Кіріспе
Құрып кеткен АҚШ-тың бюджеттік авиакомпаниясы (1993–2014)
AirTran Airways – 1993 жылдан 2014 жылға дейін жұмыс істеген, кейін Southwest Airlines компаниясына біріктірілген АҚШ-тың бюджеттік авиакомпаниясы. Штаб-пәтері Флорида штатының Орландо қаласында орналасқан AirTran Airways 1993 жылы Destination Sun Airways және Conquest Airlines екі шағын авиакомпаниясының басшылығымен Conquest Sun Airlines ретінде құрылған. Conquest Airlines негізін қалаушы Виктор Ривас Conquest Sun құрылысына белсенді қатысқан. 1994 жылы әуе компаниясын AirTran Corporation сатып алып, AirTran Airways деп атауын өзгерткен. Кейіннен әуе компаниясы AirTran Corporation арқылы жаңа Airways Corporation холдингінен бөліп шығарылды. 1997 жылы авиакомпания мен Airways Corporation холдингін ValuJet холдингі сатып алды, ол ValuJet Airlines-тің иесі болған. ValuJet холдингі AirTran Holdings болып өзгеріп, ValuJet Airlines-ті AirTran Airways-ке біріктірді. ValuJet Airlines AirTran Airways-ке біріктірілер алдында "AirTran Airlines" деп аталды. AirTran Airways және оның бас компаниясы AirTran Holdings 2011 жылдың 2 мамырында Southwest Airlines компаниясымен сатып алынып, біртіндеп интеграцияланды. AirTran-ның соңғы коммерциялық рейсі 2014 жылдың 28 желтоқсанында орындалды. AirTran күніне шамамен 700 рейс орындады, негізінен АҚШ-тың шығыс және орталық-батыс аймақтарында, ал бас хабы Хартсфилд-Джексон Атланта халықаралық әуежайында орналасқан, онда күніне шамамен 200 рейс орындалды. AirTran паркінде Boeing 717-200 және Boeing 737-700 ұшақтары болды, ол Boeing 717-200 ұшақтарының ең ірі операторы болып саналады.
Құрылғаны және алғашқы жылдары
AirTran Airways 1993 жылы Conquest Sun Airlines ретінде құрылды және Орландоға және одан рейстер жасауға арналған Boeing 737-200 ұшақтарын пайдалана бастады. AirTran Airways Destination Sun Airways және Conquest Airlines әуе компанияларының басшылығымен құрылды. Destination Sun Airways компаниясының құрылу тарихы нақты емес. Destination Sun компаниясын 1991 жылы бұрынғы Northeastern International Airways компаниясының бас директоры Гай Линдли құрған деген мәлімдеме бар, және бұл әуе компаниясы бұрын SunExpress деп аталған, ал орналасқан жері Флорида штатының Форт-Лодердейл қаласы болған. Тағы бір дереккөз бойынша, Destination Sun компаниясын 1990 жылы Eastern Air Lines әуе компаниясының бұрынғы ұшқыштары құрған, себебі кейін AirTran басшылығы AirTran құрылысына Eastern Air Lines-тің бұрынғы қызметкерлерінің қатысқанын хабарлады. Ал Conquest Airlines компаниясын 1988 жылдың сәуір айында Техас штатында Рафаэль Ривас және Виктор Ривас құрған. Conquest Airlines компаниясының негізін қалаушыларының бірі Виктор Ривас, Conquest Sun Airlines компаниясын құруға да белсенді қатысқан. 1994 жылы әуе компаниясы Минеаполис және Детройт қалаларында хабтары бар Солтүстік-Батыс Airlink желісінің операторы болған Mesaba Airlines әуе компаниясының холдинг компаниясы – AirTran Corporation компаниясымен сатып алынды. Сатып алудан кейін әуе компаниясы Conquest Sun Airlines атауын AirTran Airways деп өзгертіп, холдинг компаниясының атын көрсете бастады. Әуе компаниясы штаб-пәтерін Орландоға көшіріп, 11 Boeing 737 ұшағына дейін паркін кеңейтті, АҚШ-тың шығыс және орталық аймақтарындағы 24 қалаға қызмет көрсетіп, Орландоға төмен бағамен демалыс сапарларын ұйымдастырды. 1995 жылы AirTran Corporation Airways Corporation деген жаңа еншілес компания құрды және AirTran Airways осы жаңа еншілес компания құрамына кірді; кейін AirTran Corporation Airways Corporation компаниясын AirTran Airways-ті де қамтитын тәуелсіз холдинг компаниясы ретінде бөліп шығарды. Бөліп шығарғаннан кейін AirTran Corporation, AirTran Airways-тен алшақтау үшін еншілес компаниясы Mesaba Airlines атымен Mesaba Holdings деп өзгертілді. AirTran Corporation/Mesaba Holdings компаниясы соңында MAIR Holdings деп қайта аталды, ол 2012 жылдың шілдесінде таратылды.
Процесс
1997 жылдың 10 шілдесінде ValuJet, Inc., қиындыққа тап болған ValuJet Airlines компаниясының бас компаниясы, AirTran Airways және оның бас компаниясы Airways Corporation-ды сатып алу туралы келісімге келді. ValuJet рейстері 597 және 592-нің апаттарынан кейін қауіпсіздік мәдениетінің нашарлығына байланысты қиындықтарға ұшырады, бұл оның бизнесіне қауіп төндірді. ValuJet 1997 жылдың 17 қарашасында Airways Corporation-ды сатып алды. Осы күні AirTran Airways және оның бас компаниясы Airways Corporation ValuJet-тің еншілес компанияларына айналды. ValuJet холдингі өз атын AirTran Holdings, Inc. деп өзгертті және ValuJet Airlines компаниясын AirTran Airlines деп қайта атады. AirTran Holdings AirTran атауымен екі әуе компаниясын басқарды: AirTran Airways және AirTran Airlines (бұрынғы ValuJet Airlines). AirTran Holdings ValuJet акцияларының бағасының тарихын сақтап қалды. Біріктірілген әуе компаниясының басшылығы AirTran атауын таңдау арқылы мәселелі ValuJet өткелінен алыстауға үміттенді. AirTran Holdings 1998 жылдың 28 қаңтарында өзінің кеңсесін AirTran Airways кеңсесімен бірге Орландоға көшірді, ал ValuJet-тің Атлантадағы хабы біріктірілген AirTran Airways/Airlines операциясы үшін хаб ретінде қалды. 1998 жылдың сәуірінде AirTran Holdings AirTran Airlines-тің барлық паркін және операцияларын AirTran Airways-ке берді және AirTran Airlines-тің FAA сертификатын жойды. AirTran Airways AirTran Holdings-тің жалғыз әуе операторы болды, ал AirTran Airlines AirTran Holdings-тің еншілес компаниясы болып қалды. 1999 жылдың тамызында AirTran Airlines AirTran Airways-ке біріктірілді, бұл ValuJet тарихына заңды толық нүкте қойды.
Сын
AirTran Airways компаниясы AirTran Airlines ретінде жұмысын тоқтатқан бұрынғы ValuJet Airlines компаниясын сіңіру арқылы сақталған авиакомпания болғанымен, ValuJet Airlines компаниясы бірігудің номиналды корпоративтік мұрагері болды. ValuJet басқару тобы біріктірілген әуе компаниясын басқарды, ал 1997 жылға дейінгі SEC-тегі барлық тіркемелер AirTran емес, ValuJet атынан жасалды. AirTran басшылығы AirTran тарихы туралы толыққанды түсіндірме беруге тырысқан жоқ. AirTran әуе компаниясының атауын өзгертуі сынға ұшырады, Time журналы былай деп жазды: «Корпоративтік түрленуде қиын жағдайдағы әуе компаниясы кішірек бәсекелесін сатып алып, оның атын қабылдады, осылайша AirTran Airways болды». 1997 жылдың жазында Los Angeles Times газетінде былай делінген: «Бір жылдан астам уақыт бойы көптеген адамдарды төмен бағалы билеттер емес, апат еске салғаннан кейін, ValuJet бейсенбіде жаңа атау алатынын мәлімдеді. ValuJet Airways Corp-тан AirTran Airways компаниясын 66,3 миллион долларлық акцияларға сатып алып, оның атын қабылдап алды». The Atlantic журналындағы «ValuJet 592 сабақтары» атты мақаласында Уильям Лангевише 1996 жылдың 11 мамырында Флориданың Эверглейдс аймағындағы апатты жүйелік апаттың мысалы ретінде қарастырады, онда операцияның күрделілігі басты себепкер болды. Брайан Стимпсон Манитоба кәсіби инженерлері журналында кері пікір білдіріп, көп жылдар бойы қауіпсіз орындалған күрделі операциялардың басқа да мысалдары бар екенін айтады, мысалы, ірі әскери кемелер және Калифорниядағы Diablo Canyon ядролық электр станциясы. AirTran өзінің ValuJet тарихынан жақсылыққа толы айтқан жоқ. Дегенмен, 592 рейсі апатының он жылдығында AirTran құрбандардың отбасыларын құрметтеу үшін үлкен корпоративтік жариялама жасаған жоқ.
Қайта құру
1999 жылдың қаңтарында Джо Леонард, «Шығыс әуе жолдарының» тәжірибелі қызметкері, және Роберт Л. Форнаро, «US Airways» компаниясынан келген, басшылық еткен жаңа басқару тобы әуе компаниясының басқаруын қолға алды. Олар Стивен Дж. Колскиді (Операциялар), Кевин П. Хилиді (Жоспарлау) және Лорал Блайндеді (Адам ресурстары) қоса, жаңа жоғары деңгейдегі басқару тобын құрды. Негізгі мақсаттар – балансты тұрақтандыру, 2000 жылдың басында мерзімі келетін қарызды қайта қаржыландыруға дайындық, операцияларды жақсарту, кіріс ағындарын арттыру және жаңа кіріс көздерін құру, сондай-ақ Боинг 717 ұшақтарын жеткізіп алып, пайдалануға дайын болу еді. AirTran бұл жаңа ұшақтың бірінші тапсырыс берушісі және соңында ең ірі операторы болды. Сонымен қатар, Леонард әуе тасымалдаушысын жақсартумен қатар AirTran-да сенім мен кәсіпкерлік рухын қалыптастыруға ниеттенді.
2000 жылдар
1999 жылы AirTran 30 миллион долларлық операциялық табыс тапты. 2001 жылдың 15 тамызында компанияның акциялары Нью-Йорк қор биржасында AAI таңбасымен саудаға түсті. 2002 жылы AirTran, Air Wisconsin компаниясы басқаратын AirTran JetConnect деген өңірлік брендін құрды. 2003 жылы 100 Boeing 737-700 ұшағына тапсырыс бергеннен кейін AirTran Вашингтон қаласындағы Рейган ұлттық әуежайына және Сан-Францискоға рейстер бастады. 2004 жылдың 5 қаңтарында AirTran компаниясының соңғы McDonnell Douglas DC-9-30 ұшағы қызметтен шығарылды, нәтижесінде паркінде 70-тен астам Boeing 717-200 ұшағы қалды. Содан кейін, 2004 жылдың маусымында AirTran паркіне алғашқы Boeing 737-700 қосылды. 2004 жылдың тамызында AirTran JetConnect (Air Wisconsin басқаратын) барлық жұмысын тоқтатты. 2006 жылдың 23 мамырында AirTran Midwest Airlines компаниясымен бірге өткізілген салтанатта соңғы екі Boeing 717 ұшағының бірін қабылдады, ал Midwest Airlines қалған 717 ұшағын алды. Boeing нашар сатылымға байланысты 717 ұшақтарының өндірісін тоқтатты. 2007 жылдың қарашасында Роберт Л. Форнаро бас директор және президент лауазымдарына тағайындалды. Джо Леонард 2008 жылдың маусымына дейін Директорлар кеңесінің төрағасы қызметін атқарды. Ол зейнеткерлікке шыққаннан кейін Форнаро төраға, президент және бас директор болды. 2009 жылы AirTran паркіндегі барлық ұшақтарды 100% Gogo Inflight Internet жүйесімен жабдықталған алғашқы ірі әуе компаниясы болды, бірақ басқа әуе компаниялары AirTran-нан бұрын интернет қосылысын бастаған еді. 2009 жылға қарай AirTran Йегер әуежайы (Чарлстон, Батыс Вирджиния); Ашевилл аймақтық әуежайы (Солтүстік Каролина); және Харрисбург халықаралық әуежайы (Пенсильвания) сияқты кішкентай қалаларда кеңейді.
Атқарылмайтын сатып алулар
2004 жылы AirTran Chicago Midway әуежайында кеңейуді мақсат етіп, ATA Airlines-тің 14 қақпасын жалға алу құқығын сатып алмақшы болды. Southwest Airlines қақпаларға жоғары баға ұсынды және AirTran келісімнен бас қайтарды. 2006 жылдың желтоқсанында Air Tran Holdings Midwest Air Group компаниясын сатып алуға тырысқанын хабарлады. 2007 жылдың 12 тамызында AirTran Midwest Airlines-ті сатып алу әрекеті сәтсіз аяқталғанын, ал TPG Capital, Northwest Airlines компаниясымен бірлесіп, Midwest Airlines-ті AirTran Airways ұсынғаннан жоғары сомаға сатып алуға келісім жасасқанын мәлімдеді. Бірақ 2007 жылдың 14 тамызында AirTran ұсынысын акцияға 16,25 долларға дейін көтерді, бұл TPG Capital инвесторлар тобының акцияға ұсынған 16 долларынан сәл жоғары еді. Алайда, Midwest TPG акцияға 17 доллар ұсынатынын хабарлады және 2007 жылдың 16 тамызында түпкілікті келісімге қол жеткізілді. 2007 жылдың 21 қыркүйегінде AirTran ұшқыштары, Ұлттық ұшқыштар қауымдастығы арқылы, тасымалдаушының келісімшарт ұсынысын қабылдамады. Одан екі апта бұрын ұшқыштар кәсіподақ төрағасы мен вице-төрағасын қызметтен босатуға дауыс берді. 2009 жылдың 10 сәуірінде AirTran ұшқыштарының 87% Ұлттық ұшқыштар қауымдастығын әлемдегі ең ірі ұшқыштар одағы – Air Line Pilots Association (ALPA) мен біріктіруге дауыс берді.
2010 жылдар
2010 жылғы 6 сәуірде AirTran Airways компаниясы Милвакидегі Генерал Митчелл халықаралық әуежайында екінші экипаж базасын ашты, сонымен бірге Милвакиді өзінің екінші хабы деп ресми түрде жариялады. 2010 жылғы 27 шілдеде AirTran Airways Орландо халықаралық әуежайында жаңа Жүйелік Операциялық Бақылау (SOC) орталығының салтанатты ашылуын өткізді. Бұл 6,9 миллион долларлық, заманауи басқару орталығы күніне 700-ден астам рейсті қамтитын әуекомпанияның 24 сағаттық жүйке орталығы болды. Компания Флорида штатының орталық бөлігіндегі бірнеше нысандарда, оның ішінде корпоративтік штаб-пәтерінде, SOC және әуежайдағы жолаушылар тасымалымен қатар техникалық қызмет көрсету орталығында 1000-нан астам экипаж мүшесін жұмысқа алды. SOC орталығын AirTran-ның ең ірі хабы орналасқан Атлантада салуды қарастырғаннан кейін, AirTran бас кеңсесіне іргелес Орландодағы нысанды кеңейту туралы шешім қабылданды. 2010 жылғы қазан айында Флорида штатының Орландо қаласындағы Орландо халықаралық әуежайында жаңа экипаж базасы ашылды. Бастапқыда базада 100 ұшқыш, соның ішінде бас ұшқыш жұмыс істеді. 2011 жылғы сәуірде AirTran, құстардың соқтығысуы сияқты оқиғалар саны бойынша АҚШ авиакомпаниялары арасында ең жақсы қауіпсіздік көрсеткішіне ие болды. AirTran бір рейске 0,0000196 оқиғамен бірінші орынды, Southwest 0,0000203 оқиғамен екінші, ал US Airways 0,0000203 оқиғамен үшінші орынды иеленді. Ол кезде Ұшу қауіпсіздігі қорының басшысы болған Билл Восс: «АҚШ-тағы қауіпсіздік деңгейі соншалықты жоғары, кімнің қауіпсіз екенін анықтау үшін жеткілікті апаттар мен оқиғаларды табу өте қиын» деді. Авиакомпания таратылуға дейін AirTran 70-тен астам қалаға, сондай-ақ Кариб теңізі мен Мексикаға қызмет көрсетті. Оның күніне 700-ден астам рейсі және 8500 экипаж мүшесі бар, олар жылына шамамен 25 миллион жолаушыға қызмет көрсетті. Авиакомпаниялар сатып алуды екі жылдың ішінде аяқтауды жоспарлады, ал осы аралықта екі тасымалдаушы жеке авиакомпаниялар ретінде жұмыс істейтін болды. Келісім 2011 жылғы 2 мамырда жабылды, ал біріктірілген тасымалдаушыға бірыңғай операциялық сертификат 2012 жылғы 1 наурызда берілді. Екі авиакомпанияның барлық қызметкерлер тобының толық интеграциясы 2015 жылы аяқталды. 2013 жылғы 14 ақпанда Southwest Airlines AirTran компаниясымен код-шерингті бастағанын жариялады. Олар 2013 жылғы 25 қаңтарда бес нарықта ортақ маршруттарды іске қосып, алғашқы қадамды жасады. Southwest 2013 жылғы 25 ақпаннан бастап тағы 39 нарықпен ортақ маршруттарды іске қосуды жалғастырды. 2013 жылғы сәуір айында Southwest және AirTran қалаларының барлық ортақ маршруттары (ішкі және халықаралық) қолжетімді болады деп күтілді. Southwest интеграцияны 2014 жылғы 28 желтоқсанда аяқтайтынын жариялады, AirTran Airways рейсі 1 әуекомпанияның соңғы жоспарланған рейсі болды, ол Атлантаның Хартсфилд-Джексон халықаралық әуежайынан (ATL) Тампа халықаралық әуежайына (TPA) Boeing 717 200 (N717JL) ұшағымен ұшты. Рейс ValuJet авиакомпаниясына құрмет ретінде «Critter» шақыру белгісін пайдаланды. Бұл бағыт және рейс нөмірі ValuJet-тің алғашқы рейсі болған.
Корпоративтік істер
Сатып алуға дейін AirTran компаниясының бас кеңсесі Флорида штатының Орландо қаласында орналасқан. 1994 жылға дейін бас кеңсе Миннеаполис қаласында (Миннесота штаты) болған.
Қызметкерлермен қарым-қатынас
AirTran қызметкерлерді жұмысқа алуда Southwest Airlines-қа ұқсас тәсілді қабылдады, функционалды дағдыларға және қарым-қатынас құзыреттілігіне баса назар аударды. Авиакомпанияда жұмыс орындарының нақты мамандануы болды, сонымен бірге күнделікті операциялық жағдайларға байланысты жұмыс орындары арасында икемділік күтілді. AirTran-ның оқыту тәсілі жеке жұмыс өнімділігі, авиакомпанияның жалпы қаржылық көрсеткіштері және жоғары деңгейдегі клиенттерге қызмет көрсету мен тиімділікке қол жеткізудің маңыздылығы арасындағы байланысты түсіндіруді қамтыды.
Ең көп қызмет көрсететін қалалар
+ AirTran Airways ең қызмет көрсететін қалалар (2013 жылдың наурызына қарай) ҚалаКүнделікті рейстерҚақпалар саныТікелей рейстер бар қалаларҚызмет басталуыАтланта17131431993Орландо568231993Балтимор-Вашингтон477152001Милвоки30862002Индианаполис204142005Форт-Майерс193131997Тампа173121993Форт-Лодердейл15371993Вашингтон, округ Колумбия (Реган)11332003Питтсбург12252000Акрон-Кантон10461996
Кодтастықта пайдалану келісімдері
AirTran ірі әлемдік әуе тасымалдаушылар альянсына қатыспады, бірақ 2008 жылы Frontier әуе компаниясымен кодты бөлісу келісіміне ие болды, одан кейін оның бас әуе компаниясы Southwest Airlines болды.