Кіріспе

Құрып кеткен АҚШ әуе компаниясы (1981–2007)

2006 жылдың қаңтарынан бастап, барлық America West рейстері US Airways деп таңбаланды, сондай-ақ әуежайлардағы көптеген табельдер мен басқа да баспа материалдарында да, бірақ көптеген рейстер «America West рейсімен орындалған» деп сипатталды. Екі мұра ұшағынан басқа, America West бренді ұшақтарда тек кейбір орындық қаптарында және бөлімдерінде ғана қалды. Біріктірілген әуе компаниясы America West-тің "CACTUS" шақыру белгісін және "AWE" ICAO кодын пайдаланды, бірақ US Airways атауын сақтап қалды. 2013 жылдың ақпанында American Airlines және US Airways арасындағы бірігу аясында, нәтижесінде American әлемдегі ең ірі әуе компаниясы болды, шақыру белгісі мен ICAO кодтық атауы 2015 жылдың 8 сәуірінде FAA US Airways және American Airlines екеуіне де бірыңғай операциялық сертификат бергеннен кейін тоқтатылды. US Airways бренді 2015 жылдың 17 қазанына дейін сақталды, содан кейін American Airlines-пен біріктірілді.

Тарих

Авиакомпания 1981 жылғы ақпанда құрылды және 1983 жылғы 1 тамызда үш жалға алынған Boeing 737 ұшағын пайдаланып, Феникс, Аризона (PHX) базасынан рейстерді бастады. Бас директор лауазымында әуе тасымал индустриясының белгілі кеңесшісі Эд Бовеис болды. Өзінің кеңеюіне сенімді болған компания, Феникс Аспан Портындағы ең ірі тасымалдаушы ретінде 4-терминалдың салынуына ықпал етті. America West құрылысқа қосымша электр станциясы және болашақ теміржол станциясын салуға болатын жер асты қуысын салуды ұсынды, бірақ әуежай бұл талаптарды кейін қабылдады. America West әуе компаниялары арасында "қайшылықты пайдалану" жүйесін кеңінен қолданған алғашқылардың бірі болды, онда қызметкерлер әртүрлі мамандықтар бойынша оқытылды, мысалы, ұшқыштар диспетчерлік қызметін орындауға, ал багаж жүктеушілер мен борт сүйемелшілері қақпа агенттерінің жұмысын орындауға үйретілді. America West, көптеген базарларда бәсекелес жеңілдетілген тасымалдаушы Southwest Airlines-тен өзгеше, "толық қызмет көрсететін" әуе компаниясы ретінде жұмысын бастады. Компания жаңа қызметкерлердің жалақысының 20 пайызын компания акцияларына инвестициялауын талап ететін, қызметкерлердің акциялық бағдарламасын белсенді түрде қолданды, бұл компания өскен сайын тұрақты ақша ағынын қамтамасыз етті. America West ұшқыштары мен басқа да қызметкерлерінің жалақысы бәсекелестеріне қарағанда айтарлықтай төмен болды. 1985 жылға қарай America West Феникс Аспан Портындағы қақпа кеңістігін толық пайдаланып болды. 1986 жылы мақұлданған 4-терминалдың құрылысы кезінде, 3-терминалдың оңтүстік-батыс бөлігіне уақытша зал қосылып, оларға тағы алты қақпа берілді (1990 жылға қарай 11-ге дейін артты). Авиакомпанияның өсуі 1986 жылы да жалғасты және компания паркін кеңейтті, негізінен Northwest Airlines-тен сатып алынған Boeing 757-200 және бірнеше de Havilland Canada DHC 8 Dash 8 ұшақтарымен (Northwest Republic Airlines-ты сатып алғаннан кейін). (Ерекшелігі, Dash 8 рейстері кодтық емес еді және 1992-1993 жылдары Mesa кодтық рейстері оларды алмастырды.) Ұшақтарды тиімді пайдалану үшін компания Лас-Вегастан түнгі рейстерді бастады. America West-тің қарқынды өсуі үлкен шығындарға әкелді және 1986 жылға қарай компания банкроттыққа жақын қалды. Бастапқыда 4-терминалдағы қақпалардың көп бөлігін иеленуге жоспарланған компания, Финикс қаласына міндеттемелерін 28 қақпаға дейін азайтуға мәжбүр болды, ал өсіп келе жатқан Southwest Airlines қалған қақпаларды жалға алуға келісті. 1987 жылғы маусымда Ansett Transport Industries America West компаниясының 20 пайызын сатып алды, ал 1991 жылғы сәуірде үлесі 26 пайызға дейін артты. 1988 жылы операциялар вице-президенті Патрик Турстон, ұшқыштар басшысы Боб Рассел және капитан Карл Вобсер есірткі саудасы бойынша бірнеше айыптауды мойындады. 1989 жылғы Австралия ұшқыштарының ереуілі кезінде үш America West Airlines ұшағы Ansett Australia компаниясымен бірге Австралияда рейстер орындады. 1990 жылғы шілдедегі кестеде Феникстен 46 әуежайға күніне 182 рейстің және Лас-Вегастан 39 әуежайға 132 рейстің іске асырылатыны көрсетілді. (24 LAS рейсі түнгі сағат 00:00 мен 01:40 аралығында орындалды.) Авиакомпания ақшаны жоғалтуын тоқтата алмады: 4-терминалдағы операциялық шығындар уақытша 3-терминалдағыдан әлдеқайда жоғары болды; Нагоя бағытында жолаушылар саны өте аз болды; Перс шығанағындағы соғысқа дейінгі жағдай отын бағасын өсірді. America West 1991 жылғы маусымда банкротқа өтініш берді. 1995 жылғы маусымда У. Дуглас Паркер America West компаниясына аға вице-президент және бас қаржы директоры болып келді; ол 2001 жылғы қыркүйекте төраға, президент және бас директор болып сайланды. 1998 жылғы шілдеде компания техникалық қызмет көрсету ережелерін бұзғаны үшін 2,5 миллион доллар айыппұл төледі, ал 2000 жылғы тамызда FAA осы бұзушылықтарға байланысты компанияның рейстерін тоқтатуға дайын еді.

Банкроттық жағдай

America West 1991-1994 жылдары банкроттық жағдайда жұмыс істеді; қайта құру аясында қызметкерлер акциялары құнсыз болды, 747 және Dash8 ұшақтары сатылды, ал авиапарк 87 ұшаққа дейін азайтылды. Гавайи және Нагоя бағыттары жойылды, ал America West компаниясының шағын қалалар мен жергілікті нарықтарға азықтандыру қызметі Mesa Airlines компаниясымен шартқа берілді, ол America West Express ретінде турбовинтті және өңірлік ұшақтарды пайдалана бастады. Басқару тарапынан, негізін қалаушы Эд Бове бас директор лауазымынан алынып, директорлар кеңесінде қалды, ал оның орнына әуе компаниясының басынан бері жұмыс істеп келген Майк Конвей тағайындалды. Конвей 1994 жылы компанияны тастап кетті, ал оның орнына А. Морис Майерс бас директор болды. 1993 жылы America West авиакомпаниясының бортсеріктері кәсіподақ құрды, бұл клиенттерге қызмет көрсету агенттері, бортсеріктер және жердегі қызметкерлер арасындағы бірлескен пайдалануды тоқтатты. America West компаниясы бұрын өз күштерімен атқарған бірнеше техникалық қызмет көрсету және оқыту функциялары банкроттық кезеңінде аутсорсингке берілді.

Қайта ұйымдастыру

1994 жылы America West әуе компаниясы қайта ұйымдастыруды жүзеге асырып, банкроттықтан шығуға қол жеткізді. Әуе компаниясының үлкен бөлігі Mesa Airlines және Continental Airlines компанияларын қосатын серіктестікке тиесілі болды, нәтижесінде осы әуе компанияларымен кодты бөлісу туралы келісімдер жасалды. Банкроттықтан шығу кезеңінде әуе компаниясын жаңарту мақсатында бірқатар өзгерістер енгізілді, оның ішінде жаңа түс схемасы мен логотип (US Airways компаниясымен бірігуге дейін қолданылды), жаңа ливрея, электрондық билеттер және 1996 жылы онлайн билеттерді сатып алу мүмкіндігі пайда болды. Әуе компаниясы Airbus A320 ұшақтарына тапсырыс беруді жалғастырды және ескі Boeing 737 200 ұшақтарын біртіндеп пайдаланудан шығара бастады. 1993 жылы America West Огайо штатының Колумбус қаласындағы Порт-Колумбус халықаралық әуежайында хаб ашты. Chautauqua Airlines және Mesa Airlines компанияларымен кодты бөлісу келісімдері арқылы негізгі рейстерге қосымша, жолаушылар және аймақтық рейстерді қамтамасыз етті. Хабта Америка Вест клубы бұрын TWA елшілер клубы үшін пайдаланылған аумақта орналасқан болатын. 2001 жылдың соңында America West әуе көлігін тұрақтандыру кеңесінен несие алуға және алуға бірінші болып үміткер болды. 2005 жылдың сәуір айында несиенің қалдық сомасы 300 миллион долларды құрады. АТСБ несиесі мен кепілдіктері US Airways компаниясымен төленді, ал қарыз бірігу кезінде басқа кредиторлармен қайта қаржыландырылды. 2002 жылдың 1 мамырында America West Continental Airlines компаниясымен серіктестікті тоқтатты, себебі кодты бөлісу арқылы сатылатын рейстердің саны төмен болды. 2003 жылы America West Airlines Порт-Колумбус хабын жапты, нәтижесінде күндізгі жоспарлы рейстердің саны шамамен 50-ден 4-ке дейін азайды.

US Airways әуе компаниясы

2005 жылдың екінші тоқсанында America West сол кезде банкротқа ұшыраған US Airways компаниясымен бірігу туралы келіссөздерге кірісті. Бұл America West Holdings компаниясының US Airways компаниясын сатып алуы ретінде жоспарланған, бірақ ішкі құрылымы кері бірігу болды, мұнда US Airways компаниясының бұрынғы операциялары America West компаниясына көшті. Холдингтік компаниялар біріккеннен кейін брендтің өзгеруі басталды. Америка Батыс клубы 2005 жылдың қазан айында US Airways клубы деп қайта аталды. Жаңа America West ұшақтары жаңа US Airways түсімен жеткізілді, ал ескі ұшақтар қайта боялды (бірақ America West интерьері сақталды). Екі әуекомпания да қызмет көрсеткен әуежайларда билет сату орындары мен қакпалар біріктірілді, бұған 2007 жылдың наурызында US Airways брондарын America West қолданған Shares компьютерлік жүйесіне ауыстыру көмектесті (US Airways бұрын басқаша Sabre жүйесін пайдаланған). Барлық экспресс рейстер US Airways Express деп аталды және ұшақтар енді бірігуге дейінгі хабтарынан ғана ұшумен шектелмеді (мысалы, America West ұшақтары Филадельфиядан Финикс пен Лас-Вегастан басқа қалаларға да ұша алатын болды). Екі әуекомпанияның лицензиялары 2007 жылдың 25 қыркүйегінде біріктірілді. Бастапқыда батыс паркі үшін "CACTUS" және шығыс паркі үшін "USAIR" шақыру белгілері қолданылғаннан кейін, барлық ұшақтар 2008 жылдың қыркүйегінде "CACTUS" шақыру белгісімен және "AWE" ICAO кодымен ұшуды бастады. Осы уақытта US Airways Лас-Вегасты өзінің хабы ретінде тоқтатты. Бұрынғы America West ұшақтары US Airways ұшақтарынан "AW" әрпімен аяқталатын тіркеу нөмірімен ерекшеленді, ал US Airways ұшақтары "US" әрпімен аяқталатын тіркеу нөміріне ие болды. US Airways 2013 жылы American Airlines компаниясымен бірікті, ал бұрынғы America West шақыру белгісі мен ICAO коды 2015 жылы (US Airways брендімен бірге) қолданудан тоқтатылды. America West-тің Финикс хабы American Airlines компаниясымен сақталды.

Отставкаға шыққан автопарк

America West Airlines әуе компаниясы бұрын келесі ұшақтарды пайдаланды: Бұған қоса, 1990 жылдардың соңында A320 ұшақтарының жаңа тапсырысымен қатар 15 Airbus A318 ұшағын сатып алу жоспарланған, бірақ бұл жоспар іске аспады. America West 2001 жылдың 12 қыркүйегінде 60 ұшаққа тапсырыс беру туралы хабарлауды жоспарлаған еді, алайда 11 қыркүйектегі терактіден кейін бұл жоспардан бас тартылды.

Ұшу қоры

Авиакомпанияның FlightFund деп аталатын жиі ұшатын бағдарламасы болған. 2006 жылы FlightFund, US Airways Dividend Miles бағдарламасына біріктірілді, ал ол 2015 жылы American Airlines AAdvantage бағдарламасына біріктірілді.

Бас кеңсесі

America West компаниясының штаб-пәтері 1983 жылы әуе компаниясы құрылғаннан бастап Аризона штатының Темпе қаласында орналасқан. US Airways компаниясымен біріккеннен кейін де және US Airways атауын сақтап қалғанда да ол сол жерде болды. America West және US Airways біріккен соң, авиакомпания тоғыз қабатты ғимаратты штаб-пәтері ретінде пайдаланды, бірақ US Airways басқару тобы American Airlines компаниясын сатып алғаннан кейін ғимарат босатылды. 2005 жылы Arizona Business Gazette газетінің Жахна Берри бұл ғимараттың "Темпе қаласының орталық бөлігіндегі маңызды ғимараттардың бірі" екенін айтты. Ғимараттың құрылысы 1998 жылдың қаңтар айында басталды, ал іргетасы 19 ақпан күні салынды. Бұрынғы America West штаб-пәтері бұзылып жатыр.

Басқа коммерциялық мүдделер

Америка Вест Феникс Санс НБА командасымен, 2001 жылғы Әлемдік серия чемпионы Аризона Даймондбекс бейсбол командасымен және Аризона Кардиналс NFL командасымен жарнамалық серіктестіктерге ие болды. 1992 жылы Америка Вест Феникс Санс командасының үй аренасының атау құқығы үшін 30 жылға 26 миллион доллар төледі және оны Америка Вест Арена деп атады. US Airways компаниясымен біріккеннен кейін арена US Airways Center деп аталды (Мэриленд штатының Принс-Джордж округіндегі USAir Arena-мен шатастырмау керек, ол 2002 жылы бұзылды), содан кейін Talking Stick Resort аренасы болып қайта аталды.

Апаттар мен оқиғалар

Америка-Вест авиакомпаниясының ұшақтарында төрт рет ұшу кезіндегі оқиғалар тіркелді, бірақ салдарынан адам өліміне әкелген апат болған жоқ. Екі апат ұшақтың толық құны жоғалуымен аяқталды.

Ұшу күні | Ұшақ | Орналасқан жері | Сипаттамасы | Жарақаттар
---|---|---|---|---
America West Airlines Flight 450 | 30 желтоқсан 1989 | 737 200 | Тусон, Аризона | Дөңгелек бөліміндегі өрт гидравликалық жүйеге зақым келтірді; нәтижесінде, қону кезінде тежеу жүйесі жұмыс істемеді және ұшақ ұшу-қону жолағының соңынан шығып кетті. Бетон құрылысқа соқтығысқаннан кейін ұшақ тоқтады. Ұшақ жарамсыз деп танылды. NTSB болжамды себебі | 10 жеңіл жарақат
America West Airlines Flight 727 | 16 қаңтар 1990 | 737 300 | Остин, Техас | 1990 жылдың 16 қаңтарында America West Flight 727 рейсі Хьюстоннан Лас-Вегасқа бағытталғанда ұрланды. Ұрлаушы ұшқышты ұшақты Остинге, Техасқа қондыруға мәжбүр етті, содан кейін оны Кубаға отынмен ұшыру үшін. Остин полициясы ұрлаушыны ұстап тұтқындады. | жоқ
America West Airlines Flight 556 | 1 шілде 2002 | A319 100 | Майами, Флорида | Транспорттық қауіпсіздік басқармасы мен жергілікті полиция ұшқыштардың мас күйде болғаны туралы ақпарат алғаннан кейін рейсті тоқтатты. Медициналық тексерулер ұшқыштардың мас екенін көрсетті және олар мас күйде ұшқандары үшін түрмеге кесілді. | жоқ
America West Flight Airlines 794 | 28 тамыз 2002 | A320 231 | Феникс, Аризона | Ұшқыш қону кезінде бағытты ұстай алмады, нәтижесінде ұшақ ұшу-қону жолағынан шығып, топыраққа түсті, ал алдыңғы тірегі құлады. Ұшақ жарамсыз деп танылды. NTSB анықтамасы | 1 ауыр, 9 жеңіл жарақат