Кіріспе
Серб ақыны және дәрігер Йован Йованович Змай (, айтылуы; 24 қараша 1833 – 1 маусым 1904) – серб ақыны. Йованович дәрігер болып жұмыс істеді; ол махаббат, лирикалық, патриоттық, саяси және жастар поэзиясы сияқты көптеген жанрларда жазды, бірақ ол ең көп балалар поэзиясымен танылды. Оның әйгілі балалар өлеңдері серб халқының ұлттық санасына еніп, оларды кім жазғанын білмей, ата-аналар балаларына айтады. Йованович сонымен қатар Лермонтов пен Пушкин (ресейліктер), Гете мен Хайне (немістер) және Лонгфелло (американдық) сияқты көрнекті ақындардың туындыларын аударды. Йовановичқа Змай немесе Змај (дракон) деген лақап 1848 жылғы 3 мамырда өткен жиын кезінде берілген.
Jovan Jovanović Zmaj (, pronounced ; 24 November 1833 – 1 June 1904) was a Serbian poet. Jovanović worked as a physician; he wrote in many poetry genres, including love, lyric, patriotic, political, and youth, but he remains best known for his children's poetry. His nursery rhymes have entered the Serbian national consciousness and people sing them to their children without knowing who wrote them. Jovanović also translated the works of some of the great poets, such as Russians Lermontov and Pushkin, Germans Goethe and Heine, and the American Longfellow. Jovanović's nickname Zmaj or Змај (dragon) derives from the 3 May 1848 assembly.
Өмірбаян
Змай 1833 жылғы 24 қарашада Нови-Сад қаласында дүниеге келді, ол кезде Бетш-Бодрог округінің (Мажарстан Корольдігі, Австрия империясы; қазіргі Сербия) құрамында болған. Оның отбасы ежелден келе жатқан ақсүйектердің бірі болды және қазіргі Солтүстік Македонияда терең тамырлары бар еді. Оның әкесі аромандық текті отбасынан шыққан, бірақ Змай да, оның замандастары да бұл туралы айтуға құштар емес, бұл оның отбасы толыққанды сіңіп кеткенін көрсетеді. Йовановичтар 18 ғасырдан бері Воеводинада тұрып келген. Ол кішкентай кезінен-ақ серб халық әндерін жаттап алуға құлшынды. Бала кезінде өлеңдер шығара бастады. Бастауыш мектепті қалада бітіріп, орта мектепті Халас және Пресбургте (қазіргі Братислава) оқыды, содан кейін Офенпеште (Будапешт), Прагада және Венада құқық білімін алды. Осы жылдары ол өлеңдер мен проза, соның ішінде қысқа повестьтер жазды. Змай 1904 жылғы 1 маусымда Сербияның Сремска-Каменица қаласында қайтыс болды. Тесланың өзі Змайдың кейбір өлеңдерін аударған.
Мұра
Сербиядағы ең ірі балалар фестивальдерінің бірі – Змајеве дечје игре (Змајеве дечје игре/Zmajeve dečje igre) – Жован Йованович Змай атымен аталады. Оның құрметіне Сремска Каменица қаласы Змаева Каменица (Змайдың Каменицасы) деп аталды. Ол "100 ең көрнекті серб" тізіміне енген. Өмірінде Змай "халық ақыны" атағын алды, бұл атақ лауреат ақынға да лайықты құрметті білдіреді. Август Шеноа оның поэзиясын жоғары бағалады. Әдебиет тарихшысы Йован Деретич Змайды 19 ғасырдың екінші жартысындағы серб романтизмі мен серб әдебиетінің маңызды тұлғаларының бірі деп есептейді. Деретич оның өлеңдерін, аудармаларын және сатиралық туындыларын жоғары бағалады.