Орай шайқасы: Бретань мұрагерлік соғысының шешуші кезеңі
Battle of Auray
Аурай шайқасы (1364) – Бретань мұрагерлік соғысының шешуші ұрысы. Джон де Монфор, Джон Чандос басқарған ағылшын әскерлері Шарль де Блуаға қарсы күресті.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бреттондық мұрагерлік соғысының (1364) бөлігі
Part of War of the Breton Succession (1364)
Аурей шайқасы 1364 жылдың 29 қыркүйегінде француздың Бретон қаласы Аурейде болды. Бұл шайқас Жүз жылдық соғыстың бір бөлігі болған Бретондық мұрагерлік соғысының шешуші шайқасы еді. Қоршау ретінде басталған шайқаста герцог Джон де Монфорт басқарған бритондық әскер, Джон Чандос басқарған ағылшын күштерінің көмегімен, оның қарсыласы Карл де Блуа басқарған бритондық әскерге қарсы тұрды, ал оларға Бертран дю Гесклин басқарған француз күштері көмектесті.
The Battle of Auray took place on 29 September 1364 at the Breton French town of Auray. This battle was the decisive confrontation of the Breton War of Succession, a part of the Hundred Years' War. In the battle, which began as a siege, a Breton army, led by Duke John de Montfort, assisted by English forces commanded by John Chandos, opposed a Breton army led by his rival Charles of Blois and assisted by French forces led by Bertrand du Guesclin.
Кіріспе
1364 жылдың басында, Эвран келіссөздерінің сәтсіз аяқталуынан кейін, Монфор Джон Чандостың көмегімен 1342 жылдан бері франко-бретондықтар бақылауында болған Орей қаласына шабуыл жасады. Ол Орей қаласына кірді және Ле-Круасик портынан келген Николя Бушардың кемелері теңізден блокадалаған қаланы қоршауға алды. Азық-түлік жетіспеуіне байланысты, қамалға тығылғандар Михаил күніне дейін (29 қыркүйек) көмек келмесе, қаланы беруге келісті. Осыған екі күн бұрын Шарль де Блуа Ланво аббаттығының шығысына жеткен. Франция әскерлерінің алғы шебіне Бертран дю Гесклин басшылық етіп, жақын маңдағы Брандивиде орналасқан еді. 28 қыркүйекте дю Гесклин өзеннің сол жағалауына қонды және қамалдың алдында позиция алды. Монфор қамал мен француз әскерінің арасында қалып қоймау үшін Орейден шығып, өзеннің оң жағалауындағы төбеде жауға қарсы тұрды. 29 қыркүйекте келісімге келу әрекеттері сәтсіз аяқталғаннан кейін, Шарль де Блуа шабуылға дайындалды. Оның әскері өзеннен өтіп, оңтүстікке қарай тізіліп, кейбір қолбасшылары батпақты жазықта болғандықтан, қала мен қамалдың солтүстігіндегі бұл позицияны қолайсыз деп санады. Монфор олардың қимылын қадағалап, солтүстікке қарай, үстемдік ететін позицияда орналасты. Дю Гесклиннің кеңесін елемеген Шарль де Блуа Монфордың әскеріне шабуыл жасауға бұйрық берді.
At the beginning of 1364, after the failure of the negotiations of Évran, Montfort, with the assistance of John Chandos, came to attack Auray, which had been in the hands of Franco Bretons since 1342. He entered the town of Auray and besieged the castle, which was blockaded by sea by the ships of Nicolas Bouchart coming from Le Croisic. Without food supplies, the besieged agreed to surrender the place, if help did not arrive before Michaelmas (29 September). Two days before, Charles of Blois had arrived east of the abbey of Lanvaux. Bertrand du Guesclin, who commanded the vanguard of the French troops, was in nearby Brandivy. On 28 September, du Guesclin landed on the left bank of the river, and took up position before the castle. To avoid being caught between the castle and the French Army, Montfort evacuated Auray and took up a position facing the enemy, on the slope of the right bank of the river. On the 29 September, attempts at agreement having failed, Charles of Blois prepared for the attack. His army crossed the river and lined up facing south, considered a bad position by some of his commanders because it was on a marshy plain north of the town and castle. Montfort followed the movement and lined up facing north, in a more dominating position. Rejecting the advice of du Guesclin, Charles of Blois then ordered the attack against Montfort's forces.
Карл Блуаның франко-бретондық әскері
Сол жақта Оксер графы, оң жақта Дю Гесклин, ортада Блуа графы Карл. Резерв қолданылмады. Әр бөлімде шамамен 1000 адам болды.
On the left the Count of Auxerre, on the right Du Guesclin, in the center Charles of Blois. A reserve was not used. Each division had roughly 1,000 men.
Джон Монфорт әскері
Оң жақта Оливье де Клиссон, сол жақта Роберт Кнолльс, ортада Джон де Монфорт және Джон Чандос. Хью Калвели басқаратын маңызды резерв те кез келген сәтте араласуға дайын тұрды.
On the right Olivier de Clisson, on the left Robert Knolles, in the centre John de Montfort and John Chandos. A significant reserve, under Hugh Calveley, was also on hand ready to intervene.
Шайқас
Соғыс француз арбалетшілері мен ағылшын садақшылары арасындағы қысқаша шайқаспен басталды. Содан кейін қарулы әскерлер маневр жасамай, тікелей шабуылға көшті. Бұл қанды шайқасқа себеп, барлығы ұзақ және қатал соғысты аяқтау үшін шешуші жеңіс тіледі. Екі тарапқа да тұтқындарға жаны аяу жасамау туралы бұйрық берілді. Әрбір ағылшын-бретон корпусына бірінен кейін бірі шабуыл жасалды, бірақ резервтер жағдайды түзетуге көмектесті. Франко-бретондық позицияның оң қанаты қарсы шабуылға ұшырап, кері шегінді, ал өз резервтерінен қолдау алмағандықтан ортаға қарай ыдырады. Сол қанаты да кезекпен ыдырады, Оксер графы тұтқындалды, ал Карл Блуаның әскерлері шашырап қашты. Карл найзамен жараланғаннан кейін, ағылшын солдаты оған жаны аяу жасамау туралы бұйрықты орындап, өлтірді. Ду Гесклин барлық қаруын сындырғаннан кейін ағылшын командирі Чандосқа тәлімдесуге мәжбүр болды. Дю Гесклин тұтқындалды және Карл V оны 100 000 франк көлеміндегі құнымен босатып алды.
The battle began with a short skirmish between the French arbalesters and the English archers. The men at arms then engaged directly without seeking to maneuver. It was a bloody combat because all wanted the battle to be decisive to put an end to the long and cruel war. Moreover, orders were given on both sides not to give quarter to captives. Each Anglo Breton corps was attacked head on, one after the other, but the reserves restored the situation. The right wing of the Franco Breton position was then counterattacked and driven back and since it was not being supported by its own reserves, it was folded up towards the centre. The left wing then folded in turn, the Count of Auxerre was captured, and the troops of Charles of Blois broke and fled. Charles, having been struck down by a lance, was finished off by an English soldier, obeying orders to show no quarter. Du Guesclin, having broken all his weapons, was obliged to surrender to the English commander Chandos. Du Guesclin was taken into custody and ransomed by Charles V for 100,000 francs.
Салдарлар
Бұл жеңіс мұрагерлік соғысына нүкте қойды. Бір жыл өткен соң, 1365 жылы, Геранданың бірінші шарты бойынша Франция королі Джон Монфорттың ұлы Иоанн IV-ті Бретань герцогы ретінде мойындады. Алайда, Иоанн IV өзінің қолдаушысы, Англия королі Эдуард III-ке емес, Франция королі Карл V-ке адалдық ант берді. Англия-Бретань әскерінің жеңісі Франция королі үшін дипломатиялық табысқа айналғандай болды.
This victory put an end to the war of succession. One year later, in 1365, under the first Treaty of Guérande, the king of France recognized John IV, the son of John of Montfort as duke of Brittany. However, John IV then paid homage to Charles V of France, rather than to his patron, Edward III of England. The Anglo Breton military victory appeared to result in a diplomatic coup for the King of France.