Кіріспе

Рахат (رهط) – Израильдің Оңтүстік округінде орналасқан араб бедуин қаласы. 2011 жылы оның халқы 70 мың адамды құрады. Осылайша, бұл әлемдегі ең ірі бедуин қаласы және Израильде қала мәртебесіне ие болған жалғыз қала. Рахат – Негев шөліндегі бедуин қалаларының бірі, жоспарланған және дамыған инфрақұрылымы бар. Қалған алтысы – Хура, Тель ас-Саби (Тель-Шева), Арарат ан-Накаб (Арара Ба-Негев), Лакия, Кусейфе (Ксейфе) және Шакыб әл-Салам (Сегев-Шалом).

Тарих

Қаланың аймағы бұрын Әл Таяха тайпасына (Әл Хезел руына) тиесілі болған. 1972 жылға дейін қала атын өзгертуге дейін "Эль Хузайил" (الهزيل) деп аталды. 1972 жылы Израиль үкіметі Рахатты айналасында тұрақты тұрақты мекені жоқ бедуиндер үшін жаңа елді мекен ретінде қарастырды. 1980 жылға дейін Рахат Бней Шимон аймақтық кеңесінің құрамында болды, содан кейін (1994 жылға дейін) ол жергілікті кеңес болды (1989 жылға дейін жеке басқарма басқарды). 1994 жылы ол Израильдегі алғашқы бедуин қаласы ретінде мойындалды.

Қалалық даму

Қаланың барлығы 33 ауданы бар. Бір ауданды қоспағанда, барлық көршіліктер толығымен бөлек бедуин руларынан тұрады, ал біреуі – аралас рулар ауданы. Әрбір ауданның арасында сарқырама (вади) орналасқан. Қалада базар, қоғамдық және коммерциялық қызметтер, аудандық саябақтар, көпшілікке арналған орындар, әйелдерді жұмыспен қамту орталықтары, балалар ойын алаңдары және бірнеше мешіттер де бар.

Климат

Рахаттың жартылай құрғақ климаты бар (Кёппен климаттық жіктелімі: BSh). Жылдық орташа температурасы – 0,7 °C, ал жылына шамамен 0,8 мм жауын-шашын жауады.

Экономика

Қалалық округ Беершеваға жақын орналасқандықтан, оның экономикасы сол қаланың экономикасымен тығыз байланысты. Рахаттың шетінде өнеркәсіптік парк бар, ал 2015 жылы тағы бір жаңа парк – Идан ХаНегев ашылды. Тағы бірнеше өнеркәсіптік парктер Беершева және Хура аудандарында орналасқан. Тұрғындар Беершевадағы қызмет көрсету саласында да жұмыс істейді. Негевте тұратын 210 000 бедуиннің арасында кәсіпкерлікті дамытуға бағытталған бірнеше ұйым жұмыс істейді, олардың көпшілігі бедуин әйелдеріне арналған. Олардың бірі – Маоф, ал жұмыс табуға көмектесетін тағы бірі – Риан. 2005 жылы қала WiMAX желісіне қосылған алғашқы қалалардың бірі болды. 2007 жылы еврей-араб экономикалық даму орталығы Рахат тұрғындары үшін кәсіпкерлік және жұмыспен қамту жобасын іске қосты. Бұл жобаға шамамен 40 бедуин әйелі қатысып, жұмыс іздеу, компьютерлік дағдылар және бизнес басқару бойынша оқытылды. Олардың 12-сі өздерінің шағын бизнесін ашты (дүкендер, киім-кешек, шаштараздық, мейрамхана және қосымша қызметтер, тігін). 2009 жылы қала су төлемдерін төлей алмағандықтан, сумен жабдықтау бес сағатқа тоқтатылды. Бүгінде Рахаттың сумен жабдықтау және кәріз жүйесін басқаратын су компаниясы бар. 2006 жылы Рахат Арнона салығының 59% жинап, сол жылы араб халқы арасында ең жоғары салық жинау көрсеткішіне ие болды. 2013 жылы Рахат тұрғындардан салық жинап қана қоймай, жақын маңдағы өнеркәсіптік парктен де 44% үлесті алды. 2014 жылы жұмыссыздық деңгейі 34% болса, 2017 жылы ол 14% құрады. Бұл өзгерістің себебі Идан ХаНегев жаңа өнеркәсіптік паркінің ашылуы болды.

Мәдениет жобалары

Негевте тұратын 210 000 бедуинді Израильдің басты экономикасына толық интеграциялау мақсатында Израильдің оңтүстігінде кәсіпкерлікті қолдауға және дамытуға бағытталған түрлі іс-шараларды жүзеге асыратын бірнеше ұйым бар. Рахат қаласындағы бедуин мектептерінде оқитын балаларға ағылшын тілін үйретуге волонтерлік бағдарлама жұмыс істейді. 2000 жылдардың ортасында Рахат қаласындағы жас жергілікті тұрғындардың бастамасымен әлеуметтік және экологиялық лидерлік бағдарламасы құрылды. Негев Бен-Гурион университеті жаңа кампустың жұмысын қадағалайды, ол БГУ филиалы болып есептеледі.

Денсаулық сақтау және мемлекеттік қызметтер

Рахат қаласында медициналық қызметтер, білім беру, жұмыс, сауда және тағы да басқа қоғамдық қызметтердің бірнешеуі бар. Рахатта бірнеше медициналық сақтандыру қорының (медициналық клиникалар) филиалдары орналасқан: Леумит, Клэлит, Маккаби және бірнеше перинаталдық (жаңа туған нәрестелерді күту) орталықтары – Типат Халав. 2004 жылы жаңа полиция бөлімшесі ашылды, онда шамамен 70 полиция қызметкері жұмыс істейді. Рахат қаласында жастарға арналған бірнеше үйірмелер бар қоғамдық орталық та бар.

Туризм

Рахат – нағыз тағамдық туризмнің орталығы ретінде белгілі және қала, әсіресе Рамазан айында Израильден және шетелден келген туристермен толы болады. Көптеген туристер Рахат маңындағы үйлерде қонақ болуды жақсы көреді, онда үй иесі дәстүрлі бедуин тағамдарын дайындап, бедуин мәдениеті туралы әңгімелер айтады.

Көлік

2007 жылдың маусым айында жаңа Лехавим-Рахат теміржол станциясы ашылды. Ол Рахат қаласының бедуин халқына және Лехавим қаласының шағын аудандарына қызмет көрсетеді. Бұл жергілікті тұрғындарға Бер-Шебаға және елдің басқа аймақтарына жұмысқа баруға және оқуға қолайлы жағдай жасады. Galim және Dan BaDarom автобус компаниялары автобус тасымалын жүзеге асырады. Ұзақ жылдар бойы қалада тек жекеменшік автобустар ғана болды, бірақ 2009 жылы автобус тасымалдау жүйесі күрт жақсартылып, ірі, жалпыұлттық автобус компаниялары қалаға енді.

Археология

2019 жылы Рахатта ислам дінінің пайда болуынан кейін бір-екі ғасыр өткенге дейінгі, әлемдегі ең ерте ауылдық мешіттердің бірі табылды.