Кіріспе
Оңтүстік Қытайдағы мегаполис
Перл өзені дельтасы – Перл өзенінің Оңтүстік Қытай теңізіне құятын сағасын қоршап жатқан аласа жатқан аймақ. Ресми құжаттарда Гуандун–Гонконг–Макао Үлкен шығанақ аймағы деп аталатын бұл аймақ әлемдегі ең тығыз және урбанизацияланған аймақтардың бірі саналады және көптеген ғалымдар оны мегаполис деп мойындайды. Қазіргі таңдағы ең бай Оңтүстік Қытай аймағы және Шығыс Қытайдағы Янцзы өзені дельтасымен және Солтүстік Қытайдағы Цзинцзи аймағымен бірге Қытайдың ең бай аймақтарының бірі болып табылады. Аймақтың көп бөлігі Қытайдың арнайы экономикалық аймағы – Перл өзені дельтасы экономикалық аймағының құрамына кіреді. Бұл аймақ мегаполис болып табылады және Қытайдың оңтүстік жағалауында орналасқан ірі мегаполистің оңтүстік ұшында жатыр, оған Гонконг, Шэньчжэнь, Гуанчжоу, Макао сияқты мегаполистер кіреді. 2022 жылы Перл өзені дельтасының тоғыз ірі қаласының халқы 86 миллионға жетті, бұл аймақты көлемі мен халқы жағынан әлемдегі ең ірі қалалық аймаққа айналдырды. Аймақтың дәстүрлі тілі – кантон тілі, бірақ ХХ ғасырдың соңы мен ХХІ ғасырда басқа аймақтардан келген жұмыс күшінің көптеп ағылуына байланысты мандарин тілі біртіндеп лингва франкаға айналды. Аймақтың батыс бөлігі, Хаошанмен бірге, 19-шы ғасырдан 20-шы ғасырдың ортасына дейін қытай эмиграциясының маңызды орталығы болды, оның ішінде Батыс әлемінде көптеген қытай қауымдастықтары құрылды. Бүгінде АҚШ, Канада, Австралия, Латын Америкасы және Оңтүстік-Шығыс Азиядағы қытай диаспорасының көп бөлігі өз тегін осы аймақтың батыс бөлігіне байланыстырады. Аймақ үш ірі өзеннен тұрады: Си Цзян (Батыс өзені), Бей Цзян (Солтүстік өзені) және Донг Цзян (Шығыс өзені). Дельтаның жазық жерлері Перл өзенінің көптеген салалары мен арналарымен тізіліп жатыр. Перл өзені дельтасы – бұл екі аллювиалды дельта, оларды Перл өзенінің негізгі арнасы бөліп тұрады. Бей Цзян мен Си Цзян батыста Оңтүстік Қытай теңізіне және Перл өзеніне құяды, ал Донг Цзян тек шығыста Перл өзеніне құяды. Си Цзян өзенінің батысында Жаоцинге дейін дельта сипаттамалары байқала бастайды, бірақ бұл қала әдетте Перл өзені дельтасы аймағына жатпайды. Лингян шатқалынан өтіп, Бей Цзянмен біріккеннен кейін, Си Цзян шығысқа қарай Наньша ауданына дейін және батысқа қарай Синьхуйге дейін ағып жатыр. Си өзенінің негізгі арналары: Дунхуй Шуйдао, Цзя Шуйдао, Хутиаомен Шуйдао, Инчжоу Ху және Си Цзянның негізгі саласы. Цзянмен мен Чжуншань – дельтаның батыс бөлігінде орналасқан ірі қалалар. Бей Цзян Циньюаньде дельталық жазықтарға кіреді, бірақ Саншуйге жақын жерде ғана екіге бөліне бастайды. Бұл жердегі екі негізгі арна – Танчжоу Шуйдао және Шунде Шуйдао, олар Перл өзенінің сағасының батыс жағында көптеген ауыздарды құрайды. Тағы екі арна, Лубао Ён және Синьнань Ён, Бейден солтүстікке қарай бөлініп, Люси Хемен бірігіп, Гуанчжоудың солтүстігінде Перл өзенінің негізгі арнасын құрайды. Дельтаның солтүстік бөлігіндегі тағы бір ірі қала – Фошань. Донг Цзян Хуйчжоу арқылы дельтаға құяды. Ол Донггуанның солтүстік-шығысында көптеген арналарға бөлінеді, оның ішінде Донггуан Шуйдао да бар. Арналар Перл өзеніне солтүстікке қарай Луогангқа дейін және оңтүстікке қарай Ху Менге (Тигр қақпасы) дейін кіреді. Ежелгі заманда Перл өзенінің сағасында тұщы сулы крокодилдер кездесетін.
! City
! Area km2
! Population (2020)
! GDP (LCU) is formed by three major rivers, the Xi Jiang (West River), Bei Jiang (North River), and Dong Jiang (East River). The flat lands of the delta are criss crossed by a network of tributaries and distributaries of the Pearl River. The Pearl River Delta is actually two alluvial deltas, separated by the core branch of the Pearl River. The Bei Jiang and Xi Jiang converge to flow into the South China Sea and Pearl River in the west, while the Dong Jiang only flows into the Pearl River proper in the east. The Xi Jiang begins exhibiting delta like characteristics as far west as Zhaoqing, although this city is not usually considered a part of the PRD region. After passing through the Lingyang Gorge and converging with the Bei Jiang, the Xi Jiang opens up and flows as far east as Nansha District and as far west as Xinhui. Major distributaries of the Xi include Donghui Shuidao, Jiya Shuidao, Hutiaomen Shuidao, Yinzhou Hu, and the main branch of the Xi Jiang. Jiangmen and Zhongshan are the major cities found in the western section of the delta. The Bei Jiang enters the delta plains at Qingyuan but does not begin to split until near Sanshui. From here the two main distributaries are Tanzhou Shuidao and Shunde Shuidao which form multiple mouths along the west side of the Pearl River's estuary. Two other distributaries, Lubao Yong and Xinan Yong, split from the Bei further north and converge with the Liuxi He to form the main branch of the Pearl River just north of Guangzhou. The other major city in the north section of the delta is Foshan. The Dong Jiang flows through Huizhou into the delta. It begins diverging northeast of Dongguan into many distributaries, including the Dongguan Shuidao. Distributuares enter the Pearl River as far north as Luogang and as far south as Hu Men (Tiger Gate). Saltwater crocodiles were present within the Pearl River estuary during antiquity.
Орналасуы және демографиялық жағдайы
Дельтаның өзімен қатар, Жемшін өзені дельтасы термині Гуандун провинциясының тоғыз префектурасын, атап айтқанда, Донггуан, Фошань, Гуанчжоу, Хуйчжоу, Цзянмен, Шэньчжэнь, Чжаоцин, Чжуншань және Чжухай қалаларын, сондай-ақ Гонконг және Макао арнайы әкімшілік аймақтарын қамтитын тығыз қалалар желісін білдіреді. Біріккен Ұлттар Ұйымының Адам қоныстары бағдарламасы жариялаған 2010/2011 жылғы Дүниежүзілік қалалар туралы есепте дельта аймағының халқы 120 миллион адамға жетеді деп есептеледі; ол қарқынды түрде қалалықтандырылуда. Жемшін өзені дельтасының (ЖӨД) шығыс бөлігі (Шэньчжэнь, Донггуан), шетелдік капиталдың басымдығымен, экономикалық жағынан ең дамыған аймақ болып табылады. Жергілікті жеке капиталдың басымдығымен дамып келе жатқан батыс аймақтар (Фошань, Чжухай, Чжуншань, Цзянмен) дамуға ашық. Гонконг, Макао және Чжухай арасындағы жаңа көлік байланыстары аймақтағы дамудың жаңа мүмкіндіктерін ашып, қалаларды одан да жақын етіп, аймақ ішіндегі сауданы жеңілдетуі күтілуде. Гонконг–Чжухай–Макао көпірі және жоспарлау кезеңіндегі Шэньчжэнь–Чжуншань көпірі әлемдегі ең ұзын көпірлердің қатарында болады. 1985 жылға дейін ЖӨД негізінен фермалар мен шағын ауылдармен көмкерілген, бірақ экономика реформаланып, ашылғаннан кейін инвестициялардың көптеген ағыны оны елдің экономикалық қуатына айналдырды. ЖӨД-дің таңғажайып өсуіне, негізінен Гонконг өндірушілерінің операцияларын ЖӨД-ге көшіруінен туған шетелдік инвестициялар ықпал етті. 2003 жылы Гонконг компаниялары ЖӨД-дегі өндірістік процестерінде 11 миллион жұмысшыны жұмысқа алды. Соңғы кезде аймақтағы қарқынды экономикалық өсімге байланысты жұмыс күшінің тапшылығы күшейді, нәтижесінде соңғы екі жылда жалақы 20-30 пайызға өсті.
Экономика
Перл өзені дельтасы 1979 жылы Қытайдың реформа бағдарламасын іске қосылғаннан бері Қытай Халық Республикасының экономикалық жағынан ең серпінді аймақтарының бірі болып табылады. 1978 жылдан бері үш онжылдық ішінде жалпы ішкі өнімнің жылдық өсуі 13,45 пайызды құрады, бұл ұлттық орташа көрсеткіштен 3,5 пайыздық тармаққа жоғары. 1978 жылдан бастап Қытайдағы барлық шетелдік инвестициялардың шамамен 30 пайызы осы дельта аймағына құйылды. 2007 жылы оның ЖІӨ 448 миллиард АҚШ долларына жетті, бұл Тайвань экономикасының шамамен мөлшерімен тең, ал 2019 жылға қарай бұл көрсеткіш 2,0 триллион АҚШ долларына дейін өсті, яғни Канада экономикасымен салыстырылатын деңгейге жетті. Жұмыс орындарының көптігі бай, орташа табысты, кәсіби тұтынушылардың қатарын қалыптастырды. Олардың жан басына шаққандағы жылдық табысы Қытайдың ең бай азаматтарының қатарына қосады. Қытайдың реформа бағдарламасы басталғаннан бері Перл өзені дельтасының экономикалық аймағы әлемдегі ең жылдам дамып келе жатқан ірі экономикадағы ең жылдам дамып келе жатқан провинцияның ең жылдам дамып келе жатқан бөлігі болып табылады. Перл өзені дельтасындағы өнеркәсіптік қалалар, шетелдік инвестициялар есебінен салынған өнеркәсіптік парктерінің болуына байланысты, "Әлемнің фабрикасы" немесе "Фабрика мира" деп аталады. Алайда, дельта аймағының экспорттық нарығы көбінесе ішкі нарыққа бағытталған, сыртқы нарыққа қарағанда ішкі сұранысқа жауап береді. Дунгуан, Чжуншань, Наньхай және Шундэ қалалары 1980-жылдардың соңынан 2000-жылдарға дейінгі кезеңде жоғары өсу қарқынымен және қарқынды дамуымен көзге түскендіктен "Гуандунның төрт арыстаны" деп танылады. Перл өзені дельтасының экономикалық аймағы Қытайдың жер аумағының 0,4 пайызын және 2000 жылғы халық санағы бойынша халықтың 3,2 пайызын ғана құраса да, 2001 жылы ЖІӨ-нің 8,7 пайызын, жалпы сауданың 35,8 пайызын және пайдаланылған шетелдік капиталдың 29,2 пайызын қамтыды. 2016 жылы Перл өзені дельтасы Қытайдың ЖІӨ-нің 9,1 пайызын құрады. Бұл көрсеткіштер Перл өзені дельтасының "Экономикалық аймақ" статусына ие болу үшін бастан өткен экономикалық дамудың айқын деңгейін, сондай-ақ аймақ экономикасының халықаралық бағытталғандығын көрсетеді. Бұл бағыт әлемнің түкпір-түкпірінен көптеген инвесторларды тартты, олар Үлкен Перл өзені дельтасы аймағын әлемдік және қытай нарықтарына қызмет көрсету үшін платформа ретінде пайдаланады. 2008 жылдан бастап Орталық үкімет ластануды азайту, өндірістік дауларды реттеу, қауіпсіз жұмыс жағдайларын жасау және қоршаған ортаны қорғау мақсатында жаңа еңбек заңдарын, экологиялық және басқа да ережелерді енгізді. Нәтижесінде, төмен маржалы және тауарлық өнімдерді өндірудің құны артты. Бұған энергия, азық-түлік, көлік шығындарының өсуі және АҚШ долларына қарағанда юаньның құнсыздануы да себеп болды. Кейбір өндірушілерге құн тізбегінде жоғарылауға немесе даму деңгейі төмен аймақтарға көшу арқылы шығындарды қысқарту қажеттігі туындауы мүмкін.
PRD маңыздылығы
1980-ші жылдары Жеміш өзені дельтасы Гонконгта тіркелген әлемдік компаниялар үшін басты өндіріс орны ретінде қалыптасты. Жеміш өзені дельтасының өнеркәсіптік өнімдерінің басым бөлігі мемлекеттік кәсіпорындармен өндірілді. Ал коллективтік меншіктегі кәсіпорындардың өнеркәсіптік өнімі уақыт өте келе азайды, жеке кәсіпорындар мен бірлескен кәсіпорындар 1990 жылдардың ортасына қарай Жеміш өзені дельтасының өнеркәсіптік өнімінің 37,5 пайызына дейін үлесін арттырды. Бүгінде Жеміш өзені дельтасындағы қалалық биліктердің қолдауымен өнеркәсіптік өнімді "әлемдік технологиялық зертхана" немесе "дизайн студиясы" деп көрсетуге тырысуда. Жеміш өзені дельтасы әлемдік өндіріс ортасы болып, электроника, киім-кешек, тоқыма, пластик және тағы да басқа тауарлардың ірі өндіріс базасы есебінде танылды. Жеке меншік кәсіпорындар Жеміш өзені дельтасы экономикалық аймағында қарқынды дамыды және аймақтың экономикасында, әсіресе 2000 жылдан кейін жеке меншік кәсіпорындарға жағдайлар жеңілдетілгеннен кейін, маңызды рөл атқарады. 2001 жылы әлемдік тауар айналымының шамамен бес пайызы Үлкен Жеміш өзені дельтасында өндіріліп, оның жалпы экспорттық құны 289 миллиард АҚШ долларын құрады. Үлкен Жеміш өзені дельтасында 70 000-нан астам гонконгтық компанияның өндіріс орны болды.
Қалалық темір жол көлігі
PRD аймағындағы метрополитен аймағында Guangzhou Metro, Shenzhen Metro, MTR, FMetro, Macau Light Rail Transit және Dongguan Rail Transit жүйелерінен тұратын алты түрлі метро қызмет көрсетеді. Сонымен қатар, Жемқор өзенінің дельтасы қалааралық темір жолы PRD аймағының қалалары арасында аймақтық көлікті қамтамасыз етеді.
Автобустар, таксилер және мотоциклдер
Барлық қалаларда автобус және такси қызметтері бар, ал кейбір қалаларда мотоциклдермен қызмет көрсету де мүмкін. Гонконг-Чжухай-Макао көпірі Гонконг, Макао және Чжухай қалаларын Жемше өзені арқылы байланыстырады, және осы көпірмен автобустар мен басқа да қоғамдық көлік жүйтін түрде өтеді.
Бөлімшелер
Аты-жөніҚалаТипіХалқы(2010~2011)Ауданы(км2)Тығыздығы(/км2) Байюнь Гуанчжоу Аймағы46,768 3.0815,184 Бейжің Гуанчжоу Аймағы53,135 0.51104,186 Дадун Гуанчжоу Аймағы83,491 1.0281,853 Датан Гуанчжоу Аймағы46,124 1.0643,513 Дасин Гуанчжоу Аймағы 0.60 Дэнфэн Гуанчжоу Аймағы92,218 4.9818,517 Донфэн Гуанчжоу Аймағы92,218 1.40 Доншань Гуанчжоу Аймағы74,299 2.3032,303 Гуанта Гуанчжоу Аймағы68,128 0.44154,836 Гуанвэй Гуанчжоу Аймағы 0.79 Хунцяо Гуанчжоу Аймағы42,258 1.5227,801 Хуале Гуанчжоу Аймағы47,126 1.2836,817 Хуанхуаган Гуанчжоу Аймағы99,569 4.4322,476 Цзяньшэ Гуанчжоу Аймағы52,110 0.9356,032 Куанцюань Гуанчжоу Аймағы90,036 3.0129,912 Люхуа Гуанчжоу Аймағы17,253 1.819,532 Люрон Гуанчжоу Аймағы83,996 0.8796,547 Шишу Гуанчжоу Аймағы 0.51 Мэйхуацунь Гуанчжоу Аймағы85,400 1.7349,364 Нонглин Гуанчжоу Аймағы50,152 1.0846,437 Жэньминь Гуанчжоу Аймағы69,274 1.5145,876 Чжугуан Гуанчжоу Аймағы56,329 0.9360,568 Байхэдун Гуанчжоу Аймағы48,238 3.1015,560 Цайхон Гуанчжоу Аймағы54,348 1.0651,271 Чацзяо Гуанчжоу Аймағы54,918 4.0513,560 Чанхуа Гуанчжоу Аймағы32,778 1.6120,359 Чонгкоу Гуанчжоу Аймағы48,097 4.2011,451 Донцзяо Гуанчжоу Аймағы35,889 4.607,801 Донша Гуанчжоу Аймағы29,013 7.903,672 Дубао Гуанчжоу Аймағы32,581 0.8637,884 Фэнъюань Гуанчжоу Аймағы59,337 0.7876,073 Хайлун Гуанчжоу Аймағы31,801 9.493,351 Хуади Гуанчжоу Аймағы39,635 1.6324,315 Хуалин Гуанчжоу Аймағы46,309 0.7264,318 Цзиньхуа Гуанчжоу Аймағы54,670 1.1647,129 Линнань Гуанчжоу Аймағы27,560 0.9030,622 Лунцзинь Гуанчжоу Аймағы43,518 0.5382,109 Наньюань Гуанчжоу Аймағы70,066 1.8537,873 Цяочжун Гуанчжоу Аймағы31,643 4.4071,91 Шамянь Гуанчжоу Аймағы3,397 0.3011,323 Шивэйтан Гуанчжоу Аймағы57,192 5.1811,040 Сицунь Гуанчжоу Аймағы45,069 3.2713,782 Чжаньцянь Гуанчжоу Аймағы27,431 0.9628,573 Чжуннань Гуанчжоу Аймағы24,710 7.003,530 Биньцзян Гуанчжоу Аймағы72,324 16.074,500 Чанган Гуанчжоу Аймағы97,986 1.9649,992 Чиган Гуанчжоу Аймағы114,978 5.7320,065 Фэнъян Гуанчжоу Аймағы162,641 9.3017,488 Гуанчжоу Гуанчжоу Аймағы57,869 11.205,166 Хайчуан Гуанчжоу Аймағы62,884 1.4543,368 Хуачжоу Гуанчжоу Аймағы49,742 12.204,077 Цзянхай Гуанчжоу Аймағы115,157 5.3021,727 Цзяннаньчжун Гуанчжоу Аймағы75,220 2.3631,872 Лунфэн Гуанчжоу Аймағы102,561 2.3843,092 Наньхуаси Гуанчжоу Аймағы37,960 1.1034,509 Наньшитоу Гуанчжоу Аймағы123,043 4.8025,633 Наньчжоу Гуанчжоу Аймағы84,726 12.306,888 Пачжоу Гуанчжоу Аймағы29,851 10.002,985 Жуйбао Гуанчжоу Аймағы125,399 6.3019,904 Шаюань Гуанчжоу Аймағы67,322 1.4446,751 Сушэ Гуанчжоу Аймағы67,103 1.6839,942 Синган Гуанчжоу Аймағы111,897 3.8529,064 Чансин Гуанчжоу Аймағы66,098 13.215,003 Чэбэй Гуанчжоу Аймағы102,787 5.6018,354 Фэнхуан Гуанчжоу Аймағы19,534 22.99849 Хуанцунь Гуанчжоу Аймағы29,501 6.174,781 Лидэ Гуанчжоу Аймағы22,522 3.107,265 Линьхэ Гуанчжоу Аймағы59,732 3.8015,718 Лундун Гуанчжоу Аймағы70,055 11.705,987 Цяньцзинь Гуанчжоу Аймағы59,700 4.9012,183 Шадун Гуанчжоу Аймағы29,522 2.1613,667 Шахэ Гуанчжоу Аймағы42,814 1.2633,979 Шипай Гуанчжоу Аймағы177,198 4.3041,208 Танся Гуанчжоу Аймағы177,864 7.4223,970 Тяньхэнан Гуанчжоу Аймағы62,912 2.0830,246 Тяньюань Гуанчжоу Аймағы54,769 4.0313,590 Ушань Гуанчжоу Аймағы131,795 10.5912,445 Сяньцунь Гуанчжоу Аймағы51,284 4.0712,600 Синхуа Гуанчжоу Аймағы68,139 4.2815,920 Синьтан Гуанчжоу Аймағы41,207 14.952,756 Юаньцунь Гуанчжоу Аймағы81,831 5.3715,238 Юаньган Гуанчжоу Аймағы30,610 3.239,476 Чжуцзи Гуанчжоу Аймағы52,552 10.015,249 Цзинтай Гуанчжоу Аймағы82,226 11.407,212 Сунчжоу Гуанчжоу Аймағы106,274 9.3011,427 Тундэ Гуанчжоу Аймағы105,310 3.6029,252 Хуанши Гуанчжоу Аймағы117,339 5.7120,549 Танцзин Гуанчжоу Аймағы89,895 4.2321,251 Синьши Гуанчжоу Аймағы76,146 3.3621,449 Юнчэн Гуанчжоу Аймағы3.74— Санъюаньли Гуанчжоу Аймағы100,149 6.8014,727 Тунхэ Гуанчжоу Аймағы89,362 24.253,685 Цзинси Гуанчжоу Аймағы91,970 5.5116,691 Юнпин Гуанчжоу Аймағы124,000 14.448,587 Цзюньхэ Гуанчжоу Аймағы124,909 19.806,308 Цзиньша Гуанчжоу Аймағы52,657 10.205,162 Шицзин Гуанчжоу Аймағы69,674 3.485,321 Байюньху Гуанчжоу Аймағы16.00— Шимень Гуанчжоу Аймағы19.80— Цзяхэ Гуанчжоу Аймағы43,848 4.008,769 Хэлун Гуанчжоу Аймағы6.00— Жэньхэ Гуанчжоу қаласы127,795 74.101,724 Тайхэ Гуанчжоу қаласы208,589 155.371,342 Цзянгао Гуанчжоу қаласы161,343 95.711,685 Чжунлуотан Гуанчжоу қаласы192,322 169.401,135 Даша Гуанчжоу Аймағы44,641 13.103,407 Хуанпу Гуанчжоу Аймағы64,255 7.388,706 Хуншань Гуанчжоу Аймағы42,127 7.305,770 Ючжу Гуанчжоу Аймағы59,529 9.116,534 Вэнчжун Гуанчжоу Аймағы46,877 10.074,655 Нанган Гуанчжоу Аймағы76,747 13.745,585 Чанчжоу Гуанчжоу Аймағы36,478 11.503,172 Суйдун Гуанчжоу Аймағы45,025 13.583,315 Лилиань Гуанчжоу Аймағы42,251 6.586,421 Луоган Гуанчжоу Аймағы45,717 80.10570 Сиаган Гуанчжоу Аймағы44,528 14.543,062 Дунцю Гуанчжоу Аймағы85,235 54.001,578 Ляньхэ Гуанчжоу Аймағы49,867 51.76963 Юнхэ Гуанчжоу Аймағы55,044 34.001,618 Цзюлун Гуанчжоу қаласы93,265 175.10532 Шицяо Гуанчжоу Аймағы168,701 20.158,372 Чжунцунь Гуанчжоу Аймағы104,598 23.414,468 Шиби Гуанчжоу Аймағы32,989 27.011,221 Даши Гуанчжоу Аймағы116,107 19.346,003 Луопу Гуанчжоу Аймағы89,294 25.383,518 Далун Гуанчжоу Аймағы129,515 24.805,222 Дунхуань Гуанчжоу Аймағы52,965 11.004,815 Цяонань Гуанчжоу Аймағы72,695 17.854,072 Шатоу Гуанчжоу Аймағы35,201 18.101,944 Сяогувэй Гуанчжоу Аймағы131,470 20.156,524 Наньцунь Гуанчжоу қаласы129,076 47.002,746 Синьчжао Гуанчжоу қаласы27,248 14.121,929 Хуалун Гуанчжоу қаласы53,142 55.70954 Шилоу Гуанчжоу қаласы90,381 126.50714 Шици Гуанчжоу қаласы97,434 71.261,367 Шаван Гуанчжоу қаласы88,695 37.452,368 Синьхуа Гуанчжоу Аймағы381,311 29.816,764 Хуачэн Гуанчжоу Аймағы26.56— Синья Гуанчжоу Аймағы20,520 32.98235 Сюцюань Гуанчжоу Аймағы54.19— Тимянь Гуанчжоу қаласы9,516 91.20104 Хуашань Гуанчжоу қаласы99,262 116.40852 Танбу Гуанчжоу қаласы55,797 113.33492 Чини Гуанчжоу қаласы56,609 160.03353 Шилин Гуанчжоу қаласы203,254 136.311,491 Хуадун Гуанчжоу қаласы118,736 208.44569 Наньша Гуанчжоу Аймағы112,151 57.801,940 Чжуцзян Гуанчжоу Аймағы28,575 41.50688 Лунсюэ Гуанчжоу Аймағы128.90— Ванцинша Гуанчжоу қаласы44,891 319.20100 Хуанге Гуанчжоу қаласы43,791 76.50572 Хэнли Гуанчжоу қаласы30,492 54.00564 Дунчжун Гуанчжоу қаласы147,228 92.001,600 Даган Гуанчжоу қаласы125,011 90.071,387 Ланьхэ Гуанчжоу қаласы73,078 74.48981 Цзекоу Гуанчжоу Аймағы96,846 21.844,434 Чэнцзяо Гуанчжоу Аймағы79,085 160.00494 Цзянбу Гуанчжоу Аймағы95,843 127.00754 Вэньцюань Гуанчжоу қаласы55,194 210.90261 Лянкоу Гуанчжоу қаласы32,829 530.6061 Лютянь Гуанчжоу қаласы23,430 393.0059 Тайпин Гуанчжоу қаласы94,369 210.32448 Аотоу Гуанчжоу қаласы111,308 410.00271 Личэн Гуанчжоу Аймағы191,777 132.271,449 Цзэнцзян Гуанчжоу Аймағы78,072 86.18905 Чжуцунь Гуанчжоу Аймағы43,557 93.90463 Юннин Гуанчжоу Аймағы104.14— Чжэнго Гуанчжоу қаласы40,387 236.40170 Шитан Гуанчжоу қаласы121,674 184.00661 Синьтан Гуанчжоу қаласы391,287 85.094,598 Чжунсин Гуанчжоу қаласы78,293 236.00331 Пайтан Гуанчжоу қаласы58,337 289.50201 Сяолу Гуанчжоу қаласы33,725 136.00247 Сяньцунь Гуанчжоу қаласы56.65—
Перл өзенінің мегаполисі
2011 жылы британдық «Телеграф» газетінде «Жеміш өзенінің дельтасын біріктіру» жобасы туралы мақала жарияланды. Мақалада жобаның мақсаты – «тоғыз қаланың көлік, энергетика, сумен жабдықтау және телекоммуникациялық желілерін үйлестіру» екені айтылды. (Гонконг және Макао кірмейді.) Бірақ Қытай үкіметі мұндай жобаның бар екенін жоққа шығарды.
Ластану
Жеміш өзені дельтасының ластану деңгейі өте жоғары. Отыз жылдық қарқынды индустриализациядан кейін, Жеміш өзені дельтасының кейбір бөліктері ластануымен әйгілі болды. Қышқыл жаңбыр, тұман, судың ластануы және электрондық қоқыстар осы мәселелерге себепкер болады. Саяхат әдебиетінде Жеміш өзені дельтасы Гонконгтан жасалатын ең тартымды "ластану саяхаты" ретінде сипатталған. Аймақтағы халық саны мен өнеркәсіптің өсуіне қарай, сарқынды суларды және өнеркәсіптік қалдықтарды тазарту құрылыстарының қуаты жетіспейді. Ластанудың көп бөлігін аймақтағы Гонконг өндірушілеріне тиесілі заводтар тудырады. Аймақтың көп бөлігі жиі қоңыр тұманмен жабылады. Бұл дельтадағы ластану деңгейіне күшті әсер етеді. 2007 жылдың 22 наурызында Дүниежүзілік банк Қытай үкіметіне Жеміш өзені дельтасындағы судың ластануын азайту үшін 96 миллион доллар көлемінде несие берді. 2008 жылдың 23 желтоқсанында Гуанчжоу қалалық су ісі бюросының директоры Чжан Худың мәлімдемесіне сәйкес, 2010 жылдың ортасына дейін өзендегі сарқынды су мәселелерін шешу үшін 48,6 миллиард юань (шамамен 7,1 миллиард доллар) жұмсалатын болады. Қала күніне 2,25 миллион тонна суды тазартатын 30-ға жуық су тазарту станциясын салуды жоспарлап отыр. Бұл бағдарлама аймақтағы сарқынды су мөлшерін 85%-ға дейін азайтуға көмектеседі, сондай-ақ 2010 жылдың 12 қарашасынан 27 қарашасына дейін Гуанчжоуда өткен 2010 жылғы Азия ойындарының сәтті өтуіне де маңызды рөл атқарды. 2009 жылдың қазан айында Greenpeace East Asia "Жеміш өзенін улау" атты есеп жариялады, онда Ұлы Жеміш өзені дельтасындағы бес өндіріс орнынан алынған 25 үлгінің зерттеу нәтижелері егжей-тегжейлі көрсетілген. Зерттеу нәтижесінде барлық зерттелген объектілердің сарқынды суларында қауіптілігі дәлелденген немесе күдіктелген химиялық заттар, соның ішінде бериллий, мыс, марганец және ауыр металдар, сондай-ақ органикалық химиялық заттардың жоғары концентрациясы анықталды. Бұл заттар қатерлі ісік, эндокриндік жүйе бұзылыстары, бүйрек жеткіліксіздігі, жүйке жүйесіне зиян келтіру және қоршаған ортаға зиянды әсер ету сияқты денсаулық проблемаларымен байланысты. Зерттелген бес кәсіпорның үшеуі (Qingyuan Top Dragon Co. Ltd, Wing Fung P. C. Board Co. Ltd және Techwise Qingyuan Circuit Co. Ltd) Гуандун провинциясының сарқынды су стандарттарында белгіленген шекті көрсеткіштен асып кеткен химиялық заттардың концентрациясын қамтыды. Осы компаниялар Қытайдың "Таза өндірісті ілгерілету туралы" заңының 28-бабына сәйкес таза өндіріс аудитінен өтті. Гуандун қоршаған ортаны қорғау бюросы осы компанияларға қарсы тұрып, оларды қара тізімге енгізді. Жеміш өзені дельтасы парниктік газдардың маңызды көзі болып табылады. Мұндай ірі мегаполистің парниктік газдар шығарындыларын бағалау қиын болғанымен, ғалымдар Жеміш өзені дельтасында көмірқышқыл газының концентрациясы әлемдегі ең үлкен өзгерістердің бірін көрсетіп тұрғанын анықтады. Бұл өзгеріс спутниктік бақылаулар арқылы анықталады.