Уашита өзені – АҚШ-тың Арканзас және Луизиана штаттарындағы 605 мильдік өзен. Бастауы Уашита тауларынан, құятыны – Қара өзеніне. География, су жолдары.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Арканзас және Луизиана штаттары, АҚШ
River in Arkansas and Louisiana, United States
the river in Arkansas and Louisiana
Оуачита өзені ( /wɑːʃɪtɑː/ WAHshi taw) – АҚШ-тың Арканзас және Луизиана штаттары арқылы оңтүстік және шығысқа қарай ағатын, 605 миль (974 км) ұзындығындағы өзен. Луизиана штатының Джонсвилл қаласының жанында Тенсас өзенімен қосылып, Қара өзенін құрайды. Бұл АҚШ-тағы негізгі арнасы бойынша ең ұзын өзендердің 25-і.
The Ouachita River ('/w//ɑː//ʃ//ᵻ//t//ɑː/ WAHshi taw) is a 605 mile (974 km) river that runs south and east through the U. S. states of Arkansas and Louisiana, joining the Tensas River to form the Black River near Jonesville, Louisiana. It is the 25th longest river in the United States (by main stem).
Курс
Оуачита өзені Арканзас штатының Мена қаласына жақын Оуачита тауларында басталады. Ол шығысқа қарай Блейкли тау бөгетімен құрылған Оуачита көліне құяды. Оуачитаның Солтүстік және Оңтүстік салалары Оуачита көліне құйылып, негізгі арнаға қосылады. Өзеннің бұл аймақтағы бөліктері Оуачита ұлттық орман арқылы өтеді. Көлден Оуачита оңтүстікке қарай Карпентер бөгетімен құрылған Гамильтон көліне құяды, бұл көл Флавий Иосиф Карпентердің құрметіне аталған. Хот-Спрингс қаласы Гамильтон көлінің солтүстік жағында орналасқан. Гамильтон көлінен төмен, Катерин көлі Оуачитаны тоғады, ол Арканзастың қалған бөлігінде еркін ағып жатыр. Катерин көлінен кейін өзен Малверн жанында оңтүстікке бұрылып, Аркадельфия маңында Каддо өзенін жинап алады. Төмен ағысында Кіші Миссури өзені Оуачитаға қосылады. Камден қаласынан өткеннен кейін, теңіз жолы үшін канал қазу басталған жерден аз ғана төменде, өзен Смаковер сағасының суларын жинап, кейін Оуачитаның ең ірі саласы – Салин өзенін жинап алады. Салин өзенінен оңтүстікке қарай Оуачита Джек Ли көліне құяды, ол Оуачита және Блэк Ривер жобасымен құрылған су қоймасы, Луизиана штатының шекарасына жақын орналасқан. Фелсентал ұлттық жабайы табиғат қорығы Салин өзенінен Джек Ли көлінің төменгі жағына дейін Оуачитаны қамтиды. Джек Ли көлінен төмен Оуачита Луизианаға қарай оңтүстікке қарай жалғасады. Өзен штаттың оңтүстігіне қарай ағып, Баю Бартоломей, Баю де Лутр, Баю д'Арбонн, Боуф өзені және Тензас өзендерінің суларын жинақтайды. Оуачитаның бойында Камден, Калион және Фелсентал (Арканзас штаты), сондай-ақ Колумбия және Джонсвилл (Луизиана штаты) қалаларында орналасқан бес шлюз және бөгет бар.
The Ouachita River begins in the Ouachita Mountains near Mena, Arkansas. It flows east into Lake Ouachita, a reservoir created by Blakely Mountain Dam. The North Fork and South Fork of the Ouachita flow into Lake Ouachita to join the main stream. Portions of the river in this region flow through the Ouachita National Forest. From the lake, the Ouachita flows south into Lake Hamilton, a reservoir created by Carpenter Dam, named after Flavius Josephus Carpenter. The city of Hot Springs lies on the north side of Lake Hamilton. Another reservoir, Lake Catherine, impounds the Ouachita just below Lake Hamilton. Below Lake Catherine, the river flows free through most of the rest of Arkansas. Just below Lake Catherine, the river bends south near Malvern, and collects the Caddo River near Arkadelphia. Downstream, the Little Missouri River joins the Ouachita. After passing the city of Camden, shortly downstream from where dredging for navigational purposes begins, the river collects the waters of Smackover Creek and later the Ouachita's main tributary, the Saline River. South of the Saline, the Ouachita flows into Lake Jack Lee, a reservoir created by the Ouachita and Black River Project, just north of the Louisiana state line. The Felsenthal National Wildlife Refuge encompasses the Ouachita from the Saline River to Lake Jack Lee's mouth. Below Lake Jack Lee, the Ouachita continues south into Louisiana. The river flows generally south through the state, collecting the tributary waters of Bayou Bartholomew, Bayou de Loutre, Bayou d'Arbonne, the Boeuf River, and the Tensas River. The Ouachita has five locks and dams along its length, located at Camden, Calion, and Felsenthal, Arkansas, and in Columbia and Jonesville, Louisiana.
Қара өзен
Тензас өзенімен қосылған жерден төмен ағатын өзен Қара өзен деп аталады және Катахула мен Конкордия округтерінде 41,6 миль (67 км) қашықтыққа дейін ағып, Қызыл өзенге құяды. Қызыл өзен өз кезегінде Ескі өзенді басқару құрылысы арқылы Ачфалая және Миссисипи өзендеріне ағады.
The river below the junction with the Tensas at is called the Black River and flows for 41.6 mile (67 km) in Catahoula and Concordia parishes until it joins the Red River, which flows into both the Atchafalaya River and the Mississippi River, via the Old River Control Structure.
Тарих
Өзен өзеннің бойында өмір сүрген бірнеше тарихи тайпалардың бірі – Оуачита тайпасының атымен аталған. Басқалары – Каддо, Осаге, Тенса, Чикасау және Чоктау тайпалары. Тарихшы Мюриэл Хейзел Райт Оуачита сөзінің "оуа чито" бөлігінің Чоктау тілінде "ірі аң аулау" немесе "жақсы аң аулау алқабы" деген мағынаны білдіретінін айтқан. Тарихи тайпалар пайда болғанға дейін, олардың ежелгі ата-бабалары мыңдаған жылдар бойы өзен бойында тұрған. Төменгі Миссисипи аймағында олар Орта Архаикалық кезеңде (Луизианада б.з.д. 6000–2000 жылдары) алып топырақ үйінділерін салуды бастады. Ең алғашқы құрылыс – Ватсон Брейк, б.з.д. 3500 жыл шамасында қазіргі Луизианадағы аңшы-жинаушылар салған 11 үйінді кешені. Солтүстік Луизианадағы мұндай бірнеше ерте қоныстардың табылып, зерттелгені үйінді салуды отырықшы, егіншіл қоғамдармен байланыстырған дәстүрлі көзқарасты өзгертті, бірақ бұл мәдениеттер мыңдаған жылдар бойы дамыған жоқ. Мұндай ең ірі тарихи алдындағы үйінді 20 ғасырда Луизиана штатының Джонсвилл қаласында көпір салу кезінде қиратылды. Бұл үйінді Миссисипи мәдениетімен салынған болуы мүмкін, ол шамамен 1000 жылы Миссисипи және оның салаларында пайда болды. Испан саяхатшысы Эрнандо де Сото 1540 жылға дейін оны пайдаланғандығы туралы хабарланған. Бұл аймақтан өтіп бара жатқанда ол осы жерді мекендеген үндістермен кездесті. Сол жылы үйіндідегі храмға шартқы соғып, ру үшін жаман белгі болып саналды. Олар храмды қайта тұрғыза алмады және 1736 жылы осы жерді тастап кеткені жазылған. Луизиананы сатып алғаннан кейін Арканзас АҚШ құрамына кірді және Дунбар мен Хантер экспедициясына Арканзасты зерттеу тапсырылды, ол Оуачита өзенінің бастауынан Хот-Спрингсқа дейінгі барлық бөлігін қамтыды. Оуачита өзені "Көз жасы жолы" ретінде пайдаланылды. Американың туа біткен халқы өзен арқылы Арканзас штатының Камден қаласына жеткізіліп, содан кейін Оклахомаға қарай жолға шықты. "Бастроп жерлері" кейіннен тағы бір алыпсатардың, бұрынғы вице-президент Аарон Беррдің қолына өтті. Ол Луизиананы сатып алғаннан кейін Испаниямен соғыс болған жағдайда үлкен пайда табу мүмкіндігін көріп тұрды. Берр мен оның көптеген серіктестері Оуачитаға жеткенге дейін мемлекетке қарсы қылмыс жасады деген айыппен тұтқындалды. 1830 жылдары Оуачита өзені аңғары Нью-Йорк пен оңтүстік-шығыс қалаларынан жер алыпсатарушыларды тартты. Оның құнарлы топырағы және елдегі дамыған өзенді кемелер желісіне байланысты қолжетімділігі оны тартымды етті. Шығыстан келген инвесторлардың бірі – Томас Джефферсонның ең кіші немересі Мериуэтер Льюис Рэндольф болды. Ол 1837 жылы безгекке шалып қайтыс болғанда, қазіргі Арканзас штатының Кларк округінде Оуачита өзенінің бойында үй салып жатқан еді. 1835 жылы президент Эндрю Джексон оны Арканзас территориясының хатшысы етіп тағайындады және 1836 жылы Арканзас штат болған кезде ол өкілеттігінен бас тартты.
The river is named for the Ouachita tribe, one of several historic tribes who lived along it. Others included the Caddo, Osage Nation, Tensa, Chickasaw, and Choctaw. The historian Muriel Hazel Wright suggested that word Ouachita owa chito is a Choctaw phrase meaning "hunt big" or "good hunting grounds". Before the rise of the historic tribes, their indigenous ancestors lived along the river for thousands of years. In the Lower Mississippi Valley, they began building monumental earthwork mounds in the Middle Archaic period (6000–2000 BC in Louisiana). The earliest construction was Watson Brake, an 11 mound complex built about 3500 BC by hunter gatherers in present day Louisiana. The discovery and dating of several such early sites in northern Louisiana has changed the traditional model, which associated mound building with sedentary, agricultural societies, but these cultures did not develop for thousands of years. The largest such prehistoric mound was destroyed in the 20th century during construction of a bridge at Jonesville, Louisiana. Likely built by the Mississippian culture, which rose about 1000 AD on the Mississippi and its tributaries, this mound was reported in use as late as 1540 by the Spanish explorer Hernando de Soto. On his expedition through this area, he encountered Indians occupying the site. A lightning strike destroyed the temple on the mound that year, which was seen as a bad omen by the tribe. They never rebuilt the temple, and were recorded as abandoning the site in 1736. After the Louisiana purchase, Arkansas became a part of the U. S. and the Dunbar and Hunter Expedition was commissioned to explore Arkansas which included the length of the Ouachita River from the mouth to Hot Springs. The Ouachita River was a route used in the Trail of Tears. Native Americans were transported along the river to Camden, Arkansas and from there they walked the rest of the way to Oklahoma. The "Bastrop lands" later passed into the hands of another speculator, former Vice President Aaron Burr. He saw potential for big profits in the event of a war with Spain following the Louisiana Purchase. Burr and many of his associates were arrested for treason, before their band of armed settlers reached the Ouachita. During the 1830s, the Ouachita River Valley attracted land speculators from New York and southeastern cities. Its rich soil and accessibility due to the country's elaborate river steamboat network made it desirable. One of the investors from the east was Meriwether Lewis Randolph, the youngest grandson of Thomas Jefferson. He was building a home on the Ouachita River in what is now Clark County, Arkansas, when he died of malaria in 1837. He had been appointed Secretary of the Arkansas Territory by President Andrew Jackson in 1835, and had relinquished his commission when Arkansas became a state in 1836.
1819 - 1890 жылдардағы бу кемелер
Қызыл өзенде Луизиана штатының Шревпорт қаласына дейін жүретін пароходтар болған. 1815 жылғы сәуірде капитан Генри Миллер Шрив Қызыл өзенге «Энтерпрайз» атты пароходты алғаш рет әкелді. 1830 жылдары фермерлер ірі мақта шаруашылықтары үшін жер өңдеді; құл еңбегіне тәуелді мақта өндірісі соғысқа дейінгі жылдары жаңа плантаторлардың байлығын арттырды. Камден, Арканзас және Нью-Орлеанс арасында пароходтар белгілі бір кесте бойынша жүріп тұрды. Адам кез келген шығыс қаласынан Оуачита өзеніне дейін, бір пароходтан екіншісіне ауысудан басқа, құрлыққа бас қоймастан саяхаттауға мүмкіндік алды. Оуачита өзенінде пароходтарды пайдалану арқылы жүзеге асырылатын сауда жергілікті экономиканың маңызды бөлігіне айналды және өзен бойындағы көптеген қауымдастықтарды қолдады. 1830 жылдардың соңында Миссисипи өзенінің батыс жағындағы өзендердегі пароходтар ұзын, кең, аз тереңдігі бар, палубада қозғалтқышы орналасқан, жеңіл конструкциялы кемелер болатын. Бұл жаңа пароходтар тек 20 дюйм суда жүзе алатын. Замандастары олардың «көптеген қалың шытырманмен жүзе алатынын» айтқан. 1881 жылы өзенде 141 879,24 долларға арналған кемелерді суға түсіру және суастындағы кедергілерді қазу үшін кеме пайдаланылды. Алдыңғы жоспарларда құлыптар мен бөгеттер салу көзделген.
Steamboats operated on the Red River to Shreveport, Louisiana. In April 1815, Captain Henry Miller Shreve was the first person to bring a steamboat, the Enterprise, up the Red River. During the 1830s, farmers cultivated land for large cotton plantations; dependent on slave labor, cotton production supported new planter wealth in the ante bellum years. Steamboats ran scheduled trips between Camden, Arkansas and New Orleans. A person could travel from any eastern city to the Ouachita River without touching land, except to transfer from one steamboat to another. Trade using steamboats on the Ouachita River became an important part of the local economy and supported many of the communities along the river. In the late 1830s, the steamboats in rivers on the west side of the Mississippi River were a long, wide, shallow draft vessel, lightly built with an engine on the deck. These newer steamboats could sail in just 20 inches of water. Contemporaries claimed that they could "run with a lot of heavy dew". In 1881 a snagboat was employed on the river and a boat for dredging in the shoals to the amount of $141,879.24. Earlier plans had called for the construction of locks and dams.
Навигация
"Оуачита-Қара өзендерінің кеме жүзу жобасы" 1902 жылы Арканзас штатының Камден қаласынан Луизиана штатының Джонсвилл қаласына дейін кеме жүретін су жолын құру мақсатымен басталды. 1924 жылы аяқталған жобада ені 84 фут, ұзындығы 600 фут болатын және 3-тен 5-ке дейін тайнтер шлюзі бар алты шлюз және бөгет қамтылған. Қара өзенін ескергенде, жалпы кеме жүретін су жолының ұзындығы 351 мильді құрайды. Оуачита-Қара өзендерінің кеме жүзу жобасы жыл сайын миллион тоннадан кем жүк тасымалдайды, бұл болашақта федералдық қолдаудың тоқтатылуына ықтимал. Жобадағы бөгеттер мен шлюздер жүйесі өзеннің демалыс мақсатындағы қолданылуын және аймақтық сумен жабдықталуын жақсартады.
A 337 mile long "Ouachita–Black Rivers Navigation Project" began in 1902, to create a navigable waterway from Camden, Arkansas to Jonesville, Louisiana, and when completed in 1924 included six locks and dams that were 84 feet wide and 600 feet in length, having from 3 to 5 tainter gates. Including the Black River the total navigable length is 351 miles. The Ouachita Black Rivers Navigation Project has less than a million tons of shipping annually which has the likely prospect of the future withdrawal of federal support. The project's system of dams and locks enhances the river's recreational use and regional water supply.
1882 жылғы су тасқыны
Оуачита өзені 1882 жылдың 12 мамырында Арканзас штатының Камден қаласындағы су өлшегіш бойынша 46 фут деңгейге жетіп, тарихи ең жоғары су тасқынына жетті.
The Ouachita River reached a historic flood stage crest with a river gauge reading at Camden, Arkansas of 46 feet on May 12, 1882.
1927 жылғы су тасқыны
1927 жылы 4 мамырда Луизиана штатының Монро қаласында болған су тасқыны кезінде өзен деңгейінің көрсеткіші 48,6 футқа жеткен. 1927 жылғы Ұлы Миссисипи тасқыны Оуачита және көптеген басқа өзендер бойындағы аудандарды су басты.
In Monroe, Louisiana during a flood on May 4, 1927 the high water mark on river gage reading was 48.6 feet. Great Mississippi Flood of 1927 flooded the areas along the Ouachita Rivers along with many other rivers.
1932 жылғы су тасқыны
1932 жылдың ақпан айында Оуачита өзені 1927 жылдың 4 мамырындағы су тасқынынан 1,5 футқа артық көтерілді. Өзен деңгейін өлшеу станциясы бойынша жылдық ең жоғары көрсеткіш 1927 жылы 48,6, ал 1932 жылы 49,7 футты құрады. Фелсенталдағы ең жоғары су деңгейі 1945 жылы 88,3 футқа жеткен.
In February 1932, the Ouachita River rose 1.5 feet higher than the May 4, 1927 flood. The annual high water mark on river gage readings were 48.6 in 1927 and 49.7 in 1932. The highest water level ever recorded at Felsenthal was 88.3 feet in 1945.
Табиғат тарихы
Өзен "бу кемелері" дәуірімен салыстырғанда кішірек көлемде коммерциялық кеме қатынасы үшін пайдаланыла береді. Ол көптеген шағын арналармен толығады, онда кіллифиш сияқты эндемикалық жергілікті балықтар мекендейді. Қара бас, ақ бас, брем, тұщы су барабаны және гар балықтарын аулау өзенде әлі де танымал. Кейбір аймақтардағы ауадағы сынаптың зияндылығына байланысты балықты тамақ ретінде пайдалануға кеңес берілмейді. Арканзас штатының Хот-Спрингс қаласы мен айналасындағы Оуачита, Гамильтон және Кэтрин көлдерінің төменгі ағысында қаңқалы форель балығын аулау жиі кездеседі. Өзен Камден, Арканзас қаласынан бастап Катахула округіндегі Джонсвиллдегі соңғы нүктесіне дейін кеме жүзе алады. Камденнен жоғары ағыста өзен көбінесе демалыс мақсатында қолданылады. Оуачитаның жағалауының көп бөлігі терең орманмен және кең ылғалды жерлермен жабылған. Оның көрнекті пейзажы Оңтүстік-Батыс Арканзас және Солтүстік Луизиана аймағының ерекшелігін көрсетеді.
The river continues to be utilized for commercial navigation on a smaller scale than during its "steamboat" days. It is fed by numerous small creeks containing endemic native fish such as killifish. Fishing remains popular in the river for black bass, white bass, bream, freshwater drum, and gar. Concerns about airborne mercury contamination in some areas discourage consumption of the fish for food. Fishing for rainbow trout is popular in the tailwaters of Lakes Ouachita, Hamilton and Catherine in and around Hot Springs, Arkansas. The river is commercially navigable from Camden, Arkansas, to its terminal point in Jonesville in Catahoula Parish in eastern Louisiana. Upstream of Camden, the river receives substantial recreational use. The Ouachita is lined for most of its length with deep woods, including substantial wetlands. It has a scenic quality representative of the southwestern Arkansas and northern Louisiana region.