Кіріспе
Чарльстон, Южная Каролинадағы Spoleto Festival USA – Американың маңызды өнер фестивальдерінің бірі. Ол 1977 жылы Пулитцер сыйлығының иегері, композитор Джан Карло Менотти құрған, ол Италиядағы Сполето қаласындағы «Екі әлем фестивалі» (Festival dei Due Mondi) сияқты фестиваль құруды көздеген. Италиялық ұйымдастырушылар американдық фестиваль өткізуді жоспарлағанда, Италиядағы Сполетоның сүйкімділігімен қатар, театрлардың, шіркеулердің және басқа да қойылымдар өткізуге арналған ғимараттардың көптігін ұсынатын қала іздеді. Чарльстон – идеалды орын ретінде таңдалды, Менотти Чарльстон туралы былай деді: «Бұл қала тығыз, сондықтан бір театрдан екіншісіне оңай жетесің. Архитектурасы мен бақшаларымен ескі әлемнің сұлулығына ие. Бірақ фестивальге келетін көптеген қонақтарды қабылдауға жететін үлкен қауымдастық». Жыл сайынғы 17 күндік көктемгі шарада опера, би, театр, классикалық музыка және джаз салаларындағы белгілі және жаңа дамып келе жатқан өнер шеберлері 150-ден астам қойылым көрсетеді.
Spoleto Festival USA in Charleston, South Carolina, is one of America's major performing arts festivals. It was founded in 1977 by Pulitzer Prize winning composer Gian Carlo Menotti, who sought to establish a counterpart to the Festival dei Due Mondi (The Festival of Two Worlds) in Spoleto, Italy. When Italian organizers planned an American festival, they searched for a city that would offer the charm of Spoleto, Italy, and also its wealth of theaters, churches, and other performance spaces. Charleston was selected as an ideal location, with Menotti saying of Charleston:
It's intimate, so you can walk from one theatre to the next. It has Old World charm in architecture and gardens. Yet it's a community big enough to support the large number of visitors to the festival. The annual 17 day late spring event showcases both established and emerging artists in more than 150 performances of opera, dance, theater, classical music, and jazz.
Басталуы
Фестиваль бастапқыда қаржылық қиындықтарға тап болды, бұл басшылықтың жиі ауысуына әкелді. 1976 жылдың 27 қыркүйегінде Чарльстон колледжінің президенті Теодор "Тед" Стерн Хью Лэйннің кеткенінен кейін Чарльстон үйлестіру комитетінің жаңа төрағасы болып тағайындалды. Меноттимен жеке даулар да туындады. Фестивальдің құрылғаннан бері көркемдік директоры болған Менотти 1991 жылы көркемдік айырмашылықтарға байланысты 1992 жылы аяқталатын үш жылдық келісімшартын жаңартуға ниеті жоқ екенін мәлімдеді. Басқарма оның отставкасын дереу қабылдамады, бірақ Менотти өз ниетінде тұрып, басқармамен көркемдік даулар мен жеке бақылаудың болмауына кінәлады: «Бұл енді менің фестивалім емес, ал бұл менің өмірімнің 15 жылы болды. Мен олардың арасында сәл жалғыздық сезінемін. Мені кеңсе қызметкері сияқты қарастырады». Ең бастысы, Менотти фестивальдің бас менеджері Найджел Редденмен жақсы қарым-қатынасқа ие болған жоқ, ол бағдарламалық шешімдерге, Меноттидің шығындарына және Меноттидің әкімшілік шешімдеріне қарсы шықты. Басқармада екі лагерь пайда болды, Редденді қолдағандар мен Меноттиді қолдағандар (соның ішінде Чарльстон мэрі Джозеф П. Райли) арасында қолдау бөлінді. Мэр Райли Меноттиді соншалықты қолдады, егер Менотти фестивальден қуылса, фестивальге қалалық қолдауды тоқтатып қоямын деп қорқытты. Нәтижесінде, 1991 жылдың мамырында Менотти Редден мен оның жақтастары немесе өзі отставкаға кететіні туралы ультиматум берді. 1991 жылдың тамызында Редден отставкаға кетті, ал келесі айда басқарманың 46 мүшесінің 19-ы да отставкаға кетті. Бұл жағдай 1992 жылғы фестивальдің ауқымын әсер етті; 1992 жылғы фестивальдің бюджеті 4,6 миллион долларды құрады, бұл 1991 жылдан шамамен 1 миллион долларға төмен, ал ұсыныстар саны 20 пайызға азайды (1992 жылы 103, 1991 жылы 120-дан астам). 1990 және 1991 жылдары фестиваль бюджетінің 44% -ын (шамамен 2,4 миллион доллар) жеке қайырымдамалардан жинады, бірақ 1992 жылы осындай қайырымдамалардан тек 1,2 миллион доллар жинады, бұл сол жылғы 3,6 миллион долларлық бюджетінің шамамен 33% -ын құрады. 1993 жылға қарай жеке қақтығыстар шегіне жетті, Менотти мен Чарльстон фестивалінің басқармасы фестивальді басқарушылар, оның көркемдік бағыты және қаржыландыру мәселелері бойынша дауласты. 1993 жылы Чарльстондағы фестивальді тоқтатумен қорқытқан Менотти фестивальден кетіп қалды; бірақ жергілікті басқарма фестиваль атына құқықтарға ие болды және оны Меноттисіз жалғастыруға уәде берді. 1993 жылдың қараша айында Милтон Роудс бас менеджер болып тағайындалды және ол дереу қаржылық жағдайды түзетуге кірісті, соның ішінде шамамен 400 000 долларлық қарызды өтеу туралы келіссөздер жүргізіп, Оңтүстік Каролинадан тағы 600 000 долларлық несие алды. Дегенмен, қаржылық қиындықтар жалғасып, 1995 жылғы фестиваль тағы 900 000 долларға зиян шекті. 1995 жылдың шілдесінде Редден фестивальге уақытша қайта оралуға шақырылды, бұл оған 1,000,000 доллардан астам қарызды жеңуге көмектеседі. 1995 жылғы фестиваль бюджеттен 20% асып кетті, штаттық қызметкерлер саны екі есеге азайды. Фестивальмен алғашқы жұмысында Редден фестивальдің қаржысын жақсартуға сәттілікке жетті және фестиваль 500 000 долларлық тапшылықтан 1,4 миллион долларлық профицитке ие болды. 1996 жылы қайтып келгеннен кейін Редден фестивальдің қаржысын қайтадан жақсартты, жылдамдатып 1,6 миллион доллар жинап, қарызын екі есеге азайтты.
Жаңа басшы
2020 жылдың қыркүйегінде Найджел Редден 35 жылдық қатысынан кейін фестивальден зейнеткерлікке шыққанын хабарлады. 2021 жылдың шілдесінде фестиваль Мена Марк Ханнаны жаңа бас директоры ретінде тағайындады. Ханна фестивальді басқаратын алғашқы афроамерикалық және фестиваль тарихындағы төртінші бас директор. Бұрын Ханна Берлиндегі Баренбойм-Саид академиясының алғашқы деканы қызметін атқарған.
Фестивальдің миссиясы мен бағдарламалық философиясы
Фестивальдің миссиясы – ең жоғары көркемдік деңгейдегі бағдарламаларды ұсыну, сонымен қатар жас суретшілерге деген құлшынысты, өнердің барлық түрлеріне адалдықты, заманауи жаңалықтарға құштарлықты және белгілі суретшілерге ерекше өнер көрсету мүмкіндіктерін ұсынуға деген ынтақты сақтау. Фестивальдің негізгі қағидаларының бірі – жас суретшілерге тәжірибелі режиссерлер, суретшілер және орындаушылармен жұмыс істеу мүмкіндігін беру. Мансабының басында Сполето фестивалінде (Spoleto Festival USA) өнер көрсеткен әлемдік танымал суретшілер қатарында Рене Флеминг, Эммануэль Акс, Джошуа Белл, Жан-Ив Тибодет және Йо-Йо Ма бар. Жыл сайын фестиваль өзінің операларын қояды, олар көбінесе белгілі композиторлардың сирек қойылатын шедеврлері немесе жаңаша көруге болатын дәстүрлі туындылар болып табылады. Сонымен қатар, классикалықтан джаз, блюграсс, соул және блюзға дейінгі театр, би және музыка бағдарламалары ұсынылады. Құрылғаннан бері фестиваль 200-ден астам халықаралық және АҚШ премьераларын көрсетті, оның ішінде Теннесси Уильямстың «Крев-Кёр» (Creve Coeur) және Артур Миллердің «Американдық сағат» (The American Clock) ерекше аталады. Басқа премьералар: Чен Ши Чжэн, Деймон Албарн және Джейми Хьюлетттің «Маймыл: Батысқа саяхат» (Monkey: Journey to the West); Ли Брюэрдің «Питер және Венди» (Peter and Wendy); Артур Миллердің «Американдық сағат» (The American Clock); Николайс би театрының «Механикалық орган» (The Mechanical Organ); Марта Кларктың «Miracolo d’Amore»; Лори Андерсонның «Бос орындар» (Empty Places); Филип Гласс пен Аллен Гинзбергтің «Сутекті джукбокс» (Hydrogen Jukebox); Урбан Буш әйелдерінің «Даңқ үйі» (Praise House); Стив Райх пен Берил Короттың «Үш әңгіме» (Three Tales); және Освальдо Голиговтың «Tenebrae».
Пикколо Сполето
Spoleto Festival USA-ның ресми серіктес фестивалі Чарльстон қаласының мәдени істер басқармасымен жүзеге асырылады. Екі жылдық шағын фестивальдерден кейін, Piccolo Spoleto 1979 жылы Spoleto бағдарламасының ресми бөлігі ретінде құрылды. Spoleto Festival USA ұлттық және халықаралық деңгейде танымал әртістер мен орындаушыларды ұсынады, ал Piccolo Spoleto қала бойынша жүздеген қойылымдармен жергілікті және аймақтық талантты өнерпаздарды көрсетіп, ерекшелендіреді. Piccolo Spoleto "ана фестивалінің халықаралық ауқымына керемет толықтыру болып табылады және 17 күн ішіндегі 700 шара Шарльстонды сахналық, әдеби және бейнелеу өнерінің керемет тойына айналдырады". Piccolo Spoleto негізгі фестиваль басталған күні бұрын Хэмптон паркінде тегін концертпен аяқталады. 2001 жылдан (шара Дэниел аралында өткен кезде) басқа, жабылу салтанаты 1984 жылдан бері Хэмптон паркінде өткізіліп келеді, ол уақытта шара жаңартылған парктің қайта ашылуымен бірге өтті.
Spoleto Festival USA оркестрі
Әр жыл сайын фестиваль оркестрінің мүшелері бүкіл ел бойынша өткізілетін тыңдалымдар арқылы фестивальдің тұрақты ансамблін құру үшін іріктеледі. Оркестр резидент дирижері және оркестрлік іс-шаралар директоры Джон Кеннедимен, сондай-ақ опера, симфониялық, хор, камералық және қазіргі заманғы музыка орындалымдарында шақырылған дирижерлермен бірге жұмыс істейді. Ұзақ жылдар бойы фестиваль оркестрі жас музыканттарға мол тәжірибе алуға мүмкіндік берді. Сполето оркестрінің түлектерін АҚШ-тың және көптеген шетелдік кәсіби оркестрлерінде кездестіруге болады.