Кіріспе

Noddy – ағылшын балалар жазушысы Энид Блайтон жасаған ағылшын ойдан туған кейіпкер. Нодди алғаш рет 1949 және 1963 жылдар аралығында жарық көрген кітап сериясында пайда болды, оның суреттерін 1949 жылдан 1953 жылы қайтыс болғанға дейін голландиялық суретші Хармсен ван дер Бек салған, кейін осы жұмысты Питер Вьенк жалғастырды. Кейіпкер негізінде түсірілген телешоулар 1955 жылдан 2020 жылға дейін британдық телеарналарда көрсетілді.

Тарих

Нодди 1949 жылы Энид Блайтонның «Нодди Ойыншықтар еліне саяхаттайды» атты алғашқы кітабында пайда болды.

Нотти

Бірінші кітап Ноддидің тегін түсіндіреді. Оны ойыншық дүкеніндегі ағаш кесуші жасайды, бірақ ол адам ағаш арыстан жасауды бастағаннан кейін қашып кетеді, себебі Нодди қорқады. Ол орманды аралап жүргенде, жалаңаш, ақшасы жоқ, үйсіз, ол Үлкен құлақтың, мейірімді қоңырдың кездеседі. Үлкен құлақ Ноддидің ойыншық екенін шешіп, оны Ойыншықтар еліне алып кетеді. Ол Ноддиге киім мен үй сыйлайды. Нодди ойыншыққа айналғанына қуанса да, Ойыншықтар елінің тұрғындары оның шынымен ойыншық екеніне көз жеткізбейді. Олар Ноддиді сотқа шақырып, оның ойыншық немесе әшекей екенін анықтауға тырысады. Ақырында, Нодди ойыншық деп жарияланады, бірақ ол әлі де сотқа өзін жақсы ойыншық екеніне сендіруі керек. Судья Ноддидің жақсы екенін мойындайды, өйткені қуыршақ сотқа оның кішкентай қызын арыстаннан құтқарып қалғанын айтады, содан кейін оған Ойыншықтар елінде қалуға рұқсат береді. Нодди екінші кітапта көлігін алады. Ол жергілікті құпияны шешуге көмектескеннен кейін оған сыйланады. Басқа ойыншықтар оның келе жатқанын көліктің дауысы мен көк шапанының қоңырауынан естиді. Ол көбінесе Ойыншықтар еліндегі барлық жерлерді аралау үшін көлігін пайдаланады. Такси бизнесі жақсы болмаса немесе оған көмек қажет болса, Нодди Үлкен құлаққа жүгінеді. Үлкен құлақ оған қажетті нәрсені жиі бере алады. Кейде Нодди адамдарға басын қимылдатуға рұқсат береді, оның таңертеңгі сүті сияқты шағын заттарға айырбастап. Нодди мейірімді және адал, бірақ ол көбінесе қиындыққа ұшырайды, өзінің түсініспеушілігінен немесе оған ойын ойнаған Слай немесе Гоббо сияқты жаман гоблиндердің бірінен. Ол әлемді түсінуде балаша болып келеді және осының салдарынан жиі шатасады. Мысалы, алғашқы Нодди кітабында Нодди мен Үлкен құлақ Ноддидің үйін бір адамға салады. Нодди жаңбыр жауса, алдымен төбені салуды ұсынады. Ол жер тартылысын немесе шатырдың тіреуін түсінбегендіктен, бұл оған толыққанды логикалық көрінеді. (Шындығында, бұл соншалықты ақымақтық емес. Кейбір көп қабатты ғимараттар төбеден басталады, содан кейін гидравликалық домкраттармен көтеріледі, ал төменгі қабат салынып, содан кейін төбе қайтадан көтеріледі және т.б. Бұл Upbrella әдісі.) Серия жалғасқан сайын Нодди данарақ болады, бірақ өзінің сүйкімділігі мен сүйкімді наивтігін жоғалтпайды. Ноддидің ең жақсы достары – Үлкен құлақ, Тесси аю, Бэмпи Ит және Табби аюлар. Ноддиді Ойыншықтар еліне әкелген Үлкен құлақ оның өміріндегі ең маңызды тұлға. Ол қауіпке тап болғанда, оны құтқаруға Үлкен құлақ келеді, және Нодди әрқашан қолдау мен сенімділік үшін Үлкен құлаққа жүгінеді. Үлкен құлақ ата-аналық тұлға емес, ол қорғаншы немесе, мүмкін, Ноддидің адвокаты сияқты. Ноддиге мейірімді болса да, Үлкен құлақтың қатыгез көрінісі мен дауысы бар, сондықтан гоблиндер одан қорқады. Ол өзінің сиқырымен сиқыршыларды жеңе алады және Нодди заңдық қиындыққа тап болғанда оның жағдайын жергілікті полиция қызметкері Плод мырзаға түсіндіре алады. Алайда, сирек жағдайларда Үлкен құлақ өзін қиындықта табады, бұл жағдайда Нодди оған көмекке келеді. Үлкен құлақ пен Нодди сирек ауызша тартысады. Мұндай даулардың мысалдары – Үлкен құлақ өте сезімтал Тесси аюды оның итін бақыламайынша қатты сөгіп, Нодди көлігін Үлкен құлақтың киімдеріне соғып, содан кейін Үлкен құлақтың таза киімдерін сүйреп кеткен кезде. Тесси – гүлдері мен юбкасы бар шапанды жиі киетін мейірімді, алтын аю. Ол да Нодди сияқты жас, барлық достары мен көршілеріне өте сүйіспеншілікпен қарайды. Бэмпи Ит – Тессидің үй жануары. Ол адамдарды "шауып" ұмтылуға құмар. Нодди Бэмпиге жиі ренжиді, бірақ оған әлі де ұнайды. Нодди Бэмпиге қауіп төндірген сайын Тесси ашуланады, кейде тіпті жылай бастайды. Табби аюлар Ноддидің көршісінде тұрады. Олар алтын және семіз плюшевый аюлар. Мырза және ханым Табби аюлар Ноддиге жиі көмектеседі. Олар Ноддиге қарағанда үлкен, ол бала сияқты. Олардың есімдері ешқашан аталмайды және Нодди оларды әрқашан мырза және ханым деп атайды. Олардың Табби деп аталатын бір ұлы бар, ол кейде Мастер Табби деп аталады. Табби – тәртіпсіз және әдетте ережелерді бұзғаны, әдепсіз болғаны немесе бірдеңе дұрыс істемегені үшін қиындыққа ұшырайды. Нодди Таббиді жиі сөгіп, жазалауға тырысады, бірақ нәтижесіз. Бірде Табби әрқашан бұйрық беруден және жазаланудан шаршап, теңізге қашуға шешім қабылдайды. Нодди мен Бэмпи оған кездейсоқ қосылады. Саяхаттың соңында Табби ата-анасын сағынып, оларға саяхатынан сыйлықтар әкеліп, кешірім сұрайды. Нодди Плод мырзамен көп рет қақтығысады. Кейбіреулері Ноддидің Ойыншықтар елі қалай жұмыс істейтінін түсінбеуінен туындайды. Басқалары – жаңылысқандықтан. Плод мырза әдетте Ноддиге шыдамды, және Нодди Плод мырзаны ұнатады және оған көмектесу үшін жиі тырысады. Плод мырза көбінесе тәртіпсіздерді полиция велосипедімен ұстайды, «Плод атынан тоқта!» деп айғайлап, содан кейін оларды түрмесіне қамап қояды.

Шабыт

Энид Блайтонның Ноддиге шабыттанғаны Дорсеттегі Студленд ауылы болған деседі, ол әр жазда дерлік сол жерде демалыс өткізер еді. Жақын жердегі кішкентай тоғай Ноддидің орманы деп есептелген. Блайтон қызмет барысында танысқан Кристофер Роун Нодди кітаптарында П.С. Плод болып бейнеленді, сондай-ақ жалпыұлттық тұрғыда жайбасар полицейдің стереотипі болды.

Негізгі кейіпкерлер

Үлкен құлақ, ақылды, сақалды, ойыншықтар елінің сыртындағы саңырауқұлақ үйінде тұратын және Ноддидің көмекшісі, әкелік бейнесі, сондай-ақ ең жақсы досы. Ол Ноддиді тауып, оны бірінші кітаптың басында Ойыншықтар еліне әкеледі. Үлкен құлақ әдетте Ноддиге мейірімді болса да, өте қатал бола алады және гоблиндер, сиқыршылар, тіпті мистер Плод одан қорқады және құрметтейді. Ноддиге зұлымдық жасағанда, ол міндетті түрде оны қорғайды. Үлкен құлақ сиқырлы сиқырлар жасауға қабілетті, бірақ оны сирек қолданады. Оның сүйікті сөзі: "Сен, күлкілі кішкентай Нодди!", ол 2002 жылы "Make Way for Noddy" анимациялық телесериалында анимациялық дебютін жасады. Мистер Плод (кейде ПК Плод деп аталады), Ойыншықтар елінің полицейі. Ол Ноддимен қарым-қатынасы қиын, өйткені ол тым жылдам жүреді деп санайды және басқа да орынсыз әрекеттерге барады. Ол тіпті Ноддиді бір рет түрмеге қамаған және басқа жағдайларда түрмеге қамаумен қорқытқан. Оның сүйікті сөзі: "Плод атынан тоқта!", ол "Make Way for Noddy" сериалында көрсетілген. Тесси Аю, Ноддидің досы, ақылды жас аю. Оның орнына Пэт Пэт атты ана панда келді. Бампи Ит, Тесси Аюмен бірге тұратын түпнұсқа кітаптардағы ит, сонымен қатар Ноддидің көптеген оқиғаларында серігі болады. Нодди алғаш рет Бампи Итпен Ойыншықтар қаласында кездесті, өйткені ол жарақат алған еді және Нодди оған көмектесу үшін шарфын пайдаланды. Нодди Бампи Итті өзімен бірге ұстай алмайтынын ойлады, сондықтан Тесси Аю оны өзінде қалдыруды ұсынды. Дина Қуыршақ, базарда түрлі-түрлі тауар сататын фарфор қуыршақ. Ол кейінірек қосылған, бұрынғы кітаптардан алынып тасталған кейіпкер. Слай мен Гоббо, тәлкекке құмар гоблиндер. Олар көбінесе мұзжұмсақ, монеталар немесе Ноддидің машинасы сияқты заттарды ұрлайды. Басқа кейіпкерлерден айырмашылығы, олар Энид Блайтонның түпнұсқа кітаптарында пайда болмайды (немесе кем дегенде одан да аз көрінеді).

Қайталанатын таңбалар

Мистер Wobblyman, ойыншық, дөңгелек негізі бар және ол сол негізде шайқалып тұрады. Ол қозғалу үшін алға-артқа бейімделеді. "Ноддидің тамаша сыйы" эпизодында ол қала алаңындағы жеміс дүкенінің иесі болуы мүмкін екені көрсетілген. Оның сүйікті сөзі: "Мұндай жағдайды ұнатпаймын". Мастер Табби Бер, Мистер және Миссис Табби Бердің ұлы, кейде Брюни деп те атайды. Кітаптарда және ескі телесериалдарда ол тәлкек болған, бірақ "Ноддиге жол аш" сериалында жақсы мінез-құлық танытқан. Мистер Спаркс, Toyland-тың кез келген нәрсені жөндеуге қабілетті шебері. Оның сүйікті сөзі: "Қиындық па? Ұнайды!". Сағаттық тышқан, жиі іске қосылуы қажет болатын ойыншық тышқан. Мисс Хариет, қызғылт мысық (сондай-ақ Мисс Қызғылт Мысық), француздық қызғылт мысық, мұзқаймақ сатады. Ол өте ұқыпты және таза мысық ретінде бейнеленген, тіпті өзінің ақымақтығына да шыдамсыздық танытады. Мистер Джамбо, сағаттық тышқанмен дос болатын піл. Марта Маймыл, тәлкек мектеп оқушысы Гилберт Голлидің орнына келген қыз. Скиттлдер, Салли Скиттл және оның түрлі өлшемдегі көптеген балаларынан тұратын отбасы. Скиттлдердің түсі қызыл және сары, ал қолдары қара. Олар құлатылуды ұнатады және жиі Ноддидің машинасының алдына шығып, оның оларды құлатуына мүмкіндік жасайды. Мистер Пойыз Жүргізушісі, Toyland экспрессін жүргізетін пойыз жүргізушісі. Твинкли, "Түсіп бара жатқан жұлдызды ұста" фильмінде пайда болған жұлдыз. Сағаттық клоун, көңілді трюктер орындайтын ойыншық клоун. Ол теңіз арыстанының аяқтары сияқты "біріккен" аяқтары болғандықтан, тек қолымен ғана тұрады. Ноддидің машинасы, Нодди жүргізетін қызыл безендірілген сары машина. Оның өз санасы бар және ерекше дыбыс шығаратын мүйізі арқылы басқа кейіпкерлермен сөйлесе алады, ол "парп парп!" дейді.

Кіші әріптер

Берт Маймыл, ұялшақ және қорқақ маймыл, сезімтал және әдемі құйрығы бар. Сэмми Сейлор, жергілікті портодағы теңізші. Мистер Ной, Миссис Ной және жануарлармен бірге кемеде тұрады. Миссис Ной, Мистер Ной және жануарлармен бірге кемеде тұрады. Өмірінде ешқашан жуынбаған саяхатшы. Мистер Табби Арыс, Ноддидің көршісі. Есімі белгісіз. Миссис Табби Арыс, Ноддидің көршісі. Алғашқы кітаптарда, олардың, Мистер Табби Арыстың, Ноддиге жолбасшы екені анық болды, олар ересектер, ал ол бала сияқты, себебі Нодди оларды әрқашан "Мистер және Миссис Табби Арыс" деп атады. Мистер Табби Арыс сияқты, есімі белгісіз. Тедди Табби Арыс, Мистер Табби Арыстың інісі, Миссис Табби Арыстың күйеуінің інісі және Мастер Табби Арыстың ағасы, үшінші кітапта, "Нодди және оның машинасы" кітабында пайда болды. Кішкентай құлақ, Үлкен құлақтың інісі, ол Үлкен құлаққа ұқсайды. Бірақ оның құлақтары әлдеқайда кішкентай. Ол Үлкен құлақ сияқты, өте таза үйінде тұрады. Банки, жартылай қоян, жартылай маймыл сияқты көрінетін, өте әдемі мінезді кейіпкер. Кейіннен ол, саяхаттап жүрген цирктен қашқан алаяқ маймыл екені анықталды. Мисс Прим, Мисс Раптың орнына келген мектеп мұғалімі. Мистер Милко, жергілікті сүт сатушы.

Бұрынғы кейіпкерлері

Г. Голли кітаптардағы ойыншықтар шеберханасының иесі болған. 1990 жылдардың басындағы телесериалда оны Мистер Спаркс алмастырды, ал кейіннен қайта суреттелген беттердегі кітаптардың жаңа басылымдарында да өзгертілді. Tricky Teddy – плюшевый аю, Гилберт Голлидің шалбаздары, кейінгі бейімделулерде оларды екі плюшевый аю, соңында Гоблиндер Слай және Гоббо алмастырды. Гилберт Голли – жұлдызшақ және тағы бір жаман жігіт.

Теледидарлық адаптациялар, өндірістер және қайта жаңғырулар

1990 және 2000 жылдардың басында телесериалға бейімделуімен, сондай-ақ жаңа кітаптар сериясымен Нодди жаңартылды, ал бастапқы Голливог кейіпкерлері басқа ойыншықтармен ауыстырылды. Мысалы, Toyland гаражын басқарған мистер Голлидің орнын 1975 жылғы серияда француз Мсье Поли, ал 1992–2000 жылдардағы серияда мистер Спаркс басқарды. Сол кезде Дина Долл, қара терілі әйел кейіпкері франшизаға қосылды. The Adventures of Noddy (1955–1962) – ATV телеарнасындағы қара-ақ қуыршақтардан жасалған сериал. Noddy Goes to Toyland (1963) – Артур Хамберстон Фильмдерінің 2D анимациялық қысқаметражды фильмі. Noddy (1975–1976) – ITV үшін Cosgrove Hall Films компаниясының алдыңғы компаниясы Stop Frame Productions шығарған сериал. The Further Adventures of Noddy (1983) – FilmFair компаниясы жасаған анимациялық пилоттық фильм. Noddy's Toyland Adventures (1992–2000) – BBC-нің Noddy франшизасының алғашқы бейімделуі және ең танымал нұсқасы. Cosgrove Hall Films компаниясының өндірісінде жасалған. The Noddy Shop (1998–1999) – Noddy's Toyland Adventures анимациясының қайта жазылған нұсқасын қамтитын канадалық/американдық бейімделуі, басқа ағылшын тілді елдерде "Noddy in Toyland" деген атпен шығарылды. Make Way for Noddy (2002) – Channel 5 телеарнасы тапсырыс берген және олардың Milkshake! блогында көрсетілген алғашқы CGI сериал. Chorion компаниясы SD Entertainment анимациялық студиясымен бірлесіп өндірген. Noddy in Toyland (2009) – Франшизаның 60 жылдығына арналған екінші CGI Noddy сериалы. Chorion және Brown Bag Films компанияларының бірлескен өндірісі. Noddy, Toyland Detective (2016–2020) – DreamWorks компаниясының франшизаны жаңаша түсінігі және бүгінгі күнге дейін жасалған кейіпкердің үшінші CGI нұсқасы.

Бейімделулер

Нодди алғаш рет 1954 жылы Лондонның Кингсвей қаласындағы 2660 орындық Столл театрында сахнаға шықты. Көптеген актерлер тобының құрамында балалар мен жасөспірімдер болды, көбінесе Италия Конти актерлік мектебінен. Театр оркестрі толығымен жиналды. Финалда «Алыстағы ағаш» сахнасы болды, көптеген балалар қасқырлар сияқты киініп, сымдарда ұшып жүрді. Ол бірнеше жыл бойы көрсетілді, бірақ Столл 1950 жылдардың соңында бұзылып, оның орнына кеңсе ғимараты салынды. Жаңа ғимараттың жертөлесіне «Пиккок» театры салынды, бірақ Нодди қайта оралмады. 1963 жылы Нодди «Нодди Ойыншықтар еліне барады» атты анимациялық қысқа фильмде пайда болды. Оны Энид Блайтон үшін Артур Хамберстоун түсірді. 1993 жылы «Нодди» қойылымы Уимблдон театрында ашылды, содан кейін Ұлыбритания бойынша ұзақ гастрольдік тур өтті, оның ішінде Лондондағы Хаммерсмит Лирик театрында Рождестволық маусым болды. Бұл қойылымды Clarion Productions ұсынды. Қойылымның сценарийін және режиссурасын Дэвид Вуд жасады, сахна және костюмдерді Сюзи Калкатт суреттеді. Бастапқы актерлік құрамында Эрик Поттс Үлкен құлақ рөлінде, ал Карен Бриффетт Нодди рөлінде болды. Шоу сыншылар, көрермендер және тіпті Энид Блайтонның қызы Джиллиан Баверсток тарапынан жақсы қабылданды. Дэвид Вуд «Нодди және Тутл» атты табысты жалғасын жазды, ол Уимблдон театрында ашылды және 1995–1996 жылдары Ұлыбритания бойынша ұзақ гастрольдік турде көрсетілді. Карен Бриффетт өзінің ролін қайта ойнады, ал Үлкен құлақты Джонатан Броксхолм сомдады. Бұл қойылым да Clarion Productions ұсынды. 2002 жылдың қыркүйегінде кейіпкерлер «Маке Вэй фор Нодди» атты анимациялық сериалда қайта оралды. Бұл сериалды Chorion, SD Entertainment компаниясымен бірлесіп жасады. 2005 жылы Chorion 100 жаңа екі минуттық теледидарлық интерстициалды жасады. «Ноддимен бірге айт» деп аталатын бұл интерстициалдарда Ноддидің әртүрлі шет тілдеріндегі сөздерді үйренуі көрсетілді. Олар сонымен қатар Ноддидің Робот ауылынан келген жаңа досы Визді таныстырды, ол көкірегіндегі түймеге басып, Нодди үйренуге тиіс жаңа шет тілдерін ана тілінде айтатын жазбаларды ойнатады. Интерстициалдар Five телеарнасының жарнамалық үзілістерінде, сондай-ақ PBS және Sprout телеарналарында американдық нұсқасында көрсетілді. 2009 жылы Chorion «Noddy in Toyland» атты CG анимациялық сериалын жасады, оны Ирландиядағы Brown Bag Films компаниясы өндірді. Бұл сериалда «Say it with Noddy» сериалының Виззі тұрақты кейіпкер ретінде пайда болды. Слай мен Гоббоның туыстары Снейки мен Стелс енгізілді және көбінесе олармен бірге жұмыс істейді. Сериалдың толық нұсқасын iTunes-те цифрлық түрде табуға болады. 2012 жылы Chorion Noddy кейіпкерін ClassicMedia компаниясына сатты, оны өз кезегінде DreamWorks Animation сатып алды, нәтижесінде «Noddy, Toyland Detective» атты тағы бір CG анимациялық сериалы жасалды. Оны француздық продюсер/дистрибьютор Gaumont Animation, DreamWorks Animation Television компаниясымен бірлесіп және France Télévisions компаниясымен серіктестікте өндірді. Сериал 5-арнаның «Сүт шайқап» бағдарламасында 2016 жылғы 18 сәуірде көрсетілді.

Деривативтерді пайдалану

Нодди балалар оқуымен байланысты болғандықтан, "Нодди" сөзі кейде "ұсақ-түйек немесе маңызсыз" деген мағынада сын есім ретінде қолданылады ("Микки Маус"пен салыстырыңыз), мысалы, компьютерлік бағдарламалауда: "Бұл бір уақыттағы сызықтық теңдеудің ішкі бағдарламасы n = 1 болғанда "Нодди" жағдайында істен шығып, әйтпесе жұмыс істейді" немесе "Барлық "Нодди" жағдайларын тексеріп алыңыз". Ұлыбританияда "Нодди" франшизасының сәттілігі мен оның кейіпкері PC Plod-қа байланысты полиция қызметкерін сипаттау үшін "plod" сөзі жеңілтектеу атауға айналды. Мысалы, біреу: "Таңғы уақытым жақсы өтпей жатыр, жұмысқа бара жатып, тым жылдам жүргенім үшін полиция тоқтатты" дей алады. Ол Slade вокалисі және гитарисі Невилл "Нодди" Холдерге лақап есім берді.