Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
АҚШ конгрессмені Рон Пол ұйымдастырған сайлау митингісі
the campaign rally held by United States Congressman Ron Paul
Республика үшін митинг (ʁasɑ̃bləmɑ̃ puʁ la ʁepyblik; RPR ɛʁ pe ɛr) – Франциядағы голлистік және консервативті саяси партия. «Республика үшін демократтар одағынан» (UDR) пайда болған, ол 1976 жылы Жак Ширак құрған және өзін голлистік саясаттың жалғасы ретінде көрсетті. 2002 жылдың 21 қыркүйегінде РПР Президенттік көпшілік үшін одаққа қосылды, кейіннен ол Халықтық қозғалыс одағы (UMP) деп аталды.
The Rally for the Republic ( ʁasɑ̃bləmɑ̃ puʁ la ʁepyblik; RPR ɛʁ pe ɛr) was a Gaullist and conservative political party in France. Originating from the Union of Democrats for the Republic (UDR), it was founded by Jacques Chirac in 1976 and presented itself as the heir of Gaullist politics. On 21 September 2002, the RPR was merged into the Union for the Presidential Majority, later renamed the Union for a Popular Movement (UMP).
Президент Жискар д'Эстенге қарсы голлистік сәйкестікті қорғау (1976-1981)
1974 жылы голлистік қозғалыстағы жіктер Валери Жискар д’Эстеннің Франция Республикасының Президенті болып сайлануына мүмкіндік берді. Еуропалық интеграцияны жақтаған және псевдоорлеандық оңшыл орталықты ұсынған ол, 1958 жылы Бесінші Республика құрылғалы бері Голлдан басқа алғашқы мемлекет басшысы болды. Дегенмен, голлистік партия парламенттегі басты күш болып қала берді және Жак Ширак Премьер-министр болып тағайындалды. Ширак 1976 жылдың тамызында отставкаға кетті, ал 1976 жылдың желтоқсанында француз республикасының институттарында голлистік үстемдікті қайта орнату мақсатымен RPR құрылды. Президенттік үкіметті қолдағанмен, RPR президент Жискар д’Эстен мен Премьер-министр Раймонд Баррден тұратын атқарушы екілікке сын көтерді. Оның алғашқы табысы 1977 жылдың наурыз айында Ширактың президент Жискар д’Эстеннің жақын досы Мишель д’Орнаноға қарсы Париж мэрі болып сайлануы болды. Бірақ, бұған жауап ретінде президенттік саясатты қолдаған және оңшыл бағыттағы лидерлік үшін күрескен партиялардың конфедерациясы – Француз демократиясы үшін одақ (UDF) құрылды. Осылайша, 1978 жылғы заң шығарушы сайлаудың мақсаты тек оңшылдардың солшылдардан жеңіске жетуі ғана емес, сонымен қатар RPR-дің парламенттік көпшілікте UDF-тен басымдық алуы болды. Атқарушы екіліктің наразылығы күшейгенімен және келесі президенттік сайлауды ескере отырып, RPR-дің сыны әрі күшейді. 1978 жылдың желтоқсанында, Еуропалық парламент сайлауына алты ай қалғанда, Ширак қол қойған Кошин шақыруы Францияны "шет елдік партияның" иеленуін айыптап, ұлттық мүдделер мен елдің тәуелсіздігін федеративтік Еуропа құру үшін құрбан етуге бағытталғандығын көрсетті. Бұл айыптама тікелей Жискар д’Эстенге қатысты еді. RPR лидерлері мұны президенттің либералды көзқарасына қарсы, голлизмнің әлеуметтік доктринасынан туындаған деп есептеді. 1981 жылғы президенттік сайлауда RPR үміткері Ширак екінші мерзімге кандидат болған президент Жискар д’Эстенді қатаң сынады. Бірінші турда жеңіліске ұшыраған Ширак екінші турда қолдау көрсетуден бас тартты, бірақ жеке сөзінде Жискар д’Эстенге дауыс беретінін айтты. Шындығында, RPR-дің қазіргі президенттің жеңілісіне жұмыс істеуі күтілді.
In 1974, the divisions in the Gaullist movement permitted the election of Valéry Giscard d'Estaing to the Presidency of the French Republic. Representing the pro European and pseudo Orleanist centre right, he was the first non Gaullist becoming head of state since the beginning of the Fifth Republic in 1958. However, the Gaullist Party remained the main force in parliament and Jacques Chirac was appointed Prime Minister. Chirac resigned in August 1976 and in December 1976 the RPR was created in order to restore the Gaullist domination over the institutions of the French republic. Though retaining its support for the president's government, the RPR criticized the executive duo composed of President Giscard d'Estaing and Prime Minister Raymond Barre. Its first master stroke was in March 1977 the election of Chirac as Mayor of Paris against Michel d'Ornano, a close friend of President Giscard d'Estaing. Nevertheless, it was faced with the creation of the Union for French Democracy (UDF), a confederation of the parties supporting the presidential policies and which competed for the leadership over the right. Consequently, the stake of the 1978 legislative election was not only the victory of the right over the left, but the domination of the RPR over the UDF in the parliamentary majority. Given the increasing unpopularity of the executive duo, and with a view to the next presidential election, the RPR became increasingly critical. In December 1978, six months before the European Parliament election, the Call of Cochin signed by Chirac denounced the appropriation of France by "the foreign party," which sacrificed the national interests and the independence of the country in order to build a federal Europe. This accusation clearly targeted Giscard d'Estaing. RPR leaders contrasted this as coming from the social doctrine of Gaullism as opposed to a perceived liberalism on the part of the President. As RPR candidate at the 1981 presidential election, Chirac formulated vigorous condemnations of President Giscard d'Estaing, who ran for a second term. Eliminated in the first round, Chirac refused to give an endorsement for the second round, though he did say privately that he would vote for Giscard d'Estaing. In fact, the RPR was expected to work for the defeat of the incumbent president.
Президент Миттеранға қарсылық және голлистік ілімнен бас тарту (1981-1995)
1981 жылдан кейін РПР Социалистік партия президенті Франсуа Миттеранның және солшыл үкіметтердің саясатына қарсы күшпен шықты. РПР ұлттандыру жоспарын «коллективистік қоғам» құру деп айыптады. Америка Құрама Штаттарында Рональд Рейган және Ұлыбританияда Маргарет Тэтчер басшылығындағы Жаңа оңшыл консерваторлардың сайлаудағы табысына тәнті болған РПР, біртіндеп голлистік доктринадан бас тартып, экономикада мемлекеттік бақылауды азайтуды қалады. 1983 жылғы съезінде либералды экономикалық бағдарламаны және еуропалық құрылысты жалғастыруды, жоғары ұлттық билікті қабылдауды жақтады. Бұл жаңа саяси бағыт РПР мен УДФ арасындағы келісімге ықпал етті. Олар 1984 жылғы Еуропалық парламент сайлауында ортақ тізімді және 1986 жылғы жеңісті заң шығарушы сайлауға дайындалу платформасын ұсынды. Алайда, келесі президенттік сайлауға қарай оңшыл көшбасшылық үшін Жак Ширак пен Реймонд Барр арасында бәсеке пайда болды. Сонымен қатар, оңшыл коалиция социалистік биліктің сәтсіздіктерінен пайда тапса, оңшылдардың Ұлттық фронтының пайда болуымен де бетпе-бет келді. РПР осы партиямен одақтасу мүмкіндігіне қатысты бөлінді. 1986 жылы жаңа парламенттік көпшіліктің басты партиясының басшысы болған және президент Миттеранмен «бірге өмір сүру» принципін қабылдаған (Барреге қарсы) Ширак қайтадан премьер-министр болды. Ол ағылшын-саксон үлгілеріне негізделген либералды экономикалық саясатты жүргізіп, көптеген мемлекеттік компанияларды сатты және байлық салығын жойды. Оның ішкі істер министрі Шарль Паскуа иммиграцияны шектеу саясатын жүргізді. Ширак 1988 жылғы президенттік сайлаудың екінші турында Реймонд Баррдың кандидатурасына қарамастан қатысса да, Миттераннан жеңілді. РПР оппозицияға оралғанда, Ширактың басшылығына жас саясаткерлер күшпен қарсылық көрсетіп, оң жақты жаңартуды қалады. Сонымен қатар, голлистік доктринадан бас тартуды Шарль Паскуа мен Филипп Сеген сынға алды. Олар 1990 жылы РПР басшылығын одан тартып алуға тырысты, бірақ сәтті болмады. Алайда, 1992 жылғы Маастрихт референдумынан кейін бұл бөліну қайтадан пайда болды. Ширак «иә» деп дауыс берді, ал Сеген мен Паскуа «жоқ» деп дауыс берді. «Франция үшін одақ» РПР/УДФ коалициясы 1993 жылғы заң шығарушы сайлауда жеңіске жетті. Ширак Миттеранмен қайтадан «бірге өмір сүруден» бас тартты, ал Эдуард Балладур премьер-министр болды. Балладур 1995 жылғы президенттік сайлауға түспеймін деп уәде берді. Дегенмен, сауалнамалар Балладурдың президенттік жарыста сүйікті екенін көрсетті, сонымен қатар, оны көптеген оңшыл саясаткерлер қолдады. Ол ақыры Ширакқа қарсы сайлауға түсуге шешім қабылдады. Бірақ олар 30 жылдан бері дос екендерін мәлімдеді. Социалистер Миттеранның 14 жылдық президенттігінен кейін әлсірегендіктен, басты бәсеке оң жақта, екі нео-голлист – Балладур мен Ширак арасында болды. Балладур либералды бағдарлама ұсынды және өзінің кабинетінің «позитивті нәтижелерін» пайдаланды, ал Ширак «әлеуметтік жіктерді» азайту үшін кейнсиандық экономиканы жақтады және «басым идеяларды» сынға алды, бұл Балладурға бағытталған еді. Ширак 1995 жылғы президенттік сайлауда жеңіске жетті.
After 1981, the RPR opposed with energy the policy of the Socialist Party President François Mitterrand and the left wing governments. The RPR denounced the plan of nationalizations as the setting up of a "collectivist society". Impressed by the electoral success of New Right conservatives led by Ronald Reagan in the United States of America and by Margaret Thatcher in the United Kingdom, it gradually abandoned the Gaullist doctrine, claiming less control of the state in the economy. During its 1983 congress, it advocated a liberal economic programme and the pursuit of the European construction, accepting the supranationality. This new political line contributed to the reconciliation between the RPR and the UDF. In this, they presented a common list at the 1984 European Parliament election and a platform to prepare the winning 1986 legislative election. However, a rivalry appeared between Jacques Chirac and Raymond Barre who competed for the right wing leadership with a view to the next presidential election. Furthermore, if the right wing coalition benefited from the failures of the Socialist power, it was confronted with the emergence of the National Front in the far right. The RPR was divided about the possibility of alliance with this party. In 1986, being the leader of the main party of the new parliamentary majority and accepting the principle of the "cohabitation" with President Mitterrand (contrary to Barre), Chirac became again Prime Minister. He led a liberal economic policy inspired by Anglo Saxon examples, selling many public companies, and abolishing the wealth tax. His Interior Minister Charles Pasqua led a policy of restriction of immigration. If Chirac acceded in the second round of the 1988 presidential election despite Raymond Barre's candidacy, he was defeated by Mitterrand. While the RPR returned in the opposition, the leadership of Chirac was challenged by younger politicians who wished to renew the right. Furthermore, the abandonment of the Gaullist doctrine was criticized by Charles Pasqua and Philippe Séguin. They tried to take him the RPR lead in 1990, in vain. However, the division re appeared with the 1992 Maastricht referendum. Chirac voted "yes" whereas Séguin and Pasqua campaigned for "no". The "Union for France", a RPR/UDF coalition, won the 1993 legislative election. Chirac refused to re cohabitate with Mitterrand, and Edouard Balladur became prime minister. Balladur promised that he would not be a candidate at the 1995 presidential election. Nevertheless, polls indicated Balladur was the favorite in the presidential race and, furthermore, he was supported by most of the right wing politicians. He decided finally to run against Chirac. However, they claimed that they remained friends for 30 years. The Socialists being weakened after the 14 years of Mitterrand's presidency, the main competition was within the right, between Balladur and Chirac, two Neo Gaullists. Balladur proposed a liberal program and took advantage of the "positive results" of his cabinet, whereas Chirac advocated Keynesian economics to reduce the "social fracture" and criticized the "dominant ideas", targeting Balladur. Chirac won the 1995 presidential election.
РПР президенттік партияға айналды (1995-2002)
Франция президенті болып сайланғаннан кейін Жак Ширак өзінің пікірінше "біздің арамыздағы ең жақсысы" – Ален Жуппені Премьер-министрлікке ұсынды. Бірақ президенттік науқанда Баладурды қолдаған тұлғалардың көп бөлігі үкімет құрамына енбеді. Баладариандар (мысалы, Николя Саркози) партияда да толық оқшауланды. 1995 жылдың қараша айында Премьер-министр Ален Жуппе француз әлеуметтік қамтамасының реформасы жоспарын жариялады, бұл кең ауқымды әлеуметтік шиеленіске әкеп соқты. Бұл екі басшының беделі түсіп, бірнеше айдан кейін Президент Ширак Ұлттық Ассамблеяны таратып жіберді. Оның қолдаушылары 1997 жылғы парламент сайлауында жеңіліске ұшырады. Осының салдарынан ол 2002 жылға дейін Лионель Жоспен басқаратын солшыл үкіметпен бірге жұмыс істеуге мәжбүр болды. Сегин Жуппеден кейін RPR партиясының жетекшісі болды, бірақ ол Президент Ширактың партияға ықпалын сынға алды. Ол 1999 жылғы Еуропалық науқан кезінде, Паска "Ұлттардың Еуропасы" деген галлистік идеяны қолдау үшін қарсы тізім ұсынғанда отставкаға кетті. Паскуа Франция үшін Ралли (RPF) партиясын құрды және Николя Саркози басқарған RPR партиясының ресми тізімінен көп дауыс жинады. Бұрынғы Жастар және спорт министрі Мишель Аллио Мари, Президент Ширактың жасырын қолдауымен белгілі емес кандидат Жан Поль Делевойге қарсы, RPR партиясының жетекшісі болып сайланды. Сонымен қатар, RPR көптеген қаржыландыру дауларына қатысты. Мысалы, партия өз қызметкерлеріне Париж қаласының қаражаты есебінен жалақы төлеген деген күдік болды. 2001 жылы RPR Париж қаласының мэрі лауазымын солшылдарға жоғалтты. 1999 жылғы Еуропалық сайлаудан кейін RPR Еуропалық Халық Партиясы – Еуропалық Демократтар (EPP-ED) парламенттік тобына қосылды және 2001 жылдың желтоқсанында Еуропалық Халық Партиясының (EPP) толық мүшесі атанды. 2002 жылғы президенттік сайлауға дейін Ширакты қолдаған және қолдамаған RPR өкілдері "Қозғалыстағы одақ" деп аталған бірлестікке бірікті. 2002 жылғы 21 сәуірдегі сайлаудың күйреуінен кейін ол Халықтық қозғалыс одағына (UMP) айналды. Ширак қайта сайланды және жаңа партия парламент сайлауында жеңіске жетті. UMP партиясымен алмастырылғанға дейін RPR Париж аймағындағы жемқорлыққа байланысты сот процестеріне қатысты. Оның бұрынғы бас хатшысы Ален Жуппе 2004 жылы осы іске байланысты қылмыстық жаза алды. 2007 жылы Жак Ширакқа қатысты ресми сот тергеуі басталды.
After his election as President of France, Jacques Chirac nominated Alain Juppé, "the best among us" according to him, as Prime Minister. But the majority of the personalities who had supported Balladur during the presidential campaign were excluded from the government. The balladuriens (such as Nicolas Sarkozy) were completely isolated in the party too. In November 1995, Prime Minister Alain Juppé announced a plan to reform the French welfare state which sparked wide social conflict. The executive duo became very unpopular and some months later President Chirac dissolved the National Assembly. His supporters lost the 1997 legislative election. Consequently, he was forced to cohabitate with a left wing cabinet led by Lionel Jospin until 2002. Séguin succeeded to Juppé as RPR leader, but he criticized the ascendancy of President Chirac over the party. He resigned during the 1999 European campaign while Pasqua presented a dissident list to advocate the Gaullist idea of a "Europe of nations". Pasqua founded the Rally for France (RPF) and obtained more votes than the RPR official list led by Nicolas Sarkozy. Michèle Alliot Marie, former Minister of Youth and sports, was elected RPR leader, against the will of President Chirac who supported covertly an unfamous candidate Jean Paul Delevoye. Besides, the RPR was involved in many financing scandals. For instance, the party was suspected to pay its employees with the funds of Paris's municipality. The RPR lost the mayoralty of Paris in 2001, in aid of the left. After the 1999 European elections, the RPR joined the European People's Party–European Democrats (EPP ED) parliamentary group, and became a full member of the European People's Party (EPP) in December 2001. Before the 2002 presidential election, both RPR and non RPR supporters of Chirac gathered in an association: the "Union on the move". It became the Union for a Popular Movement (UMP) after the 21 April 2002 electoral shock. Chirac was re elected and the new party won the legislative election. Prior to its replacement by the UMP, the RPR had been increasingly embroiled in judicial proceedings following from the corruption scandals in the Paris region. Its former secretary general Alain Juppé was sentenced in 2004 for a related felony. In 2007, a formal judicial investigation was opened against Jacques Chirac himself.
+President of the French RepublicElection yearCandidate1st round2nd roundResultVotes%RankVotes%Rank1981Jacques Chirac5,225,84818.003rdcolspan=3 19886,063,51419.942nd14,218,97045.982nd19956,348,37520.842nd15,763,02752.641st20025,665,85519.881st25,537,95682.211st
Ұлттық жиналыс
+ Ұлттық жиналыстың сайлау жылы Лидер 1-ші тур 2-ші тур Орын саны +/−Рангі НәтижесіДауыс %Дауыс %1978Жак Ширак6,462,46222.626,651,75626.11 331-ші19815,231,26920.814,174,30222.35 632-ші19863,143,22411.22 642-ші19884,687,04719.194,688,49323.09 23-ші19935,032,49620.085,741,62928.99 11-ші1997Ален Жюппе3,983,25715.655,714,35422.46 1032-ші
Сайлау жылыНегізгі үміткерДауыс саны%Орындықтар+/−Еуропалық парламенттік топ1979Жак Ширак3,301,98016.31–Еуропалық прогрессивті демократтар1984Симон Вейл (UDF)8,683,59643.03 4Еуропалық демократиялық одақФранция демократиясы үшін одақпен бірлескен тізім, олар бірге 41 орын жеңіп алды.1989Вальер Жискар д’Эстен (PR)5,242,03828.88 5Еуропалық демократиялық одақФранция демократиясы үшін одақпен бірлескен тізім, олар бірге 26 орын жеңіп алды.1994Доминик Бодис (CDS)4,985,57425.58Еуропалық демократиялық одақЕуропа үшін одақФранция демократиясы үшін одақпен бірлескен тізім, олар бірге 28 орын жеңіп алды.1999Николас Саркози2,263,47612.82 3Еуропалық халық партиясыЕуропалық демократтар
Election yearMain CandidateVotes%Seats+/−European Parliament Group1979Jacques Chirac3,301,98016.31–European Progressive Democrats1984Simone Veil (UDF)8,683,59643.03 4European Democratic Alliancejoint list with Union for French Democracy, which together won 41 seats.1989Valéry Giscard d'Estaing (PR)5,242,03828.88 5European Democratic Alliancejoint list with Union for French Democracy, which together won 26 seats.1994Dominique Baudis (CDS)4,985,57425.58European Democratic Alliance
Union for Europejoint list with Union for French Democracy, which together won 28 seats.1999Nicolas Sarkozy2,263,47612.82 3European People's Party European Democrats