Кіріспе
Одақтың АҚШ армиясының генералы Джон Эллис Вул (20 ақпан, 1784) Жергілікті мектепке қатысып, он екі жасында Трой қаласындағы дүкенде жұмыс істеуге кірісті. Кейін ол заңды білу және адвокаттыққа қабылдану үшін белгілі бір фирмада заң оқыды.
John Ellis Wool (February 20, He attended a local school and, at the age of twelve, began working at a store in Troy. He later read the law with an established firm in order to learn and be admitted to the bar.
1812 жылғы соғыс
1812 жылғы соғыс басталғанда Вул Нью-Йорк штатының Троя қаласында заңгерлік қызметпен айналысып жүрген.
Куинстон биіктігі шайқасы
28 жасында ерікті болып тіркелгеннен кейін, 1812 жылдың 14 сәуірінде 13-ші АҚШ жаяу әскер полкінің капитаны болып тағайындалды. Ол 1812 жылы Куинстон биіктігіндегі шайқаста соғысты, онда оның екі жамбасынан да оқ өткен. Шайқас барысында Вул 60 адамнан тұратын, клен ағаштарының қалың арасында жасырынып, күзетсіз жерлер арқылы өтіп, жаудың артиллериясын ойсырата ұстап алған шабуыл тобын басқарып жүргізді, бірақ британдықтар оны қолға түскенге дейін бұзып қойды. Британдықтар мен канадалықтардың үстіндегі биіктіктерде американдық әскерлер таралып кетті. Американдықтар ағаштар мен жапырақ арасына тығылып, британдықтар мен канадалықтар дөңгелекке шыққанда мылтықпен атып тұрды. Британдық командир Исаак Брок өз әскерімен ашық алаңда қорғанған американдықтарға шабуыл жасады, бірақ ағаш артына жасырылған американдық снайпер оны атқылап өлтірді. Тағы бір британдық командир Джон Макдоннелл де қорғанған американдықтарға қарсы шабуылға жетекшілік ету кезінде қаза тапты. Америкалықтар басым позицияда болғанымен, олардың рухы төмен еді, британдықтардың жергілікті одақтастарынан қатты қорқып, олардың басшылығы нашар болды. Нәтижесінде американдықтар шайқасты ұтырып алды.
Платцбург шайқасы
Жарасынан айыққаннан кейін, 1813 жылдың 13 сәуірінде Вул 29-шы АҚШ жаяу әскер полкінің майоры болып тағайындалды және 1814 жылы Платсбург шайқасында оны ерекше көзге түсірді. 1814 жылдың 6 қыркүйегінде британдықтар зор әскермен келді. Британдықтар американдықтармен кездесіп, екі тарап та ауыр атыс жүргізді. Британ полковнигі Веллингтон, Лорд Веллингтонның туысы қаза тапты. Джон Вул және оның 250 тұрақты әскері британдық колоннаның алдына шегініп, жол бойындағы қоршаулар мен ағаштардың арасында жасырынып қалды. Американдықтар тас қоршаулардың артына жасырынып, ағаштардың арасында тығырылды, британдықтар оқ ату қашықтығына жеткенше күтіп, содан кейін от ашып, жарты мильге дейін шегінді; осылайша американдықтар 6 мильге дейін британдықтармен шайқасты, нәтижесінде американдықтар қаланың жартысын беруге мәжбүр болды. Халси бұрышында, Бикмантаун жолындағы Платт фермасына жақын жерде, артиллерияны сүйемелдеген американдық әскерлер 3 зеңбіректі жолдың ортасындағы тас қабырғаның артына жасырды. Американдық әскерлер Айкеннің жасөспірім еріктілерімен бірге тас қабырғаның артына орналасты. Қабырға артындағы американдық артиллерия үш рет оқ атты, ал тас қабырға артындағы американдық әскерлер мен жасөспірім еріктілер де мылтықтарымен оқ атып, британдықтарды көптеп қырып салды. Төрт британдық офицер қаза тауып, 100 британдық сарбаз қаза тапты немесе жараланды. Американдықтардың жоғалғандары 25 адамнан аспады. Американдық әскерлер Саранак өзенінен шегінетін американдық ополчениешілерді ұстап жүрді. Джон Вул өзінің әскерін өзеннің арғы жағына жинап, көпірді қиратты. Джон Вул және оның американдық әріптестері британдықтар АҚШ теңіз күштеріне қарсы теңіз шайқасын ұтырғанша, американдықтар жасаған камуфляждалған жолдардың лабиринтында адасқанша және американдық ополчениешілердің ағаштар, тастар мен бұталардың арасынан жүргізген үздіксіз шабуылдарына тап болғанша қарсы тұрды. Британдықтар жеңілгенін мойындап, шайқас алаңынан шығып кетті, осылайша американдықтар жеңіске жетті. Шайқастан кейін, 1815 жылдың 17 мамырында ол 6-шы АҚШ жаяу әскер полкінің майоры болды. Бұл соғыс аяқталып бара жатқанда, Джон Эллис Вул 1814 жылдың 11 қыркүйегінде лейтенант-полковник шеніне көтерілді.
АҚШ армиясының қатарында болу
Жетім туған, формальды білімі аз болған Вул әскери қызметте қалып, 1816 жылғы 29 сәуірде полковник және Армияның Бас инспекторы болып тағайындалды. 1832 жылы шетелдегі әскери ұйымдар мен операцияларды зерделеу үшін Еуропаға жіберілді. Ол 1830 жылдары Джорджия және Теннесси штаттарынан чероки тайпасын күштеп шығаруға қатысты. Осы шараның аясында қазіргі Солтүстік Каролина штатындағы Мерфи қаласында чероки тайпасын күштеп шығарудың шығыс штабы ретінде Форт Батлер бекінісін құрды. 1841 жылы Вул АҚШ Армиясында бригадир генерал болып жоғарылатты, ал бірнеше жыл өткен соң, 1847 жылы Шығыс бөлімінің командирі болды.
Мексика-Америка соғысы және Орегон
Ол Орталық дивизияның құрамасына командир болып тағайындалды және Чихуахуа экспедициясын жетектеді, нәтижесінде Сальтильоны басып алды. Техас штатының Сан-Антонио қаласынан 900 мильдей қашықтықта әскерін басқарғаннан кейін, ол Буэна-Виста шайқасында генерал Закари Тейлормен қосылды. Вулдің басшылығы Конгресс мешімен, алғыс білдіру дауысымен және генерал-майор шенімен мойындалды. Шайқастан кейін ол Солтүстік Мексикадағы оккупациялық күштерге қолбасшылық етті. Соғыстан кейін ол Шығыс және Тынық мұхиты департаменттеріне басшылық етті. Біріншісіне 1847–1854 жылдары, ал екіншісіне 1854–1857 жылдары, үшіншісіне 1857–1860 жылдары жетекшілік етті. 1848 жылдың 15 тамызында генерал Вул Троя қаласындағы аурухананың (кейіннен Сент-Мэри ауруханасы деп аталған) негізін қалады. АҚШ Тынық мұхиты армиясы департаментінің бастығы ретінде генерал Вул Орегондағы үндістер соғыстарын, әсіресе Рог өзеніндегі үндістер соғысын бейбітшілікке келтіруге үлкен үлес қосты. Ол Орегон аумақтық үкіметі құрылғаннан кейін және ерікті жасақтар Орегон аумағының оңтүстік-батысындағы тайпаларға қарсы көптеген геноцидтік әрекеттер жасағаннан кейін (қазіргі Вашингтон штатын қоса алғанда) қақтығысқа кешігіп келді. Калифорнияда орналасқан генерал Вул Орегон жағдайы туралы өз пікірлерін жергілікті газеттерге жазды. Көбінесе ол үнді тайпаларын қорғады және жасақтардың әрекеттерін айыптады. Федералдық үкімет олардың жерлерін қоныстандырушыларға беру үшін үндістерді резервацияларға көшіруді шешім етті, ал Вул осы міндетті орындауға тиіс болды. Вул аумақтық губернатор Исаак Стивенске қақтығыстар туралы хат жазды:
Азаматтық соғыс
1861 жылдың сәуір айында Азамат соғысы басталғанда, Вул 77 жасқа толған еді, бұл АҚШ армиясының бас қолбасшысы Винфилд Скотттан екі жас үлкен. Скотт семіздік, подагра және басқа да аурулардан зардап шеккенімен, Вул әлі де денсаулығы жақсы болғандықтан, атқа міне алатын. Осылайша, 1861 жылдың тамызында Джон Эллис Вул Вирджиния штатындағы АҚШ армиясы бөлімінің қолбасшысы болып тағайындалды және 1862 жылдың маусымына дейін осы лауазымды атқарды. Ол Нью-Йорк штатынан ел астанасына жіберілген алғашқы полктердің кейбіреуін жабдықтаумен айналысты, ал оның шапшаң және шешімді әрекеттері Оңтүстіктегі басқа әскери нысандар Конфедерация күштеріне түскен кезде Одақ үшін Монро фортын сақтап қалды. Форт Чесапик шығанағы мен Джеймс өзеніне кіреберісті қорғап, Хэмптон Роудс және Госпорт теңіз портын қарап тұрды, оларды Конфедерация әскерлері басып алған. Бұл генерал-майор Джордж Б. Макклелланның Жарым аралдағы науқанының негізгі жабдықтау орталығы болды. Жетпіс жастағы Вул Макклелланның Ричмондқа қарай жеткілікті агрессивті емес екенін ойлады және 1862 жылдың мамырында ол әскерлерін теңіз портын, Норфолк қаласын және Конфедерация оларды тастап кеткеннен кейін айналасындағы қалаларды басып алуға жіберді. АҚШ-тың 16-шы президенті Авраам Линкольн Норфолк қаласының басып алынуын жеке куә етті, содан кейін Вулды тұрақты армияның толық генерал-майорына көтерді, осылайша 1791 жылы құрылғаннан бері бұл шенді алған 23-ші адам болды. Вулдың жасы ескерілгендіктен, президент оған аз талапты жұмыс тапсыруды шешті және 1862 жылдың маусымында оны Орталық департаменттің 2-ші қолбасшысы етіп тағайындады, ол 1862 жылдың 22 шілдесінде VIII корпусқа айналды. Содан кейін Ж.Е. Вул 1862 жылдың 22 желтоқсанына дейін АҚШ армиясының 8-ші корпусының 1-ші қолбасшысы болды. 1863 жылдың 3 қаңтарында ол қайтадан Шығыс департаментінің басшылығын алды және 1863 жылдың 18 шілдесіне дейін осы лауазымда қызмет етті. Бірақ Вул ақыры қайтадан іске кірісе алды. Геттисбург шайқасынан кейін ол сол жылдың шілде айындағы бүліктер кезінде және одан кейін Нью-Йорк қаласындағы жағдайды бақылауға алу үшін сол аймақтан ауыстырылған әскерлерге басшылық етті. АҚШ әскерлері қалаға келген кезде бүлікшілер көптеген ғимараттарды, соның ішінде Түсті жетімдер үйін қиратып, өртеп жіберген. Ол өте аз күшке ие болғанына қарамастан, Вул күштер келгенге дейін жағдайды бақылауда ұстады. Осылайша, 1863 жылдың 13-17 шілдесінде Вул Нью-Йорк қаласының іс жүзіндегі әскери қолбасшысы болды. 1 тамызда президент Линкольн 51 жыл әскери қызметтен кейін Вулды қызметтен босату туралы бұйрық берді. 79 жасында ол соғыс кезінде екі армияның бірінде де белсенді басшылыққа қатысқан ең қарт генерал болды.
Зейнеткерлік және өлім
Вул өзінің әлі де дені сау және қызметке лайықты екеніне сенгендіктен, жұмыстан босатылуына қатты қайғырып, ашуланды және наразылық білдіріп Соғыс министрлігіне бірнеше хат жазды, бірақ ешқандай нәтиже болмады. Өмірінің соңғы бірнеше жылында ол сол кездегі президент Эндрю Джонсон мен Улисс Грантқа да хаттар жіберіп тұрды, бірақ бұл да сәтті болмады. Вул өмірінің қалған бес жылын Нью-Йорк штатындағы Троя қаласында өткізді. Ол 1869 жылдың 10 қарашасында қайтыс болды. Ол Оуквуд зиратында жерленді. Вулдің есімін сақтау үшін зиратта обелиск орнатылды.