Кіріспе

Мұражай аралдары (испанша: Archipiélago de las Perlas немесе Islas de las Perlas) – Панама шығанағындағы Панаманың Тынық мұхитының жағалауынан шамамен 48 шақырым (30 миль) қашықтықта жатқан 200-ден астам аралдар мен кішкентай аралшықтардың тобы (көптегені өте кішкентай және адам тұрмайды).

Аралдар

Ең танымал арал – Контадора аралы (немесе испан тілінде Isla Contadora), курорттарымен әйгілі. Контадораны испан конкистадорлары Испанияға қайтқанға дейін олжаларын санау үшін тоқтау орны ретінде пайдаланған деседі, сол себепті оның аты осылай аталуы мүмкін (контадор испан тілінде есепші немесе бухгалтер деген мағынаны білдіреді). Контадора – бұл курорттық арал, онда бай панамалықтарға тиесілі көптеген үйлер бар. Үлкен қонақ үй және басқа да коттедждерге ие болуға болады. Курорт қызметкерлерінің көп бөлігі жақын орналасқан Сабога аралында тұрады. 1979 жылы Иран шахы қысқа мерзімге Контадора аралына жер аударылды. Air Panama әуе компаниясы Панама қаласы мен Контадора және Исла Сан-Хосе арасында күнделікті рейстерді тоқтатты, бірақ паром және ұшу мүмкіндіктерінің арқасында көптеген аралдарға оңай жете аласыз. Ең үлкен арал – Исла-дель-Рей («Патша аралы»), оның аты, мүмкін, әлемдік патшаға емес, Мәсіх патшаға сілтеме жасайды. Исла-дель-Рейде бірнеше қала бар, олардың ең ірісі – Сан-Мигель. Бұл арал Жеміс аралдарының қалғандарынан әлдеқайда үлкен және Коибадан кейін Панаманың екінші үлкен аралы болып табылады. Архипелагтағы басқа аралдарға Болано аралы, Буэна-Виста аралы, Кана аралы, Касая аралы, Чапера аралы, Читре аралы, Кокос аралы, Эспириту-Санто аралы, Галера аралы, Галло аралы, Исла-Гибралеон аралы, Исла-Байонета аралы, Лампон аралы, Марин аралы, Мина аралы, Мого-Мого о Паджаро аралы, Пачека аралы, Пачеквиль аралы, Педро-Гонсалес аралы, Пуэрко аралы, Исла-Сан-Хосе аралы, Сенора аралы, Вивенда аралы және Виверос аралы кіреді. Галера аралының жағасы биік кокос пальмаларымен және ақ құмды жағажаймен әсемделген. Күшті ағыстар, аралды қоршаған жағалаудың терең еместігі және тік рифтер аралға жақын кеме жүруді қауіпті етеді.

Тарих

Үш миллион жыл бұрын Панама мойыны пайда болды. Оған дейін Солтүстік және Оңтүстік Американы теңіз бөліп жатты. Бұл 60 миллион жыл ішіндегі ең ірі және маңызды геологиялық құбылыс болды. Осы мерзімге дейін Жердің плиталары бірігіп бастағанда, Перл аралдары пайда болып, теңізден көтерілді. Контадора аралы және аралдар тобында Колумбтан бұрынғы артефакттар табылды. Ең үлкен арал – Исла-дель-Рей, онда "Куэвас" және "Кокле" мәдениеттерінің он бестен астам танылған археологиялық орындары анықталды. Дегенмен, бастапқы тұрғындардың ешқайсысы қалған жоқ. Аралдарды алғашқыда жергілікті халықтар мекендеген, олар (басшысы Терарекимен бірге) испандықтар аралдарды ашқаннан кейін екі жылдың ішінде құрылыстан жойылды. Испан Васко Нуньес де Бальбоа 1513 жылы аралдарды ашқанда, онда көптеген інжу-маржандар табылғандықтан, оларды Перл аралдары деп атады. Көп ұзамай тағы бір испандық Гаспар де Моралес 20 жергілікті үнді басшыларын өлтіріп, оларды иттеріне жем етті. Содан кейін испандықтарға інжу-маржан жинау үшін жұмысшылар қажет болды және 16 ғасырда Африкадан құл еңбегін әкелді, олардың ұрпақтары қазір аралдарда, әсіресе дель Рейде тұрады. Аралдар келесі жылдары пираттардың жиі тоқтау орны болды және 1960 және 1970 жылдарға дейін, Контадорадағы курорт салынып, 1979 жылы Иран шахы оған шегінгенге дейін, салыстырмалы түрде тыныш болды.

Тұрақтылық

Лас Перлас тұрақты туризм палатасы аралдардың нәзік экологиялық балансын сақтауға бағытталған.

Жарияланым

Перл аралдары – шындық телешоулар, әсіресе "Survivor" бағдарламалары үшін танымал орын. Америкалық нұсқасында 3 маусым (атап айтқанда, Survivor: Pearl Islands, Survivor: All Stars және Survivor: Panama) осы аралдарда түсірілді. Бағдарламаның израильдік нұсқасының 2-ші маусымы (Survivor: Pearl Islands), "Survivor South Africa" телешоуының 1-ші маусымы (Survivor South Africa: Panama), француз нұсқасының 4-ші маусымы (Koh Lanta: Panama), болгар нұсқасының 3-ші маусымы (Survivor BG: Pearl Islands) және украиндық нұсқалары да осы аралдарда өтті. Басқа бағдарламалардың ішінде BBC телесериалы "Шын швейцариялық Робинзон", британдық телесериал "Арыстан Гриллмен арал" (Isla Gibraleón және Isla San Telmo аралдарын пайдаланған) және голланд телесериалы "Адам Еваны іздеу" шоуының 1-ші маусымы Мого Мого аралын түсіру орны ретінде қолданды. "The Challenge: All Stars" телешоуының үшінші маусымы соңғы сынағын Сан-Хосе аралында түсірді.