Агнес Варда: Француз суреті мен кино өнерінің шебері
Agnès Varda
Агнес Варда: француз фотографы, режиссер, сценарист (1928-2019). «La Pointe Courte», «Cléo from 5 to 7» сияқты фильмдері, документалды фильмдері туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Француз фотографы, суретшісі, кинорежиссері және сценарий авторы (1928–2019)
French photographer, artist, film director and screenwriter (1928–2019)
Аньес Варда (aɲɛs vaʁda; туған аты Арлетт Варда; 30 мамыр 1928 – 29 наурыз 2019) – бельгиялық кинорежиссер, сценарий авторы, фотограф және француз және грек тегінен шыққан суретші. Варданың туындылары дыбыс технологиясының шектеулерінен туындаған, сол кезде студияда түсірудің оңай және кең таралған кезеңінде, ашық ауада емес, декорациялар мен суреттелген фондармен жабдықталған студияларда түсіруді қалайтын. Оның кәсіби актерлерді емес, жаңадан бастаушыларды тартуы 1950-ші жылдардағы француз киносы үшін де ерекше жайт болатын. Варданың көркем фильмдегі тұңғыш жұмысы – «Ла Пуант Курт» (1955) фильмі, одан кейін «Клео 5-тен 7-ге» (1962) – оның ең танымал туындыларының бірі, «Жолсыз» (1985) және «Кунг-фу шебері» (1988) фильмдері жарық көрді. Варда «Қара пантералар» (1968), «Жемшөптер мен мен» (2000), «Аньестің жағалаулары» (2008), «Жер-беттегі жайлар» (2017) және оның соңғы фильмі «Аньес Варда туралы» (2019) сияқты деректі фильмдермен жұмыстанып, танымал болды. Режиссер Мартин Скорсезе Варданы «Киноның құдайларының бірі» деп атады. Варда көптеген марапаттардың ішінде 2015 жылғы Канн кинофестивалінде «Алтын пальма» сыйлығын алды, бұл сыйлықты жеңіп алған алғашқы әйел болды, 1985 жылғы Венеция кинофестивалінде «Жолсыз» фильмі үшін «Алтын арыстан» сыйлығына ие болды, «Оскар» арнаулы сыйлығын және «Жер-беттегі жайлар» фильмі үшін «Оскар» сыйлығының «Үздік деректі фильм» номинациясына ұсынылып, «Оскар» номинациясын алған ең үлкен жастағы адам атанды. 2017 жылы ол «Оскар» сыйлығын жеңіп алған алғашқы әйел режиссер болды.
Agnès Varda (aɲɛs vaʁda; born Arlette Varda; 30 May 1928 – 29 March 2019) was a Belgian born film director, screenwriter, photographer, and artist with French and Greek origins. Varda's work employed location shooting in an era when the limitations of sound technology made it easier and more common to film indoors, with constructed sets and painted backdrops of landscapes, rather than outdoors, on location. Her use of non professional actors was also unconventional for 1950s French cinema. Varda's feature film debut was La Pointe Courte (1955), followed by Cléo from 5 to 7 (1962), one of her most notable narrative films, Vagabond (1985), and Kung Fu Master (1988). Varda was also known for her work as a documentarian with such works as Black Panthers (1968), The Gleaners and I (2000), The Beaches of Agnès (2008), Faces Places (2017), and her final film, Varda by Agnès (2019). Director Martin Scorsese described Varda as "one of the Gods of Cinema". Among several other accolades, Varda received an Honorary Palme d'Or at the 2015 Cannes Film Festival, becoming the first woman to win the award, a Golden Lion for Vagabond at the 1985 Venice Film Festival, an Academy Honorary Award, and a nomination for the Academy Award for Best Documentary Feature for Faces Places, becoming the oldest person to be nominated for a competitive Oscar. In 2017, she became the first female director to win an honorary Oscar.
Ерте өмір және білім
Варда 1928 жылғы 30 мамырда Бельгияның Брюссель қаласындағы Икселде Кристиан (құрмет аты Паске) және инженер Эжен Жан Варданың отбасында дүниеге келді. Оның анасы Францияның Сете қаласынан, ал әкесі Осман империясының Кіші Азиясынан келген грек босқындарының отбасынан шыққан еді. Ол бес баланың үшіншісі болды. Варда 18 жасында өз атын Аньес деп заңды түрде өзгертті. 1940 жылы ол отбасымен Бельгиядан Сетеге көшіп, жасөспірім шағын өткізді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол отбасымен бірге қайықта тұрды. Варда Париждегі Ұлттық халық театрында фотограф болып жұмыс істемес бұрын Лувр мектебінде өнер тарихын және Сурет өнері мектебінде фотографияны оқыды. Ол Парижге көшуін "шын мәнінде қиын" деп сипаттады, бұл оған "осы сұр, адамгершіліксіз, мұңды қалаға келгенімнің қорқынышты естелігін" қалдырды. Ол өзінің сыныптастарымен тіл табыспады және Сорбоннадағы сабақтарды "ақылсыз, ескірген, абстрактілі, [және] сол жастағы биік қажеттіліктерге мүлде жарамсыз" деп атады.
Varda was born Arlette Varda on 30 May 1928 in Ixelles, Brussels, Belgium, to Christiane (née Pasquet) and Eugène Jean Varda, an engineer. Her mother was from Sète, France, and her father was a member of a family of Greek refugees from Asia Minor in the Ottoman Empire. She was the third of five children. Varda legally changed her first name to Agnès at age 18. She left Belgium with her family in 1940 for Sète, where she spent her teenage years and during World War II, she lived there on a boat with her family. Varda studied art history at the École du Louvre and photography at the École des Beaux Arts, before working as a photographer at the Théâtre National Populaire in Paris. She called her relocation to Paris "truly excruciating", saying it gave her "a frightful memory of my arrival in this grey, inhumane, sad city." She did not get along with her fellow students and called classes at the Sorbonne "stupid, antiquated, abstract, [and] scandalously unsuited for the lofty needs one had at that age."
Кинодағы мансабы
Варданың кино жасау карьерасы француз жаңа толқынынан ертерек басталған, бірақ осы қозғалысқа тән көптеген элементтерді қамтиды.
Varda's filmmaking career predates the French New Wave, but contains many elements specific to that movement.
Ла-Понт-Курте (1954)
Варда сурет салуды ұнатты, бірақ киноға көшуге қызығушылық танытты. Өз бетінше саяхаттауға мүмкіндігі жоқ, ауыр сырқатқа шалдыққан досына Францияның шағын балықшы қалашығы Ла-Понт-Куртті бірнеше күн бойы түсіріп бергеннен кейін, Варда өзінің толық метражды фильмін түсіруді шешті және көркемдік жетекшілікті досы Валентин Шлегельге тапсырды. Сол кезде Вардаға Гастон Бачелардтың философиясы күшті әсер еткен, өйткені ол бір кезде Сорбоннада оның шәкірті болған. «Ол оның «материяның қиялы» теориясына ерекше қызығушылық танытты, онда кейбір мінездік ерекшеліктер материалдық әлемді психоанализдейтіндей, нақты элементтермен байланыстырылады». Бұл идея Ла-Понт-Куртте кейіпкерлердің мінездерінің қақтығысы арқылы көрініс табады, мысалы, ағаш пен болат сияқты заттардың қарама-қарсылығы осы қақтығысты көрсетеді. Кейіпкерлерді абстракциялауға деген қызығушылығын күшейту үшін Варда екі кәсіби актер – Сильвия Монфорт пен Филипп Нуаретін Ла-Понт-Курт тұрғындарымен біріктірді, бұл неореализмнен шабыттанған деректі фильмнің эстетикасына сәйкес келетін реалистік элементтерді қосты. Варда бұл ойын – көркем және деректі фильм элементтерін үйлестіруді өзінің келесі фильмдерінде де жалғастырды. Фильмді Варданың досы және «Сол жағалау» тобының өкілі Ален Ресне монтаждады. Ол фильмді монтаждауға құлшынбады, себебі ол «өзі түсіргісі келген фильмге тым жақын» болды; Ресненің 1959 жылғы «Хиросима, сүйкімділік» фильмі кейіннен ұқсас құрылымды көрсетті. Ресне мен Варда өмір бойы дос болып қалды, бірақ Ресненің айтуынша, оларды «мысықтардан басқа» ештеңе біріктірмеген. Франсуа Трюффо оны «эксперименттік, амбициялық, адал және зиялы жұмыс» деп сипаттады. Варда фильмнің «жас әйел болғандықтан, оқтай келіп соқтығысын» айтты, себебі оған дейін режиссер болу үшін жылдар бойы ассистент болып жұмыс істеу қажет болған. Бірақ фильм қаржылық тұрғыдан сәтсіз аяқталды, және Варда келесі жеті жыл бойы тек қысқаметражды фильмдер түсірді. Бұл қарапайым адамдардың проблемаларына назар аударатын көптеген фильмдерінің біріншісі болды. Өмірінің соңында ол биліктегі адамдар туралы әңгімелерге емес, «өз өмірі үшін күресіп жатқан көтерілісшілерге» көбірек қызығушылық танытқанын айтты.
Varda liked photography but was interested in moving into film. After spending a few days filming the small French fishing town of La Pointe Courte for a terminally ill friend who could no longer visit on his own, Varda decided to shoot a feature film of her own, leaving the artistic direction in the hands of her friend Valentine Schlegel. At the time, Varda was influenced by the philosophy of Gaston Bachelard, under whom she had once studied at the Sorbonne. "She was particularly interested in his theory of 'l'imagination des matières,' in which certain personality traits were found to correspond to concrete elements in a kind of psychoanalysis of the material world." This idea finds expression in La Pointe Courte as the characters' personality traits clash, shown through the opposition of objects such as wood and steel. To further her interest in character abstraction, Varda used two professional actors, Silvia Monfort and Philippe Noiret, combined with the residents of La Pointe Courte, to provide a realistic element that lends itself to a documentary aesthetic inspired by neorealism. Varda continued to use this combination of fictional and documentary elements in her films. The film was edited by Varda's friend and fellow "Left Bank" filmmaker Alain Resnais, who was reluctant to work on it because it was "so nearly the film he wanted to make himself"; Resnais's 1959 film Hiroshima mon amour would later feature a similar structure. Resnais and Varda remained lifelong friends, though Resnais said they had nothing in common "apart from cats". François Truffaut called it "an experimental work, ambitious, honest and intelligent." Varda said that the film "hit like a cannonball because I was a young woman, since before that, in order to become a director you had to spend years as an assistant." But the film was a financial failure, and Varda made only short films for the next seven years. It was the first of many she made that focus on issues ordinary people face. Late in her life, she said that she was not interested in accounts of people in power but "much more interested in the rebels, the people who fight for their own life".
Клео 5 жастан 7 жасқа дейін (1961)
Ла-Понте-Курттен кейін Варда бірнеше қысқаметражды деректі фильмдер түсірді; екеуі француз туристік кеңсесінің тапсырысымен жасалған. Олардың ішінде Варданың өзінің ең сүйікті туындыларының бірі – "L'opéra mouffe", ол 1958 жылғы Брюссельдегі эксперименталды кинофестивалінде жүлде алған, Ру Муффетар көшесіндегі базар туралы фильм. Тегірек деңгейде, "5-тен 7-ге дейінгі Клео" Клеоға өзінің көзқарасын беру арқылы дәстүрлі түрде қарастырылатын әйел бейнесіне қарсы тұрады. Ол басқалардың көзімен құрылмайды, бұл көбінесе бейнелеу мотивтері мен Клеоның денесінен "көру үшін" қасиеттерін (мысалы, киім немесе шаш түйреуіштер) жоғарылату арқылы көрсетіледі. Стильдік тұрғыдан алғанда, "5-тен 7-ге дейінгі Клео", "Ла-Понте-Курт" сияқты, деректі және көркем фильмдерді үйлестіреді. Фильмде сағат 17:00-ден 19:00-ға дейін өтетін диегетикалық оқиғалар бейнеленген, бірақ оның ұзақтығы 89 минутты құрайды. 2013 жылы Лос-Анджелес округінің өнер мұражайы Варданың алғашқы американдық көрмесін – «Калифорниядағы Аньес Варда» атты шараны өткізді. Көрмеде мүсіндік инсталляциялар, бірнеше фотосуреттер және қысқаметражды фильмдер ұсынылды, олар Варданың 1960-шы жылдарда Лос-Анджелесте өткізген уақытынан шабыттанды.
After La Pointe Courte, Varda made several documentary short films; two were commissioned by the French tourist office. These include one of Varda's favorites of her own works, L'opéra mouffe, a film about the Rue Mouffetard street market which won an award at the 1958 Brussels Experimental Film Festival. On a deeper level, Cléo from 5 to 7 confronts the traditionally objectified woman by giving Cléo her own vision. She cannot be constructed through the gaze of others, which is often represented through a motif of reflections and Cléo's ability to strip her body of "to be looked at" attributes (such as clothing or wigs). Stylistically, Cléo from 5 to 7 mixes documentary and fiction, as had La Pointe Courte. The film represents diegetic action said to occur between 5 and 7 p. m., although its run time is 89 minutes. In 2013, the Los Angeles County Museum of Art held Varda's first American exhibition, Agnès Varda in Californialand. It featured a sculptural installation, several photographs, and short films, and was inspired by time she spent in Los Angeles in the 1960s.
Бірі ән айтады, екіншісі - жоқ (1977)
Cine Tamaris компаниясы түсірген "Бірі ән айтады, екіншісі айтпайды" фильмі 1970-ші жылдардағы Франциядағы әйелдер қозғалысы кезеңінде 14 жыл бойы екі әйелдің тағдырын баяндайды. 22 жастағы Сюзанна үшінші баласын күтіп жатыр, бірақ оны бағуға шамасы жетпейді. 17 жастағы әнші Помм Сюзаннаға аборт жасату үшін ақша көмектеседі. Помм поп-жұлдызға айналып, феминист болады, әйелдерді азат ету мақсатындағы топ құрады, ал Сюзанна балаларын тәрбиелеп, шаруа қожалығындағы өмір туралы жазады. Фильм екеуінің жеке-жеке өмір сүріп, жылдар бойы байланыста қалуын көрсетеді.
Produced by Cine Tamaris, L'une chante, l'autre pas—otherwise known as One Sings, the Other Doesn't—focuses on two women over the span of 14 years during the Women's Movement of 1970s France. 22 year old Suzanne is pregnant with a third child she can not afford. 17 year old singer Pomme pays for Suzanne to have an abortion. Pomme becomes a pop singer and feminist, forming a group dedicated to women's liberation, while Suzanne raises her children and writes about life on the farm. The story follows the two as they live their separate lives but keep in touch throughout the years.
Қаңғыбас (1985)
1985 жылы Варда "Санс туит ни лей" ("шатыры да, заңы да жоқ"; көптеген ағылшын тілді елдерде "Вагабонд" деп белгілі) атты драмасын түсірді, ол Мона есімді жас саяхатшы қыздың өлімі туралы. Оның өлімі көрінбейтін және дауысы естілмейтін сұхбаттасушы тарапынан тергелді, ол оны соңғы рет көрген адамдарға баса назар аударды. "Вагабонд" фильмi дөңгелектей емес тәсілмен айтылады, фильм 47 эпизодқа бөлінген, және Мона туралы әр эпизод әртүрлі адамның көзқарасынан баяндалады. "Вагабонд" әйел денесін еркектердің қабылдауы арқылы бейнелегендігі үшін Варданың маңызды феминистік туындыларының бірі саналады.
In 1985, Varda made Sans toit ni loi ("without roof nor law"; known in most English speaking countries as Vagabond), a drama about the death of a young female drifter named Mona. The death is investigated by an unseen and unheard interviewer who focuses on the people who last saw her. Vagabond is told through nonlinear techniques, with the film divided into 47 episodes, and each episode about Mona told from a different person's perspective. Vagabond is considered one of Varda's greater feminist works because of how the film deals with the de fetishization of the female body from the male perspective.
Жако де Нант (1991)
1991 жылы күйеуі Жак Деми қайтыс болғаннан кейін көп ұзамай Варда оның өмірі мен өлімі туралы "Жакко де Нант" фильмін жасады. Фильмнің бастапқы бөлігінде оның жас кезіндегі өмірі қайта жаңғыртылып, анимация және декорациялар сияқты кино өнеріне қатысты әртүрлі шеберліктерге деген құштарлығы көрсетіледі. Бірақ кейін Варда Демидің фильмдерінен алынған фрагменттерді және оның қайтыс болуын көрсететін кадрларды қосып, деректі фильм элементтерін енгізеді. Фильм Варданың өлімді қабылдау тақырыбын жалғастырады, бірақ бұл фильм – Варданың марқұм күйеуі мен олардың бірлескен еңбегіне арналған құрметі деп есептеледі.
In 1991, shortly after her husband Jacques Demy's death, Varda created the film Jacquot de Nantes, which is about his life and death. The film is structured at first as being a recreation of his early life, being obsessed with the various crafts used for filmmaking like animation and set design. But then Varda provides elements of documentary by inserting clips of Demy's films as well as footage of him dying. The film continues with Varda's common theme of accepting death, but at its heart it is considered to be Varda's tribute to her late husband and their work.
Беттер орындар (2017)
2017 жылы Варда суретші JR-мен бірге «Жүздер, орындар» фильмін түсірді. Фильм 2017 жылғы Канн кинофестивалінде конкурсқа қатыспай көрсетілді және «L'Œil d'or» сыйлығын жеңіп алды. Фильмде Варда мен JR Францияның ауылдық аймандарын аралап, кездесетін адамдардың портреттерін жасайды. Варда осы фильмі үшін «Оскар» сыйлығының «Үздік деректі фильм» номинациясына ұсынылып, бұл оны бәсекеге түсетін «Оскар» номинациясына ие болған ең үлкен жастағы адам етті. Бұл номинация оның алғашқысы болғанымен, Варда оны маңызды деп санамады, былай деді: «Мақтануға ештеңе жоқ, бірақ қуаныштымын. Біз сүйіп көретін фильмдер түсіреміз. Біз фильмдерді сіздер киноны жақсы көрулеріңіз үшін жасаймыз». Фильм Варда мен JR-дің Рольдегі Жан-Люк Годардың үйінің алдына сұхбат алу үшін барып, есік қағуымен аяқталады. Годар кездесуге келіссе де, «оларды күтіп отырмады».
In 2017, Varda co directed Faces Places with the artist JR. The film was screened out of competition at the 2017 Cannes Film Festival where it won the L'Œil d'or award. The film follows Varda and JR traveling around rural France, creating portraits of the people they come across. Varda was nominated for the Academy Award for Best Documentary Feature for this film, making her the oldest person to be nominated for a competitive Oscar. Although the nomination was her first, Varda did not regard it as important, stating: "There is nothing to be proud of, but happy. Happy because we make films to love. We make films so that you love the film." The film ends with Varda and JR knocking on Jean Luc Godard's front door in Rolle for an interview. Godard agreed to the meeting but "stands them up".
Агнестің Варда (2019)
Агнестің "Варда" атты соңғы фильмінде Варда өзінің фильмдері мен туындыларын тамашалап, олар туралы әңгімелейді. Ол 60 жылдық өнер жолын фотосурет және кино арқылы еске түсіреді. Ол үш маңызды ұғымды атап өтеді: шабыт, жаратылыс және бөлісу. Фильмде Варда күйеуі, мысықтар, түстер, жағажайлар және жүрек пішінді картоп сияқты сүйіп тұратын нәрселері туралы ойланып отырғаны бейнеленген.
The last film Varda directed, Varda by Agnes features Varda watching and discussing her films and work. She recounts her 60 year artistic journey through photography and filmmaking. She expresses the importance of three key words: inspiration, creation, and sharing. The film shows Varda sitting and reflecting on the things she loves, such as her husband, cats, colors, beaches, and heart shaped potatoes.
Стиль және әсерлері
Варданың көптеген фильмдерінде қоғамның шеттетуге ұшыраған немесе қабылдамаған мүшелері басты рөлде ойнайды, және олар деректі фильмдер сияқты болып келеді. Ол, олардың басшысы Хьюи Ньютон полиция қызметкерін өлтіргені үшін тұтқындалғанын көрген соң, "Қара пантерлер" туралы қысқа фильм түсірді. Фильм Ньютонды қолдау демонстрацияларына және "Хьюиді босату" науқанына арналған. Көптеген француз жаңа толқынының режиссерлері сияқты, Варда да авторлық теорияның ықпалында болды, камераны "қалам ретінде" пайдаланып, өзінің ерекше стильін жасады. Варда өзінің кино жасау әдісін "синескритур" ("кинолық жазу" немесе "фильмге жазу") деп атады. Фильмге үлес қосатын негізгі рөлдерді (оператор, сценарист және режиссер сияқты) бөліп қараудың орнына, ол барлық рөлдердің бір уақытта үйлесімді жұмыс істеп, фильмді біртұтас етуі керек деп сенді, ал фильмнің барлық элементтері оның мазмұнына үлес қосуы тиіс. Ол көптеген жаңалықтарын монтаждау кезінде ашты, мотивтерді құру үшін бейнелер мен диалогтарды іздеді. Фотография саласындағы тәжірибесінің арқасында, оның фильмдерінде тұрақты кадрлар маңызды орын алады. Олар символдық немесе повестволық мақсаттарға қызмет ете алады, олардың әрбір элементі маңызды. Оның фильмдерінде кейде тұрақты және қозғалысты кадрлар арасында қайшылықтар туындайды, ол көбінесе қозғалысты кадрлармен (фотосуреттермен) үйлестіреді. Сол жағалау киносы, әдебиеттегі жаңа романдық қозғалыспен тығыз байланысты болды. Топ мүшелерінің ортақ ерекшелігі – деректі фильмдер түсіру тәжірибесі, солшыл саясат, эксперименттерге жоғары қызығушылық және фильмді өнер ретінде қарастыру болды. Варда және басқа да Сол жағалау режиссерлері кино жасаудың бір түрін құрды, ол фильмнің ең әлеуметтік мақсатты тәсілі – деректі фильмді, оның ең формальды эксперименттік тәсілі – авангардпен үйлестіреді. Олардың мүшелері көбінесе бірлесіп жұмыс істеді. Ғалым Дельфин Бенезеттің сөзіне сәйкес, Варда "бейнелеу нормаларына және өндіріс диктаттарына" қарсы тұрды.
Many of Varda's films use protagonists that are marginalized or rejected members of society, and are documentary in nature. She made a short film on the Black Panthers after seeing that their leader, Huey Newton, was arrested for killing a police officer. The film focuses on demonstrations in support of Newton and the "Free Huey" campaign. Like many other French New Wave directors, Varda was likely influenced by auteur theory, creating her own signature style by using the camera "as a pen". Varda called her method of filmmaking "cinécriture" ("cinematic writing" or "writing on film"). Rather than separating the fundamental roles that contribute to a film (such as cinematographer, screenwriter, and director), she believed that all roles should work together simultaneously to create a more cohesive film, and all elements of the film should contribute to its message. She claimed to make most of her discoveries while editing, seeking the opportunity to find images or dialogue that create a motif. Because of her photographic background, still images are often significant in her films. They may serve symbolic or narrative purposes, and each element of them is important. There is sometimes conflict between still and moving images in her films, and she often mixed still images (snapshots) with moving images. Left Bank Cinema was strongly tied to the nouveau roman movement in literature. The members of the group had in common a background in documentary filmmaking, left wing politics, and a heightened interest in experimentation and the treatment of film as art. Varda and other Left Bank filmmakers crafted a mode of filmmaking that blends one of film's most socially motivated approaches, documentary, with one of its most formally experimental approaches, the avant garde. Its members often collaborated with each other. According to scholar Delphine Bénézet, Varda resisted the "norms of representation and diktats of production."
Феминисттік кинорежиссер ретінде
Варданың туындылары әйел кейіпкерлерді пайдалануы және әйелдер кинолық дауысын жасауы себепті көбінесе феминистік деп есептеледі. Ол сонымен қатар Еуропалық аспирантура мектебінде кино профессоры болған. Бенезет Варданы «бірлігі бар әйел» (au feminin singulier) деп сипаттап, оның кино тарихындағы маңыздылығын атап өтті. Варда өзінің әйелдік қасиеттерін ерекше батылдықпен қабылдады. Олар 1959 жылы бірге тұра бастады. 1962 жылдан 1990 жылы қайтыс болғанға дейін Деміге үйленген. Варданың екі баласы болды: 1958 жылы туған қызы Розали Варда, актер Антуан Бурсейлермен (Cléo 5-7 фильмінде ойнаған) бұрынғы одағынан, және 1972 жылы туған ұлы Матье Демі, Демімен. Сол жылы ол досы Джим Моррисонның жерлеу рәсіміне қатысқан төрт адамның бірі болды. Варда суретші Жан Варданың туысы еді. 1967 жылы Калифорнияда тұрғанда, Варда әкесінің туысымен алғаш рет кездесті. Ол оның «Ағасы Янко» атты қысқа деректі фильмінің тақырыбы болды. Жан Варда өзін «Янко» деп атады және жас айырмасының себебінен Варда оны «ағасы» деп атады. Варда 2019 жылдың 29 наурызында Парижде 90 жасында рактан қайтыс болды. Ол 2 сәуірде Монпарнас зиратында жерленді. Оның жерлеу рәсіміне Кэтрин Денев, Джули Гайе, Жан-Пьер Лео, Джейн Биркин және Сандрин Боннаре қатысты. Көшіккендер оның rue Daguerre көшесіндегі үйінің алдына гүлдер мен картоп қалдырды. Оның өлімі кино саласынан жауап алды, Мартин Скорсезе мәлімдеме жасап былай деді: «Мен Аньес Варданың өмірінің немесе өнерінің кез келген бұрышында ешкімнің ізімен қадам басқанын күмәнданамын. Оның қолмен жасалған әр суреті, деректі фильм мен көркем фильм арасындағы әдемі тепе-теңдігімен ешкімге ұқсамайды. Ол артында үлкен және кішкентай фильмдер, ойыншыл және қатал, жомарт және жалғыз, лирикалық және тікелей, және тірі шығармалар қалдырды». Барри Дженкинс Твиттерде былай деп жазды: «Бұл аңыз үшін жұмыс пен өмір ажырамас болып табысқан. Ол сол 90 жылдың әр сәтін толыққанды өмір сүрді». Ава ДюВерней Вардамен қарым-қатынасы туралы жазды және мәлімдемесін «Рақмет, Аньес. Фильмдеріңіз үшін. Құштарлығыңыз үшін. Жарығыңыз үшін. Ол жарқырайды» деген сөздермен аяқтады. Вардаға құрмет көрсеткен басқа режиссерлер мен суретшілердің арасында Гильермо дель Торо, Сафди ағайындылары, Эдгар Райт, JR және Мадонна болды. Жан-Люк Годар Варданың қызы Розалиге (Faces Places фильмін өндірген) «Аньестің фотоколлажын жіберді. Бұл ерекше нәрсе. Бұл құпия. Бірақ ол маған жақсы нәрсе жіберді. Менің ойымша, ол Аньеске қатты қамқорлық жасады. Ол оның барлық фильмдерін көрді», - деді ол. Төменде негізгі сыйлықтарға бағытталған толық емес тізім берілген. Варданың алғашқы толық метражды фильмі «Ла Понте Курт» оған бірден Бельгияның Брюссель қаласында Prix de l'Âge d'Or сыйлығын жеңіп алды (ол 1928 және 1940 жылдар аралығында отбасымен Сетеге қашып кеткенге дейін онда тұрған). Оның екінші фильмі Cléo from 5 to 7 көп мақтау мен номинация алды және екі кішігірім сыйлықты жеңіп алды. Оның үшінші толық метражды «Le Bonheur» (1965) фильмі Берлин халықаралық кинофестивалінде күміс аюды жеңіп алды. 1984 жылы ол өзінің «Улисс» атты қысқаметражды фильмі үшін үш «Сезар» сыйлығының алғашқысын алды. 1985 жылы түсірілген «Вагабонд» (Sans Toit Ni Loi) атты деректі фильм үшін 42-ші Венеция халықаралық кинофестивалінің «Алтын арыстан» сыйлығын алды. 2001 жылы 24 ақпанда ол өзінің кинодағы еңбегі үшін Құрметті «Сезар» сыйлығын алды. (Шарлотта Рэмплинг те сол түні бір сыйлық алды.) 2002 жылы ол Француз академиясының Рене Клер сыйлығын алды. 2007 жылдың 4 наурызында ол Франция Ұлттық Ардагерлік орденінің Ұлы офицері болып тағайындалды. 2009 жылдың ақпан айында «Аньес жағалаулары» 34-ші «Сезар» сыйлығының үздік деректі фильм сыйлығын жеңіп алды. 2009 жылдың 12 сәуірінде ол Құрмет легионының командирі болды. 2010 жылдың мамырында Варда Канн кинофестивалінде өмір бойы жеткен жетістіктері үшін Режиссерлер онкүндігінің 8-ші Carosse d'Or сыйлығын алды. 2010 жылдың 22 қыркүйегінде Варда Бельгияның Льеж университетінен құрметті диплом алды. 2012 жылы Брюссель қаласы Агнес Варданың есімімен Брюссель қаласының фотосурет мектебіне қайта атауды шешті; Агнес Варданың фотосурет және визуалды техникалар мектебі 2013 жылдың 25 қыркүйегінде ресми түрде ашылды. 2013 жылдың 14 мамырында Варда Француз Республикасының Ұлттық Ардагерлік Орденінің Бас Крестіне көтерілді. 2014 жылдың 10 тамызында Варда 67-ші Локарно кинофестивалінде Құрмет леопарды сыйлығын алды. Ол Кира Муратовадан кейін бұл марапатты алған екінші әйел болды. 2014 жылдың 13 желтоқсаны...
Varda's work is often considered feminist because of her use of female protagonists and her creation of a female cinematic voice. She was also Professor of Film at The European Graduate School. Bénézet has argued for Varda's importance as "a woman of singularity" (au feminin singulier), and of the utmost importance in film history. Varda embraced her femininity with distinct boldness. They moved in together in 1959. She was married to Demy from 1962 until his death in 1990. Varda had two children: a daughter, Rosalie Varda (born 1958), from a previous union with actor Antoine Bourseiller (who starred in Cléo from 5 to 7), and a son, Mathieu Demy (born 1972), with Demy. That same year, she was one of only four people to attend the funeral of her friend Jim Morrison at Père Lachaise Cemetery. Varda was the cousin of the painter Jean Varda. In 1967, while living in California, Varda met her father's cousin for the first time. He is the subject of her short documentary Uncle Yanco. Jean Varda called himself "Yanco" and was affectionately called "uncle" by Varda due to their age difference. Varda died from cancer on 29 March 2019 in Paris, at the age of 90. She was buried at Montparnasse Cemetery on 2 April. Among those who attended her funeral were Catherine Deneuve, Julie Gayet, Jean Pierre Léaud, Jane Birkin, and Sandrine Bonnaire. Mourners left flowers and potatoes outside her house on rue Daguerre. Her death drew a passionate response from the filmmaking community with Martin Scorsese releasing a statement writing, "I seriously doubt that Agnès Varda ever followed in anyone else's footsteps, in any corner of her life or her art. Every single one of her remarkable handmade pictures, so beautifully balanced between documentary and fiction, is like no one else's—every image, every cut What a body of work she left behind: movies big and small, playful and tough, generous and solitary, lyrical and unflinching and alive." Barry Jenkins tweeted, "Work and life were undeniably fused for this legend. She lived fully for every moment of those 90 damn years". Ava DuVernay wrote about her relationship with Varda, ending her statement with "Merci, Agnes. For your films. For your passion. For your light. It shines on." Other filmmakers and artists who paid tribute to Varda include Guillermo del Toro, the Safdie brothers, Edgar Wright, JR and Madonna. Jean Luc Godard sent Varda's daughter Rosalie (who produced Faces Places) "a kind of photo collage of Agnès It was something special. It's a secret. But he sent me something nice. I think he cared for Agnès a lot. He saw all her films", she said. Below is an incomplete list focussing on the major prizes. Varda's first feature length film La Pointe Courte immediately won her the Prix de l'Âge d'Or in Brussels, Belgium (where she had lived between 1928 and 1940 before her family fled to Sète, where the film is set). Her second film Cléo from 5 to 7 received much acclaim and nominations, and won two minor awards. Her third feature film Le Bonheur (1965) won her a Silver Bear at the Berlin International Film Festival. In 1984 she received her first of three César Awards for her movie short Ulysse. For the 1985 documentary style feature film Vagabond (Sans Toit Ni Loi), she received the Golden Lion of the 42nd Venice International Film Festival. On 24 February 2001 she received an Honorary César for her film work so far. (Charlotte Rampling also received one the same night.) In 2002, she was the recipient of the French Academy prize, the René Clair Award. On 4 March 2007, she was appointed a Grand Officer of the National Order of Merit of France. In February 2009, The Beaches of Agnès won the Best Documentary Film award at the 34th César Awards. On 12 April 2009, she was made Commandeur de la Légion d'honneur. In May 2010, Varda received the Directors' Fortnight's 8th Carosse d'Or award for lifetime achievement at the Cannes Film Festival. On 22 September 2010, Varda received an honorary degree from University of Liège, Belgium. In 2012 the City of Brussels decides to rename the Ecole de Photographie de la Ville de Bruxelles after her; the official unveiling of L’Ecole de Photographie et de Techniques Visuelles Agnès Varda is on 2013 09 25. On 14 May 2013, Varda was promoted to Grand Cross of the Ordre national du Mérite of the French republic. On 10 August 2014, Varda received the Leopard of Honour award at the 67th Locarno Film Festival. She was the second female to receive the award after Kira Muratova. On 13 December 2014, Varda received the honorary Lifetime Achievement Award, presented by the European Film Academy. On 24 May 2015, Varda was the first woman to receive an honorary Palme d'Or. On 16 April 2017, Varda was promoted to Grand officier of the Legion of Honour. Varda was included in Cinema Eye's 2017 list of "Unforgettables". At the time of her death, Varda was the oldest person to be nominated for an Academy Honorary Award. She received it on 11 November 2017 for her contributions to cinema, making her the first female director to receive such an award. The prize was presented to her by Angelina Jolie at the 9th Annual Governors Awards ceremony. She was nominated two months later for the Academy Award for Best Documentary Feature for her documentary Faces Places, becoming the oldest nominated person at the show (she was eight days older than fellow nominee James Ivory). In 2017 Varda also won L'Œil d'or (The Golden Eye, The Documentary Prize Cannes) for Faces Places. In 2019 she received a second major award at the Berlin International Film Festival, viz. the Berlinale Kamera. In 2019, the BBC polled 368 film experts from 84 countries to name the 100 best films by women directors. Varda was the most named director, with six different films on the list: The Beaches of Agnès, One Sings, the Other Doesn't, The Gleaners and I, Le Bonheur, Vagabond, and the number two entry on the list, Cléo from 5 to 7.
Үлкен көрмелер мен ретроспективалар
Аньес Варда, L’île et elle, Картье заманауи өнер қоры, Париж, Франция. 2006 жылдың 18 маусымынан 8 қазанына дейін. Аньес Варда, Bildmuseet, Умеа университеті, Швеция. 2013 жылдың 2 маусымынан 2013 жылдың 18 тамызына дейін. Аньес Варда «Калифорнияда» Лос-Анджелес округінің өнер мұражайында (LACMA), АҚШ, 2013 жылдың 3 қарашасы – 2014 жылдың 22 шілдесі. Аньес Варда «Patates & Compagnie» 2016 жылдың 25 ақпаны мен 29 мамыры аралығында Бельгияның Брюссель қаласындағы Икселл мұражайында. Аньес Варда, Блум галереясы, Нью-Йорк, АҚШ, 2 наурыз – 15 сәуір 2017. Варда: Ретроспектива Линкольн орталығында, Нью-Йорк, АҚШ, 2019 жылдың 20 желтоқсаны – 2020 жылдың 6 қаңтары. Валентина Шлегель, Аньес Варданың Натали Обадия галереясында, Париж, Франция, 5 қараша – 19 желтоқсан 2020. Аньес Варда «Менің алғашқы өмірім» Финляндияның Хельсинкидегі Фин фотосурет мұражайында, 13 мамыр – 28 тамыз 2022. «Das dritte Leben der Agnès Varda», Германияның Берлин қаласындағы Silent Green, 9 маусым – 20 шілде 2022. Аньес Варда – «Пляждар, кабиналар және қабықшалар» Канн қаласында, Франция, 8 шілде – 20 қараша 2022. «Viva Varda!»: Ретроспективалық көрме, Франция, Париж, Француз кинотеатрында, 11 қазан 2023 – 28 қаңтар 2024. «Режиссердің шабыты: Аньес Варда», Лос-Анджелестегі Кино өнері академиясы мұражайында, АҚШ, 2025 жылдың 5 қаңтарына дейін.
Agnès Varda, L’île et elle, Fondation Cartier pour l'Art Contemporain, Paris, France. June 18 to October 8, 2006. Agnès Varda at Bildmuseet, Umeå University, Sweden. June 2, 2013 – August 18, 2013. Agnès Varda in Californialand at the Los Angeles County Museum of Art (LACMA), USA, November 3, 2013 – July 22, 2014. Agnès Varda Patates & Compagnie at the Museum of Ixelles in Brussels, Belgium, February 25 May 29, 2016. Agnès Varda at Blum Gallery, New York, USA, March 2 April 15, 2017. Varda: A Retrospective at the Lincoln Center, New York, USA, December 20, 2019 – January 6, 2020. Valentine Schlegel par Agnès Varda in Galerie Nathalie Obadia, Paris, France, November 5 December 19, 2020. Agnès Varda My First Life at the Finnish Museum of Photography in Helsinki, Finland, May 13 August 28, 2022. Das dritte Leben der Agnès Varda at Silent Green in Berlin, Germany, June 9 to July 20, 2022. Agnès Varda – Plages, Cabanes et Coquillages in Cannes, France, July 8 November 20, 2022. Viva Varda! : a retrospective exhibit at the Cinémathèque française, Paris, France, October 11, 2023, to January 28, 2024. Director's Inspiration: Agnès Varda at the Academy Museum of Motion Pictures in Los Angeles, USA, until January 5, 2025.
Ұзақ метражды фильмдер
Жыл Түпнұсқалық атау Ағылшынша атау Кредиттер1955 La Pointe Courte — Режиссер, сценарийші1962 Cléo de 5 à 7 Cléo from 5 to 7 Режиссер, сценарийші1965 Le Bonheur — Режиссер, сценарийші1966 Les Créatures The Creatures Режиссер, сценарийші1967 Loin du Vietnam Far from Vietnam Ко-режиссер1969 Lions Love — Режиссер, сценарийші, продюсер1975 Daguerréotypes — Режиссер, сценарийші1977 L'Une chante, l'autre pas One Sings, the Other Doesn't Режиссер, сценарийші1981 Mur Murs — Режиссер, сценарийші1981 Documenteur — Режиссер, сценарийші1985 Sans toit ni loi Vagabond Режиссер, сценарийші, монтажшы1988 Jane B. par Agnès V. Jane B. by Agnes V. Режиссер, сценарийші, монтажшы1988 Le petit amour Kung Fu Master Режиссер, сценарийші1991 Jacquot de Nantes — Режиссер, сценарийші1993 Les demoiselles ont eu 25 ans The Young Girls Turn 25 Режиссер, сценарийші1994 Les Cent et une nuits de Simon Cinéma A Hundred and One Nights Режиссер, сценарийші1995 L'univers de Jacques Demy The World of Jacques Demy Режиссер, сценарийші2000 Les Glaneurs et la glaneuse The Gleaners and I Режиссер, сценарийші, продюсер, монтажшы2002 Les Glaneurs et la glaneuse deux ans après The Gleaners and I: Two Years Later Режиссер, продюсер, монтажшы2004 Cinévardaphoto — Режиссер, сценарийші2006 Quelques veuves de Noirmoutier Some Widows of Noirmoutier Режиссер, сценарийші, монтажшы2008 Les plages d'Agnès The Beaches of Agnès Режиссер, сценарийші, продюсер, монтажшы2017 Visages Villages Faces Places Режиссер, сценарийші, монтажшы2019 Varda par Agnès Varda by Agnès Режиссер, сценарийші, монтажшы
Year Original title English title Credits1955 La Pointe Courte — Director, writer1962 Cléo de 5 à 7 Cléo from 5 to 7 Director, writer1965 Le Bonheur — Director, writer1966 Les Créatures The Creatures Director, writer1967 Loin du Vietnam Far from Vietnam Co director1969 Lions Love — Director, writer, producer1975 Daguerréotypes — Director, writer1977 L'Une chante, l'autre pas One Sings, the Other Doesn't Director, writer 1981 Mur Murs — Director, writer1981 Documenteur — Director, writer1985 Sans toit ni loi Vagabond Director, writer, editor1988Jane B. par Agnès V. Jane B. by Agnes V. Director, writer, editor1988 Le petit amour Kung Fu Master Director, writer1991 Jacquot de Nantes — Director, writer1993 Les demoiselles ont eu 25 ans The Young Girls Turn 25 Director, writer1994 Les Cent et une nuits de Simon Cinéma A Hundred and One Nights Director, writer1995 L'univers de Jacques Demy The World of Jacques Demy Director, writer2000 Les Glaneurs et la glaneuse The Gleaners and I Director, writer, producer, editor2002 Les Glaneurs et la glaneuse deux ans après The Gleaners and I: Two Years Later Director, producer, editor2004 Cinévardaphoto — Director, writer2006 Quelques veuves de NoirmoutierSome Widows of Noirmoutier Director, writer, editor2008 Les plages d'Agnès The Beaches of Agnès Director, writer, producer, editor2017 Visages Villages Faces Places Director, writer, editor2019 Varda par Agnès Varda by Agnès Director, writer, editor