Кіріспе

Үстел үстіндегі супергеройлардың рөлдік ойыны

Villains and Vigilantes (қысқартылып V&V) – 1980 жылдардың басында және ортасында Champions және Superworld ойындарымен бәсекелескен супергеройлар тақырыбындағы рөлдік ойын.

Шығу тегі

Villains and Vigilantes – Джек Герман мен Джефф Ди жасаған және Ди суреттерімен безендірілген алғашқы рөлдік ойын. Fantasy Games Unlimited компаниясы 1979 жылы Villains and Vigilantes ойынының алғашқы басылымын шығарды. "Villains and Vigilantes" ойынының екінші басылымы 1982 жылы маңызды ереже өзгерістерімен жарық көрді. 2010 жылы Monkey House Games ойынның жаңа нұсқасын жариялады, бірақ АҚШ Федералды сотының Аризона округінде (Іс № 2:2011 cv 02036) тіркелген сот процесінде Monkey House Games компаниясының мұндай құқығы жоқ екені дәлелденді. Бұл сот ісі кейін шешіліп, тараптар келісімге келді, соның нәтижесінде әрқайсысы өз материалдарын шығаруға келісті.

Механика

"Зұлымдар мен өзін-өзі қорғайтындар" ойынындағы кейіпкерлерді жасау ережелердің ерекшелігін көрсетеді. Толыққанды ойдан шығарылған кейіпкерді ойнаудың орнына, ойыншылар процесті өздерінің нұсқасымен бастауға ынталандырылады (демек, супергеройдың "құпия жеке басы" ретінде). V&V содан кейін супер қабілеттерінің пайда болуын кездейсоқ текше тастау арқылы анықтайды (мысалы, мутант, ғарыштан келген, т.б.), олардың саны мен түрін, кейде ерекше жағдайларға алып келеді. Жүйенің тағы бір ерекшелігі – ойыншылар деңгей мен өмірлік күшін арттырса да, супер қабілеттері артпайды, бұл төмен, орта және жоғары деңгейдегі кейіпкерлерге өзгеше сезім береді. Ойынның бірінші басылымындағы кейіпкерлердің негізгі сипаттамалары – күш, төзімділік, ептілік, интеллект және харизма. Жүйенің тағы бір ерекшелігі – оның шайқасқа қатысты тәсілі: кесте шабуылдаушының супер қабілетінің тиімділігін (мысалы, энергиялық дүмпуіл) қорғанушының қабілеттеріне қарсы көрсетеді, шабуыл мен қорғаныс арасындағы өзара әрекеттесуді бейнелейді.

Жариялану тарихы

Бірінші басылымын Джефф Ди мен Джек Херман жасаған және 1979 жылы Fantasy Games Unlimited баспасында жарық көрген. Бұл кітаптан кейін 1981 жылы жарық көрген "Үш километрлік аралда бұзушылық" атты оқиға және 1982 жылы түпнұсқа ережелермен ойнауға арналған, бірақ сол жылы жарық көрген қайта қарастырылған екінші басылыммен ойыншыларды таныстыруға бағытталған екі оқиға жарық көрді. Бұл екі оқиғаның авторы – "Fables" комикс-сериясының авторы Билл Уиллингхем. Уиллингхемнің оқиғаларында кейінірек Comico комикс кітаптар сериясында пайда болатын кейіпкерлер де қолданылды. Villains & Vigilantes-тің екінші басылымы 1982 жылы екі форматта шықты: жеке ереже кітабы және қайта қарастырылған ереже кітабы, GM экраны, ойын текшелері және кейіпкерлер парақтары бар жиынтық. Одан кейін 80-ші жылдар бойы әртүрлі оқиғалық модульдер мен ережелерге қосымшалар жарық көрді, соңғысы 1987 жылы "Жоғары мақсат үшін" атты қосымша болды. 2004 жылы Fantasy Games Unlimited V&V ережелері мен қосымшаларын DriveThruRPG онлайн-дүкені арқылы электрондық қосымшалар сериясы ретінде қайта жариялай бастады, барлық каталог қолжетімді болғанға дейін жаңа қосымшаларды қосуды жалғастырды. 2010 жылы ойынның авторлары Monkey House Games арқылы 2.1 нұсқасын жарыққа шығарды, бұл заңдық дауларға әкеп соқты. Сол жылы Fantasy Games Unlimited 1987 жылдан бері алғаш рет 2nd Edition Villains and Vigilantes үшін жаңа қосымшалар шығара бастады, ал Monkey House Games өз қосымшаларын шығаруын жалғастырды. Екі компания да өнімдерін сатуда. 2016 жылдың 20 сәуірінде келісімге қол жеткізілді. Оқиға жарық көргеннен кейін төрт жыл өткен соң, алғашқы оқиғалар Ди мен Германның "Villains and Vigilantes" комикс сериясының негізі ретінде пайдаланылды. Әр нөмірге жаңа кейіпкерлер мен жаулардың кейіпкерлер парақтары, сондай-ақ ойында пайдалану үшін қолданыстағы кейіпкерлерге жаңартылған материалдар енгізілді. (Бұл тәсіл сол кезеңде Eclipse баспасынан шыққан "Чемпиондар" супергеройлық рөлдік ойынына негізделген тағы бір комикс сериясында да қолданылды.) Билл Уиллингхемнің ойынның алғашқы екі оқиғасы, "Жойғыштармен өлім дуэлі" және "Доктор Апокалипсис аралы", кейінірек оның Comico комикс кітаптар сериясында пайда болатын кейіпкерлерді пайдаланды. Сол сияқты, Villains and Vigilantes кейіпкері The Dark кейіннен тәуелсіз баспа Continüm Comics комикс кітаптарының сериясында пайда болды.

Қабылдау

Ares Magazine журналының тұңғыш санында (1980 жылдың наурызында) Грег Костикян: «Villains & Vigilantes – қиялы мол, әдемі ойын. Оның басты мәселесі – «D&D-ге жақындау»; ойын жүйелерінің көп бөлігі тікелей D&D-ден алынған және супергеройлік RPG үшін орынсыз. Сонымен қатар, қысқа ережелер толыққанды рөлдік ойын үшін жеткілікті ақпарат пен әлемді құру бойынша кеңес бермейді». Костикян ойынға 9 балдық шкала бойынша 6 балл берді. The Space Gamer журналының 29-шы санында Марк Вайденбаум былай деп жазды: «Villains and Vigilantes – жақсы, берік, оңай игерілетін ережелері бар бастауыш рөлдік ойын. Егер сіз басқа «әлемнен» келген ойын шебері болсаңыз, осы ережелерді кез келген басқа рөлдік ойынға бейімдеуге оңай болады». Уильям А. Бартон The Space Gamer журналының 62-ші санында қайта қаралып жаңартылған Villains and Vigilantes ойынына шолу жасап, былай деді: «Егер сіз супергеройлық оқиғаларға шын қызығушылық танытсаңыз, жаңартылған Villains and Vigilantes ойынын сынап көруге кеңес беремін. Егер сіз Champions немесе Superworld ойындарын одан да жақсы көретін болсаңыз, V&V-ді басқа жүйеде қандай қабілеттерді сатып алуға болатынын шешуге пайдалана аласыз, өйткені сіздің супер зиятыңыз Арктур IV маңында күзетте». 1990 жылы жарық көрген «The Complete Guide to Role Playing Games» кітабында ойын сыншысы Рик Сван «V&V бастапқы нұсқасынан бері он жылдан астам уақыт өткеніне қарамастан, әзілге құрылған көзқарасы мен шынайы шабыттанған идеяларының арқасында өзінің орнын сақтап келеді» деп мәлімдеді. Сван кейіпкер жасау жүйесін ойынның ең ерекше бөлігі деп есептеді, бірақ «Ойынның қалған бөлігі, өкінішке орай, кейіпкер жасау ережелерінің көркемдігіне жете алмайды». Сван ойынды 4 балдық шкала бойынша 3 баллмен бағалап, «Рөлдік ойын тәжірибесі барлар үшін Vigilantes & Villains супергеройлік ойындарға тамаша кіріспе» деген қорытынды жасады.

Пікірлер

Фантастикалық ғылыми фантастика, 27-том, №10 (шілде 1980)
Пегасус, №11 (желтоқсан 1982)
Әр түрлі әлемдер, №32 (қаңтар/ақпан, 1984)

2011 жылғы сот даулары

Ойынның жасаушылары 2011 жылдан бері Fantasy Games Unlimited компаниясымен заңдық дауға тартылған. Олар Fantasy Games Unlimited, Inc. компаниясының 1991 жылы қызметін тоқтатқанын мәлімдеді және олардың шартында мұндай жағдайда жариялау құқықтары оларға қайтарылатыны, демек қазіргі Fantasy Games Unlimited (олардың пікірінше, бірдей иесімен бірақ жеке заңды тұлға) V&V материалдарын сатуға құқығы жоқ екенін айтты. Аризона округінің АҚШ Федералды сотында (СІЛТЕМЕ: іс № 2:2011 cv 02036) Fantasy Games Unlimited-тің иесі Нью-Йорк компаниясының міндеттемелерін Аризонадағы компания ретінде жалғастыру процедурасын дұрыс орындағанын растады, бұл олардың талабын қолдады. Іс барысында FGU Нью-Йоркте таратылған кезде штаттың алдындағы барлық міндеттемелерін орындап, жақсы жағдайда болғаны, содан кейін Fantasy Games Unlimited ретінде жұмыс істейтін ұйымға айналғаны да дәлелденді. 2012 жылғы 11 шілдеде Аризона округінің АҚШ Федералды сотындағы іс № 2:2011 cv 02036 бойынша алғашқы екі тармақ бойынша шешім Скотт Бизардың пайдасына шығарылды. Нәтижесінде Джефф Ди мен Джек Герман жала жабу және әділетсіз іскерлік тәжірибе жасағаны үшін кінәлі деп танылды және талапкерге нақты мөлшері белгіленбеген зиян келтірді. Сол кезде басқа да айыптаулар бойынша сот шешімдері күтіліп жатты. Сот шешімімен (барлық айыптаулар бойынша зиян өтеу шаралары ескерілмейінше), сотталушылар 30 күн ішінде олардың жалған мәлімдемелері жарияланған барлық интернет-сайттарда оларды жоюға немесе түзетуге тиіс. 2013 жылғы қаңтарда Аризона округінің АҚШ соты Джефф Ди мен Джек Германның "Villains and Vigilantes" ойынының барлық авторлық құқығына ие екенін, соның ішінде бұрын Fantasy Games Unlimited-пен келісімшартқа отырғанын анықтады. Сонымен қатар, сот Fantasy Games Unlimited Dee және Herman (ойынның жасаушылары) авторлық құқыққа ие материалдарды рұқсатсыз, T-shirt, комикс кітаптары және бейне ойын сияқты тауарларды сату арқылы пайдаланғанын анықтады. Соңында, сот Fantasy Games Unlimited компаниясы "Villains and Vigilantes" таңбалық белгісіне қатысты оны пайдаланбағандықтан заң жүзінде бас тарғанын анықтады.