Кіріспе

Вольт (символ: V) – Халықаралық жүйедегі (SI) электр потенциалының, электр потенциалының айырмашылығының (кернеу) және электр қозғалтқыш күшінің бірлігі.

Жозефсон тораптарының анықтамасы

Тарихи тұрғыдан алғанда, 1987 жылы 18-ші Жалпы салмақтар мен өлшемдер конференциясы анықтаған және 1990 жылдан 2019 жылға дейін қолданылған "дәстүрлі" вольт, V90, Джозефсон эффектісін арқылы нақты жиілікті кернеуге түрлендіру, және цезий жиілік стандартымен біріктіріліп іске асырылды. Джозефсон эффектісі вольтты жүзеге асыру үшін әлі де қолданылса да, қолданылатын тұрақты сәл өзгерді. Джозефсон тұрақтысы үшін KJ = 2e/h (мұнда e – элементар заряд, ал h – Планк тұрақтысы), вольтты анықтау мақсатында "дәстүрлі" KJ90 = 0,4835979 ГГц/мкВ мәні қолданылды. 2019 жылы СИ негізгі бірліктерінің қайта анықталуының нәтижесінде, 2019 жылдан бастап Джозефсон тұрақтысы дәстүрлі KJ90 мәнін алмастырған KJ = 483597.84841698 нақты мәніне ие болды. Бұл стандарт әдетте, 10 және 80 ГГц аралығындағы микротолқынды сигналдармен қоздырылатын (массив дизайнына байланысты) бірнеше мың немесе ондаған мың қосылыстан тұратын тізбектелген массивті пайдалану арқылы жүзеге асырылады. Тәжірибелер көрсеткендей, бұл әдіс құрылғы дизайнына, материалға, өлшеу орнатуына және т.б. тәуелді емес, ал практикалық іске асыруда түзетулер қажет емес.

Су ағыны аналогиясы

Су ағыны аналогиясында, кейде электр тізбектерін сумен толтырылған құбырлармен салыстыра отырып түсіндіру үшін қолданылады, кернеу (электр потенциалының айырмашылығы) су қысымының айырмашылығымен салыстырылады, ал ток ағып жатқан су мөлшеріне пропорционалды. Резистор – құбырдың кейбір бөлігіндегі диаметрдің тарылуына немесе ағынға қарсылық көрсетіп, радиаторға ұқсас нәрсе. Кернеу мен ток арасындағы қатынас Ом заңымен анықталады (резисторлар сияқты Омдық құрылғыларда). Ом заңы Хаген-Пуазеуилль теңдеуіне аналогты, себебі екеуі де өздерінің тиісті жүйелеріндегі ағын мен потенциалды байланыстыратын сызықтық модельдер болып табылады.

Тарих

1800 жылы Луиджи Гальвани ұсынған гальваникалық реакцияға қатысты кәсіби даудың нәтижесінде Алессандро Вольта тұрақты электр тоғын өндіретін, аккумулятордың алға құрылғысы болған вольталық бағананы жасады. Вольта электр энергиясын өндіру үшін ең тиімді металл жұбының мырыш және күміс екенін анықтады. 1861 жылы Латимер Кларк пен сэр Чарльз Брайт қарсылық бірлігі үшін «вольт» деген атауды енгізді. 1873 жылы Британ ғылымын дамыту қауымдастығы вольт, ом және фарад бірліктерін анықтады. 1881 жылы Халықаралық электр конгресі, қазіргі Халықаралық электротехникалық комиссия (ХЭК) вольтты электр қозғалтқыш күшінің бірлігі ретінде бекітті. Олар вольтты 108 кгс кернеу бірлігіне тең етті, сол кездегі кгс жүйесі ғылымдағы стандартты бірліктер жүйесі болды. Олар осындай қатынасты таңдады, өйткені кернеудің кгс бірлігі өте кішкентай және осы анықтамадағы бір вольт шамамен Даниэль батареясының ЭҚК-сымен тең, ол сол кездегі телеграф жүйелеріндегі кернеудің стандартты көзі болды. Сол кезде вольт – бұл потенциалдар айырмашылығы [яғни, қазіргі кезде «кернеу (айырмашылығы)» деп аталатын] – бір ампер ток бір ватт қуатты ысырап еткенде өткізгіш арқылы. «Халықаралық вольт» 1893 жылы Кларк батареясының ЭҚК-сының 1/1.434 бөлігі ретінде анықталды. Бұл анықтама 1908 жылы халықаралық ом мен халықаралық амперге негізделген анықтаманың пайдасына тоқтатылды, ал 1948 жылы «қайта өндірілетін бірліктер» жиынтығы тоқтатылды. 2019 жылғы 20 мамырда элементар зарядтың мәнін анықтаған СИ негізгі бірліктерінің жаңадан анықталуы күшіне енді.