Кіріспе

Топологияда, математиканың бір саласы, Урысон кеңістігі немесе T2½ кеңістігі – кез келген екі әртүрлі нүкте жабық маңайлармен ажыратылатын топологиялық кеңістік. Толық Хаусдорф кеңістігі немесе функционалды Хаусдорф кеңістігі – кез келген екі әртүрлі нүкте үздіксіз функция арқылы ажыратылатын топологиялық кеңістік. Бұл шарттар – T2 Хаусдорф аксиомасынан сәл күштірек бөліну аксиомалары болып табылады.

Анықтамалар

X топологиялық кеңістік деп алайық. x және y нүктелері болсын. Егер x-тің жабық U және y-тің жабық V көршілері болса, және U мен V жиындары қиылыспаса (U ∩ V = ∅), онда x және y жабық көршіліктермен бөлінеді дейміз. (Еске сала кетейік, "x-тің жабық көршілігі" – x-ті қамтитын ашық жиынтықты қамтитын жабық жиынтық.) Егер f : X → [0,1] (бірлік аралығы) үздіксіз функциясы болса, мұнда f(x) = 0 және f(y) = 1, онда x және y функция арқылы бөлінеді дейміз. Урисон кеңістігі, сондай-ақ T2½ кеңістігі деп аталатын кеңістік – кез келген екі әртүрлі нүкте жабық көршіліктермен бөлінетін кеңістік. Толық Хаусдорф кеңістігі немесе функционалдық Хаусдорф кеңістігі – кез келген екі әртүрлі нүкте үздіксіз функция арқылы бөліне алатын кеңістік.

Атау беру ережесі

Бөлу аксиомаларын зерттеу атаулардың қабылдану әдеттерімен келіспеушіліктерімен танымал. Осы мақалада қолданылған анықтамалар Уиллардтың (1970) берген анықтамалары және олар көбірек қазіргі заманғы анықтамалар болып табылады. Стин және Зеебах (1970) және басқа да авторлар толыққанды Хаусдорф кеңістіктері мен Урисон кеңістіктерінің анықтамаларын керісінше береді. Топология оқулықтарын оқитын оқырмандар автор қолданған анықтамаларды міндетті түрде тексеруі керек. Осы мәселе туралы толық ақпарат алу үшін "Бөлу аксиомаларының тарихы" бөлімін қараңыз.

Мысалдар

Саналатын кеңейту топологиясы — нақты түзудегі, әдеттегі Евклидтік топология мен қосалқы саналатын топологияның бірігісімен туындаған топология. Жинақтар осы топологияда ашық болады, егер және ғана егер олар U \ A түрінде болса, мұнда U Евклидтік топологияда ашық, ал A — санаулы жиын. Бұл кеңістік толық Хаусдорф және Урысон кеңістігі, бірақ тұрақты емес (сонымен қатар Тихонов кеңістігі де емес). Хаусдорф кеңістіктерінің, бірақ Урысон кеңістігі емес, және Урысон кеңістіктерінің, бірақ толық Хаусдорф немесе тұрақты Хаусдорф кеңістігі емес мысалдары бар. Мысалдар тривиальды емес; толық мәліметтер үшін Steen және Seebach еңбектерін қараңыз.