адам мұрындық болды, олар қазір фестивальдің негізін қалаушылары саналады: ақын және драматург Хьюго фон Хофмансталь, композитор Рихард Штраус, сахна суретшісі Альфред Роллер, дирижер Франц Шалк және сол кезде Берлиндегі Deutsches Theater директоры болған Макс Рейнхардт, ол 1911 жылы Берлиндегі Циркус Шуман аренасында Хофманстальдің «Джедерман» пьесасының тұңғыш қойылымын сахналаған еді. Хофманстальдың саяси жазбаларына сәйкес, Зальцбург фестивалі пруссиялық Солтүстік Германияның қатал көзқарасына қарсы тұрып, этникалық топтарға, халықтарға, азшылықтарға, діндерге, мәдениеттерге және тілдерге қатысты Габсбургтердің ғасырлар бойы сақтап келген «тіршілікке мүмкіндік беру және өмір сүруге кедеріс келтірмеу» принципін көрсетуі керек. Зальцбург фестивалі 22 тамыз күні 1920 жылы ресми түрде ашылды, Рейнхардттың қойылымымен Хофманстальдің «Джедерман» пьесасы Салцбург соборының алдында, Александр Мойсидің қатысуымен сахналанды. Бұл дәстүрге айналды, қазір бұл пьеса әрдайым собор алаңында қойылады; 1921 жылдан бері оны камералық музыка мен оркестрлік туындылардың бірнеше қойылымдары сүйемелдейді. Алғашқы опералық қойылым 1922 жылы Рихард Штраус дирижерлік еткен Моцарттың «Дон Джованни» операсы болды. Әншілердің көп бөлігі Вена мемлекеттік операсынан шақырылған, соның ішінде Дон Оттавио рөлінде Рихард Таубер өнер көрсетті. Бірінші фестиваль залы 1925 жылы Клеменс Холцмейстердің жобалары негізінде Мёнксберг тауының солтүстік беткейіндегі бұрынғы архиепископтардың жылқы шаруашылығы орнында салынды; ол Карл Фоллмёльердің қоюымен Гоццидің «Турандоты» операсымен ашылды. Ол кезде фестиваль кең ауқымды бағдарламаны қалыптастырды, соның ішінде Австрияның RAVAG радиожелісі арқылы тікелей эфирлер ұйымдастырылды. Келесі жылы Мёнксберг тауына қазылған бұрынғы епископтық Фелсенрейцшюль ат академиясы театрға айналдырылды, оның ашылуы Карло Голдонидің «Екі қожайынның қызметшісі» пьесасымен өтті. ХХІ ғасырда концерттерге ғана жарамды болған алғашқы фестиваль залы толыққанды опера және концерттік қойылымдар үшін үшінші орын ретінде қайта жаңартылып, 2006 жылы Haus für Mozart (Моцарт үйі) ретінде қайта ашылды. 1934 жылдан 1937 жылға дейін Артуро Тосканини және Бруно Вальтер сияқты әйгілі дирижерлер көптеген қойылымдарды жүргізді. 1936 жылы фестивальде Трапп отбасының әншілер тобы өнер көрсетті, олардың тарихы кейіннен «Музыка дыбысы» мюзиклінде бейнеленді (Фелсенрейцшюльде ән шырқаған Трапп отбасының суреті бар, бірақ оқиға 1938 жылға қате орналастырылған). 1937 жылы Бойд Нил мен оның оркестрі Бенджамин Бриттеннің Фрэнк Бридж тақырыбындағы вариацияларын фестивальде тұңғыш рет орындады. 1938 жылы Австрияның нацистік Германияға қосылуы фестивальдің танымалдығына елеулі нұқсан келтірді. Тосканини наразылық білдіріп, отставкаға кетті, Рейнхардт және Георг Солти сияқты еврей тегінен шыққан суретшілер эмиграцияға мәжбүр болды, ал Атилла Хёрбигер соңғы рет орындаған «Джедерман» пьесасы тізімнен алынды. Дегенмен, фестиваль 1944 жылы 20 шілдедегі қастандыққа жауап ретінде рейхс министрі Йозеф Геббельстің бұйрығымен тоқтатылғанға дейін жұмысын жалғастырды. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін, Зальцбург фестивалі 1945 жылғы жазда, Еуропадағы одақтастардың жеңісінен кейін қайта ашылды.
Music festivals were held in Salzburg at irregular intervals since 1877 by the International Mozarteum Foundation but were discontinued in 1910. A festival was planned for 1914, but it was cancelled at the outbreak of World War I. In 1917, Friedrich Gehmacher and Heinrich Damisch formed an organization known as the Salzburger Festspielhaus Gemeinde to establish an annual festival of drama and music, emphasizing especially the works of Mozart. At the close of the war in 1918, the festival's revival was championed by five men now regarded as its founders: the poet and dramatist Hugo von Hofmannsthal, the composer Richard Strauss, the scenic designer Alfred Roller, the conductor Franz Schalk, and the director Max Reinhardt, then intendant of the Deutsches Theater in Berlin, who had produced the first performance of Hofmannsthal's play Jedermann at the Berlin Zirkus Schumann arena in 1911. According to Hofmannsthal's political writings, the Salzburg Festival, as a counterpart to the Prussian North German uncompromising worldview, should emphasize the centuries old Habsburg principles of "live and let live" with regard to ethnic groups, peoples, minorities, religions, cultures and languages. The Salzburg Festival was officially inaugurated on 22 August 1920 with Reinhardt's performance of Hofmannsthal's Jedermann on the steps of Salzburg Cathedral, starring Alexander Moissi. The practice has become a tradition, and the play is now always performed at Cathedral Square; since 1921 it has been accompanied by several performances of chamber music and orchestral works. The first operatic production came in 1922, with Mozart's Don Giovanni conducted by Richard Strauss. The singers were mainly drawn from the Wiener Staatsoper, including Richard Tauber in the part of Don Ottavio. The first festival hall was erected in 1925 at the former Archbishops' horse stables on the northern foot of the Mönchsberg mountain, on the basis of plans by Clemens Holzmeister; it opened with Gozzi's Turandot dramatized by Karl Vollmöller. At that time the festival had already developed a large scale program including live broadcasts by the Austrian RAVAG radio network. The following year the adjacent former episcopal Felsenreitschule riding academy, carved into the Mönchsberg rock face, was converted into a theater, inaugurated with a performance of The Servant of Two Masters by Carlo Goldoni. In the 21st century, the original festival hall, suitable only for concerts, was reconstructed as a third venue for fully staged opera and concert performances and reopened in 2006 as the Haus für Mozart (House for Mozart). During the years from 1934 to 1937, famed conductors such as Arturo Toscanini and Bruno Walter conducted many performances. In 1936, the festival featured a performance by the Trapp Family Singers, whose story was later depicted in the musical The Sound of Music (featuring a scene of the Trapp Family singing at the Felsenreitschule, but inaccurately set in 1938). In 1937, Boyd Neel and his orchestra premiered Benjamin Britten's Variations on a Theme of Frank Bridge at the festival. The festival's popularity suffered a major blow as a consequence of the Anschluss, the annexation of Austria by Nazi Germany in 1938. Toscanini resigned in protest, artists of Jewish descent like Reinhardt and Georg Solti had to emigrate, and Jedermann, last performed by Attila Hörbiger, had to be dropped. Nevertheless, the festival remained in operation until in 1944 it was cancelled by the order of Reich Minister Joseph Goebbels in reaction to the 20 July plot. At the end of World War II, the Salzburg Festival reopened in summer 1945 immediately after the Allied victory in Europe.
Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі фестивальдар
Соғыстан кейінгі фестиваль жазғы опера фестивалі ретінде бірте-бірте маңыздылығын арттырды, әсіресе Моцарттың шығармалары үшін, ал 1956 жылы дирижер Герберт фон Караян көркемдік жетекші болып тағайындалды. 1960 жылы Ұлы фестиваль залы (Großes Festspielhaus) опера театры есігін ашты. Бұл жазғы фестиваль опера, драма және классикалық концерттерді ұйымдастыру орны ретінде даңққа ие болғандықтан, музыкалық репертуары негізінен Моцарт пен Штраустың шығармаларынан тұрды, бірақ Вердидің «Фальстаф» және Бетховеннің «Фиделио» сияқты туындылары да қойылды. 1989 жылы Караянның қазасынан кейін фестивальді режиссер Жерар Мортье күрт жаңартып, кеңейтті, ал 2001 жылы оның орнына Питер Рузичка келді.
The post war festival slowly regained its prominence as a summer opera festival, especially for works by Mozart, with conductor Herbert von Karajan becoming artistic director in 1956. In 1960 the Great Festival Hall (Großes Festspielhaus) opera house opened its doors. As this summer festival gained fame and stature as a venue for opera, drama, and classical concert presentation, its musical repertoire concentrated on Mozart and Strauss, but other works, such as Verdi's Falstaff and Beethoven's Fidelio, were also performed. Upon Karajan's death in 1989, the festival was drastically modernized and expanded by director Gerard Mortier, who was succeeded by Peter Ruzicka in 2001.
21 ғасыр
2006 жылы фестивальді интендант Юрген Флимм және концерт директоры Маркус Хинтерхаузер басқарды. Сол жылы Зальцбург Моцарттың туғанына 250 жыл толуын атап өтіп, оның барлық 22 опералық шығармасын, оның ішінде аяқталмаған екі операсын сахнаға қойды. Барлық 22 опера фильмге түсіріліп, 2006 жылдың қараша айында DVD форматында жарық көрді. 2006 жылы фестиваль аясында Моцарт үйінің ашылуы да болды. 2010 жылы Вольфганг Рихмнің «Дионис» операсының премьерасы өтті, ол Ницшенің «Дионистік дифирамбаларынан» мәтіндерді өзі жинастырып, либреттосын жасаған еді. 2011 жылы Александр Перера, Берлин мемлекеттік операсының директоры болып кеткен Флиммнің орнына интендант қызметін атқарды. Перейраның фестивальдегі мақсаты – тек жаңа қойылымдарды ұсыну болды. 2014 жылғы фестиваль маусымының соңында Ла Скаланың бас директоры лауазымын қабылдау үшін отставкаға кеткенде, 2012 жылдан бері Зальцбург фестивалінің драмалық директоры болып қызмет еткен Свен Эрик Бехтольф уақытша бас менеджер болып тағайындалды. 2015 жылғы фестиваль Бехтольфтің көркемдік бағдарламаны жоспарлауға жауапты болған алғашқы фестивалі болды. Бюджеттің қысқартылуы Перейраның «тек жаңа өндірістер» мақсатынан бас тартуға себепкер болды. 2015 жылғы опера бағдарламасында тек үш жаңа қойылым көрсетілді: Бехтольфтің режиссерлігіндегі «Le nozze di Figaro», Клаус Гуттың режиссерлігіндегі «Fidelio» және Вольфганг Рихмнің сирек қойылатын «Die Eroberung von Mexico» (Мексиканы жаулау), режиссері Питер Конвицкий. Қалған төрт опералық қойылым – «Норма», «Иль-Троваторе», «Ифигения Эн Тауриде» және «Дер Розенкавалье» – қайта қойылған өндірістер болды. 2018 жылы Лидия Штайер «Die Zauberflöte» операсын сахнаға қойған алғашқы әйел режиссер атанды. Маркус Хинтерхаузер 2016 жылы фестивальдің интенданты болды. 2024 жылдың сәуір айында фестиваль Хинтерхаузердің интендант ретіндегі келісім-шартының 2031 жылға дейін ұзартылғанын жариялады.
In 2006, the festival was led by intendant Jürgen Flimm and concert director Markus Hinterhäuser. That year, Salzburg celebrated the 250th anniversary of Mozart's birth by staging all 22 of his operatic works, including two unfinished operas. All 22 were filmed and released on DVD in November 2006. The 2006 festival also saw the opening of the Haus für Mozart. In 2010, the opera Dionysos by Wolfgang Rihm who compiled for his own libretto texts from Nietzsche's Dionysian Dithyrambs premiered. Alexander Pereira succeeded Flimm as intendant, who departed in 2011 to become director of the Berlin State Opera. Pereira's objective for the festival was to present only new productions. When he resigned at the end of the 2014 festival season to take over as the General Director of La Scala, Sven Eric Bechtolf, who had served as Drama Director of the Salzburg Festival since 2012, took over as Interim General Manager. The 2015 festival marked the first one for which Bechtolf was responsible for the artistic programming. Budget cuts led to a retreat from Pereira's "new productions only" objective. The 2015 opera program presented only three new productions—Le nozze di Figaro, directed by Bechtolf; Fidelio, directed by Claus Guth; and Wolfgang Rihm's rarely performed Die Eroberung von Mexico (The Conquest of Mexico), directed by Peter Konwitschny. The remaining four opera productions—Norma, Il trovatore, Iphigénie en Tauride, and Der Rosenkavalier—were revivals. In 2018, Lydia Steier was the first woman to stage Die Zauberflöte. Markus Hinterhäuser became Intendant of the Festival in 2016. In April 2024, the Festival announced an extension of Hinterhäuser's contract as Intendant through 2031.
Экономика
2017 жылы Зальцбург фестивалі билет сатудан шамамен 27 миллион евро табыс тапты және жылына Зальцбург қаласында тікелей және жанама түрде 183 миллион евро сомасындағы құндылықты құрады. Фестиваль осы арқылы Зальцбургте (жыл бойы жұмыс істейтін қызметкерлерді және фестивальдің толық жұмыс уақытына шаққандағы маусымдық жұмыскерлерді қоса алғанда) 2800 толық жұмыс орнын қамтамасыз етеді (Австрия бойынша 3400). Басқа салаларға тигізетін әсері арқылы олар мемлекеттік бюджетке тікелей және жанама түрде шамамен 77 миллион евро салық және алым түрінде түсім әкеледі.
The Salzburg Festival reports in 2017 ticket sales revenue of about €27 million, and directly and indirectly creates value to the sum of €183 million in Salzburg per year. The festival thereby secures employment in Salzburg (including year round employees and full time equivalent adjusted seasonal workers of the festival) of 2800 full time jobs (Austria 3400). Through their effect in other sectors, directly and indirectly they provide the public sector with approximately €77 million of taxes and duties.
Зальцбургтің "Ситсон" фестивалі
Салцбургтің Whitsun фестивалі (Salzburger Pfingstfestspiele) 1973 жылы Герберт фон Караянның тапсырмасымен Pfingstkonzerte деген қысқа концерттік серия ретінде құрылды. Бүгінгі таңда оның кестесі төрт күнге созылып, әр күні бірнеше шаралар өтеді; және ол негізгі (жазғы) Зальцбург фестивалінің басшылығында жүзеге асырылады. (Pfingst – Ұлыбританиядағы Уитсан және АҚШ-тағы Елуінші күн деп аталады; фестиваль басшылығы британдық терминді қолданады.) Бірінші Whitsun концерттері Брукнердің үш симфониясына арналды, олардың барлығын Караян дирижерлік етті және үш күн бойы Гроссес Фестшпильхауста Берлин филармониясы орындады. Кейіннен опера да шаралардың бір бөлігіне айналды, ал «Концерттер» ресми түрде «Фестиваль» деп аталды. 1990 жылдары барокко репертуарынан шығармаларға көбірек назар аударыла бастады. Мысалы, 2005 жылы Сальцбургте өткен Whitsun фестивалінде Гендельдің «Acis and Galatea» және оның «Solomon» ораториясы қойылды. 2007 жылы Риккардо Мути фестивальдің көркемдік директоры болып тағайындалды. Ол бес жылдық келісімшарт бойынша 18-ші және 19-шы ғасырлардағы Неаполитан опера мектебінің сирек қойылатын операларын Haus für Mozart сахнасында ұсынды. Оның орнын меццо-сопрано Сесилия Бартоли басты, ол да бес жылға тағайындалды. Фестиваль тарихында алғаш рет концерттер мен би қойылымдары (Киров балеті) қатар өтті. Бартоли жыл сайын толық сахналанған операда ойнайды, ол шілде және тамыздағы Жазғы фестивальде қайта қойылады. 2012 жылы ол Гендельдің «Джулио Чезаре» операсында Клеопатра рөлін, 2013 жылы Винченцо Беллинидің «Норма» операсында атақты рөлді, ал 2014 жылы Россинидің «Ла Ченерентола» операсында басты рөлді орындады. 2015 жылы Кристоф Виллибальд Глюктің «Ифигения в Тавриде» операсында басты рөлді сомдады, ал 2016 жылы Леонард Бернштейннің «Вестсайдтік тарих» операсында Мария рөлін орындады.
The Salzburg Whitsun Festival (Salzburger Pfingstfestspiele) was established at the behest of Herbert von Karajan in 1973 as a brief concert series with the name Pfingstkonzerte. Today its schedule remains, at four days, brief, but is characterized by multiple events each day; and it is managed under the umbrella of the main (summer) Salzburg Festival. (Pfingst is Whitsun in the U. K. and Pentecost in the U. S.; the British term is used by the festival's management.) The first Whitsun Concerts centered on three symphonies by Bruckner, all conducted by Karajan and played at the Großes Festspielhaus over three days by the Berlin Philharmonic. Years later, opera became part of the activities, and "Concerts" became officially "Festival". In the 1990s there began an emphasis on works from the Baroque repertoire. In 2005, for example, the Salzburg Whitsun Festival presented Handel's Acis and Galatea and his oratorio Solomon. In 2007, Riccardo Muti became the artistic director of the festival under a five year contract during which he presented fully staged performances of operatic rarities from the 18th and 19th century Neapolitan School of opera in the Haus für Mozart. He has been succeeded by mezzo soprano Cecilia Bartoli, also for a period of five years. Among a series of concerts and, for the first time in the history of the festival, dance performances (by the Kirov Ballet), Bartoli is to star in a full staged opera each year, which will then be repeated at the Summer Festival in July and August. In 2012, she sang Cleopatra in Handel's Giulio Cesare, in 2013 the title role in Vincenzo Bellini's Norma, and in 2014 Rossini's La Cenerentola. In 2015 she performed the title role in Iphigénie en Tauride by Christoph Willibald Gluck, and in 2016 she sang Maria in Leonard Bernstein's West Side Story.