Кіріспе

Вернор Виндждің киберпанк жанрындағы маңызды туындысы – американдық жазушы Вернор Виндждің 1981 жылы жарық көрген ғылыми-фантастикалық повесі. Бұл, кейін киберпанк жанрының орталық тақырыбына айналған киберкеңістік тұжырымдамасын толыққанды бейнелеген алғашқы туындылардың бірі. Повесте трансгуманизм элементтері де кездеседі. "Нағыз есімдер" Вернор Винджті ғылыми-фантастика жазушысы ретінде таныстырды. Ол көптеген хакерлер мен компьютер ғалымдарына шабыт берді; 2001 жылы жарық көрген "Нағыз есімдер: және киберкеңістік шекарасын ашу" кітабында Дэнни Хиллис, Марвин Мински, Марк Пессе, Ричард Столлман және тағы басқалардың мақалалары жарияланды. 1982 жылы Хьюго және Небюла сыйлықтарына иегер атануға үміткер болды, ал 2007 жылы Прометей даңқы сыйлығымен марапатталды.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Бұл оқиға компьютерлік хакерлер тобының ("соғыс сиқыршылары" деп аталады) "Басқа жазық" деп аталатын жаңа толыққанды суретке ену виртуалды шындық технологиясын ерте қабылдағандарын көрсетеді. Сиқыршылар жеке пайда немесе қызығушылық үшін бүкіл әлемдегі компьютерлерге еніп, деректерді ұрлайды. Олар өздерінің нағыз атын ("Нағыз есімдер") бір-бірінен және АҚШ үкіметінен, "Ұлы жаудан" жасырып сақтауы керек, себебі сиқыршының Нағыз есімін білген адам оны өз мақсаты үшін жұмыс істеуге мәжбүрлей алады немесе нағыз өмірде өлтіру арқылы "Нағыз өлімге" жеткізе алады. Басты кейіпкер – "Басқа жазықта" "Сырлы мырза" деп танылатын сиқыршы. Үкімет Мистер Слиппидің Нағыз есімін – Роджер Поллак, Калифорния штатының Арката қаласындағы холонәвель жазушысы – біліп, оны құпиялы жаңа сиқыршы, Пошташыны тексеруге мәжбүр етеді, үкімет оның дерекқорлар мен желілерді кең ауқымда бұзуға күдікпен қарайды. Пошташы, ДОН. MAC сияқты басқаларын да жалдап, нақты әлемде үлкен билікке ие болуді уәде етеді және Венесуэладағы соңғы төңкеріске жауапты екенін мәлімдейді. Тек мәтін арқылы байланыс жасайтындықтан және оқиғаларға айтарлықтай кешігумен ғана жауап беретіндіктен, Мистер Слиппи және оның әріптесі Эритрина Пошташының жерден тыс келген басып алушы болуы мүмкін деген күдікке ие болады. Ол Жерді жаулап алу үшін жаһандық дерекқорларды бұзып, жалдаған сиқыршыларының Нағыз өліміне себеп болады. Мистер Слиппи мен Эритрина үкіметтен ескі ARPANET-ті пайдалануға және әлемдегі ең үлкен есептеу қуатына қол жеткізуге рұқсат алады, осылайша Пошташыны іздейді. Олар тарихтың ең күшті сиқыршыларына айналғанда, ДОН. MAC – Пошташы үшін жұмыс істейтін күрделі "тұлғалық симулятор" екенін түсінеді. Ол өзін күшпен қорғайды, ал екі тарап та әскери қару-жараққа желілік қосылымдарды қолданып, нағыз әлемде шабуылдайды. Эритрина Мистер Слиппиге өзінің Нағыз есімін ашуға мәжбүр болады, себебі нағыз және виртуалды шайқастар жаһандық хаостың тууына себеп болады. Олар Пошташының ИЖ-нің көптеген көшірмелерін жояды және әлемдегі билікті өз қолында ұстауға құмар болғанымен, олар тиран болғысы келмейтінін түсінеді. Соғыстан он апта өткен соң және компьютерлік жүйелердегі бұзушылықтардан туған дүниежүзілік экономикалық депрессиядан кейін, Мистер Слиппи Кубанға оралады және Пошташының аман қалған болуы мүмкін екенін біледі. Эритрина билікке құмар болды деп қорқып, Поллак оны – Род-Айленд штатының Провиденс қаласындағы Дебби Чартеристі – жеке кездеседі. Қартайған Чартерис, ертедегі әскери компьютерлік бағдарламашы, Пошташының ғарыштан келген емес, Ұлттық қауіпсіздік агенттігінің үкіметтік жүйелерді қорғау үшін жасаған ИЖ зерттеу жобасы екенін айтады. Қателікпен тоқтатылмаған ол біртіндеп күшті және күрделі болып өсті және адам санасын толықтай имитациялай алмауының себебін жасыру үшін нақты уақыт емес байланысты пайдаланды. Чартерис қартайған кезде, ол өзінің жекелігінің көбін жеңілген Пошташының ядросына көшіреді және Поллакқа "Бұл дене өлгенде де мен тірі боламын және сіз әлі де менімен сөйлесе аласыз" дейді.

Келесі сөз

Минскийдің соңғы сөзі оның "Ақыл-ой қоғамы" тұжырымдамасының идеяларын қарастырады: "шамамен жүз түрлі компьютер бас сүйегінің ішінде болуы мүмкін, олардың әрқайсысы сәл өзгеше негізгі архитектураға ие", және олар әртүрлі міндеттерге маманданған, бірақ мүмкін, тек қана қарапайым түрде байланыс жасайды. Минский саналы ойымызды жоғары деңгейдегі басқарушылар деп есептейді, олар субкомпоненттердің ішкі жұмысын түсінбейді, керісінше "психикалық экранда уақыт-уақыт пайда болатын символдар мен есептер тізімінен қарапайым атауларды таңдайды". Бұл тұжырымды виртуалды шындықпен байланыстыра отырып, Минский: "Біздің өзіміз машиналардың ішіндегі машиналарға тігілген процестер ретінде жатырмыз! Біздің санамыз таңғажайып, құпиялы, символдармен толы, олар біз 'көрген' әр нәрсеге 'мағына' мен 'мәнін' қосады" дейді.

Қабылдау

2001 жылы The New York Times газеті Виндждің «анонимді тұлғалар мен қазіргі онлайн өмірдің табиғи нәрсесі сияқты көрінетін басқа да элементтерге толы әлемді» бейнелеуі «көзделгендей» болғанын, ал Kirkus Reviews оны «әлі де қызықты» деп атады. Strange Horizons оны «батыл қадам» деп бағалады. 2001 жылы Дэнни Хиллис, Тимоти С. Мэй, Марвин Мински, Чип Морнингстар және Ф. Рэндалл Фармер, Марк Пессе және Ричард Столлманның еңбектерімен «Нағыз есімдер: және киберкеңістік шекарасын ашу» атты мақалалар жинағы жарық көрді.