Кіріспе

Неміс композиторы Эрнст Тохтың айтылатын хорға арналған шығармасы – «Географиялық фуга» немесе «Fuge aus der Geographie» – Эрнст Тохтың айтылатын хорға арналған ең танымал туындысы. Тох 1920-ші жылдардағы Берлинде көрнекті композитор болған және «Айтылатын хор» жанрын жеке өзі ойлап тапқан. Бұл шығарма Тохтың «Gesprochene Musik» (Айтылатын музыка) сюитасының үшінші және соңғы бөлігі ретінде жазылған. Сюита 78 айналымдық граммофон пластинкаларында хордың жазбасын жасау үшін жоспарланған, содан кейін пластинкаларды әлдеқайда жоғары жылдамдықпен ойнату арқылы концертте «орындалған». Тох өзінің бастапқы бағдарламасында былай деп жазған: «Темпті арттыру және одан туындайтын биіктік деңгейі аспаптық музыканың бір түрін құрады, бұл тыңдаушыны оның сөйлеуден пайда болғанын ұмытуға итермелейді». Бұл шығарма алғаш рет 1930 жылдың маусым айында «Neue Musik Berlin» фестивалінде түпнұсқа неміс тілінде орындалды. Экспериментатор-композитор Джон Кейдж қатысқан тыңдаушылар алдындағы бұл қойылым сенсациялық сәттілікке ие болды. 1935 жылы Тох нацистік Германиядан АҚШ-қа қашқанда, Кейдж оны іздеп тауып, «Фуганы» ағылшыл тіліне аудармасын басып шығаруға рұқсат сұрады. Бұл шығарма Тохтың ең көп орындалатын туындысы болып қала береді, бірақ композитор өзі оны маңызды емес ойын-сарқылым деп санады.

Құрылыс

Ол қатаң фугалық формада жазылған және әрқайсысы түрлі қалаларды, елдерді және басқа географиялық нысандарды нағыз контрапункттік үлгіде жариялайтын төрт дауыстан тұрады. Ол "Ratibor!" сөзінің "R" әрпіндегі созылған трельмен аяқталатын кульминациялық финалмен бітеді ("Тринидад" ағылшын тіліндегі нұсқасында), тақырыптың бастапқы сөзі. Дауыстар келесі ретпен кіріседі: тенор, альт, сопрано, бас.