Кіріспе
Американдық жазушы және белсенді Джордж Лестер Джексон (23 қыркүйек 1941 – 21 тамыз 1971) – американдық жазушы, белсенді және сотталған қылмыскер. 1961 жылы жанармай стансасынан 70 доллар ұрлағаны үшін мерзімі белгісіз жазаға кесілген кезде Джексон революциялық қызметке қатысып, "Қара партизандық отбасы" түрмелік тобын құрды. 1970 жылы ол екі басқа "Соледад бауырласымен" бірге түрмедегі төбелес салдарынан түзету мекемесінің қызметкері Джон Винсент Миллсті өлтіргені үшін айыпталды. Сол жылы ол "Соледад бауырласы: Джордж Джексонның түрмедегі хаттары" атты өмірбаян мен манифесттің қосындысын афроамерикандық оқырмандарға арнады. Бұл кітап бестселлерге айналып, Джексонға жеке даңқ әкелді. 1971 жылы Джексон түрмеден қашуға тырысқанда түрме күзетшілері тарапынан қаза болды, осы қашуға үш күзетші мен екі тұтқын қаза тапты.
George Lester Jackson (September 23, 1941 – August 21, 1971) was an American author, activist and convicted felon. While serving an indeterminate sentence for stealing $70 from a gas station in 1961, Jackson became involved in revolutionary activity and co founded the prison gang Black Guerrilla Family. In 1970, he was charged, along with two other Soledad Brothers, with the murder of correctional officer John Vincent Mills in the aftermath of a prison fight. The same year, he published Soledad Brother: The Prison Letters of George Jackson, a combination of autobiography and manifesto addressed to an African American audience. The book became a bestseller and earned Jackson personal fame. Jackson was killed in prison by prison guards in 1971, during an escape attempt in which three prison guards and two inmates were killed.
Өмірбаян
Чикаго, Иллинойс штатында дүниеге келген Джексон, Лестер мен Джорджия Би Джексонның бес баласының екінші ұлы болды. Ол бірнеше жасөспірім қылмысы үшін, оның ішінде қарулы тонау, шабуыл және ұрлық үшін, Пасо-Роблстегі Калифорния жастарды түзеу мекемесінде уақыт өткізді. 1961 жылы ол қарулы тонау жасағаны үшін сотталды – бензин құю станциясынан қарумен 70 доллар ұрлағаны үшін – және бір жылдан өмір бойына бас бостандығынан айырылды. Сан-Квентин мемлекеттік түрмесіндегі алғашқы жылдары Джексон революциялық қызметке қатысты. Түрме қызметкерлері оны өзімшіл және қоғамдық емес деп сипаттады. 1966 жылы Джексон В. Л. Ноленмен танысты, ол оны марксистік және маоистік идеологиямен таныстырды. Екеуі 1966 жылы «Қара гвардия отбасын» құрды, ол марксистік және маоистік саяси ойларға негізделген. Өзінің идеологиялық трансформациясы туралы айта отырып, Джексон: «Түрмеге кіргенде Маркс, Ленин, Троцкий, Энгельс және Маомен таныстым, олар мені құтқарды», - деді. 1972 жылы жарық көрген «Көзімдегі қан» кітабында Джексон өзін «Марксистік-лениндік маоист Фаноншы» деп сипаттайды. Джексонның тәртіптік бұзушылықтары көбейген сайын, ол көбірек уақытын жеке камерада өткізді, онда саяси экономика мен радикалды теорияны зерттеді. Ол сондай-ақ достары мен жақтастарына көптеген хаттар жазды, олар кейін редакцияланып, «Солидад бауыры» және «Көзімдегі қан» кітаптарына жинақталды. Бұл бестселлерлер оған АҚШ және Батыс Еуропадағы солшыл белсенділер мен зиялылардың зор назарын аударды. Ол ақ және латиноамерикандық тұтқындардың, сондай-ақ басқа қара нәсілді тұтқындардың да ізбасарларын жинады. 1969 жылдың қаңтар айында Джексон мен Нолен Сан-Квентиннен Соледад түрмесіне ауыстырылды. 1970 жылдың 13 қаңтарында түрме күзетшісі Опи Г. Миллер Ноленді және тағы екі қара тұтқынды (Кливленд Эдвардс және Альвин Миллерді) Арий бауырластығының мүшелерімен болған төбелес кезінде атып өлтірді, осы оқиғада үшеуі де қаза тапты. Ноленнің өлімінен кейін Джексон түрме қызметкерлерімен күшейе түскен қақтығыстарға түсті және басқа тұтқындарды қорғау және түрме қызметкерлерінен кек алу қажеттілігі туралы жиі айтты, Джексон «таңдамалы өш алу зорлық-зомбылығы» деп атаған әдісті қолдана отырып. 1970 жылдың 17 қаңтарында Джексон, Флита Драмго және Джон Клучетті түрме күзетшісі Джон В. Миллді өлтіргені үшін айыпталды, оны Соледадтың Y қанатының үшінші қабатынан тастап өлтірген. Бұл өлім жазасына тартатын қылмыс еді және оны айыптау сәтті аяқталған жағдайда Джексон газ камерасына жіберілуі мүмкін еді. Миллс бұрын Миллер үш тұтқынды атып өлтіргеніне жауап ретінде өлтірілген. Миллер ешқандай қылмыс жасады деп айыпталмады, өйткені үкімді сот оның түрмедегі төбелес кезіндегі әрекеттерін әділ өзін қорғау деп таныды. Осы оқиғадан кейін Джексон, Драмго және Клучетті «Соледад бауырлары» деп атады және белсенділер оларды саяси тұтқын деп есептеп, олардың нәсіліне байланысты айыпталғанын мәлімдеді. Белсенділер сонымен қатар ақ нәсілділерге қарағанда қара нәсілділердің түрмеге түсу көрсеткіштерінің жоғары болуына және олардың түрмеге түсуіне әкелген әлеуметтік-экономикалық факторларға назар аударуды көздеді. «Соледад бауырларын қорғау комитетін» Фэй Стендер құрды, оған көптеген танымал белсенділер, мәдениет қайырмандары және жазушылар қосылып, комитетті қолдады. Осы белсенділердің арасында Анжела Дэвис болды. Дэвис комитетпен жұмыс істеген кезде ақырында комитеттің жетекшісіне айналып, Джексонның жақын досы болды. Джексон мен Дэвис жиі хат алмасып тұрды және Джексон өзінің «Солидад бауыры: Джордж Джексонның түрмедегі хаттары» кітабының қолжазбасын жіберіп, оны оқып, жақсартуға көмектесуін сұрады.
Марино округінің сотындағы оқиға
1970 жылы 7 тамызда Джордж Джексонның 17 жасар інісі Джонатан П. Джексон автоматты қарумен Марин округінің сот залына шабуыл жасап, тұтқындар Джеймс МакКлейн, Уильям А. Крисмас және Ручелл Магиді босатып, судья Гарольд Хейлиді, аудандық прокурордың орынбасары Гэри Томасты және үш қазыны тұтқынға алып, "Соледад бауырларының" босатылуын талап етті. Полиция Хейли, Джексон, Крисмас және МакКлейнді сот ғимаратынан қашып кетуге тырысқанда өлтірді. Куәгерлердің сөзінше, Хейлиге шабуыл жасағандар мойнына жабысқақ лентамен бекіткен кесілген мылтықтан оқ атылған болуы мүмкін. Томас, Маги және қазылар алқасының бір мүшесі жарақат алды. Бұл оқиға бүкіл елде кеңінен таралды. Тұтқынға алу кезінде қолданылған қарудың иесі болған Анджела Дэвис, кейіннен қастандық, адам ұрлау және кісі өлтіру айыптарынан ақталды. Қарудың байланысының себебі Джонатан Джексонның оның күзетшісі болғаны болуы мүмкін. Шабуылшылардың арасында жалғыз аман қалған Маги, ақырында ауыр қылмыс жасағанын мойындады және 1975 жылы өмір бойына бас бостандығынан айырылды. Маги 60 жылдан астам түрмеде отырды. Ол 2023 жылы Калифорния штатының сол жылы қабылданған мейірімділікпен босату заңына сәйкес босатылды.
Түрмеден қашып кету және өлім
1971 жылғы 21 тамызда Джексон Сан-Квентин түрмесінде адвокат Стивен Бингеммен кездесіп, Джексонның Калифорнияның түзеу мекемесіне қарсы азаматтық ісін талқылады. Кездесуден кейін Джексонды офицер Урбано Рубиако камерасына қайтарып алып бара жатқанда, Рубиако Джексонның шашынан металл затты байқады, кейін ол париктен екені анықталды және оны шешуді бұйрық берді. Сонда Джексон париктің астынан испандық Astra 9 мм тапаншасын шығарып, «Мырзалар, айдаһар келді» деді, бұл Хо Ши Минге сілтеме еді. Джексон қаруды қалай алғаны белгісіз. 13 жыл бойы қашқын өмір сүрген Бингем, АҚШ-қа сот алдында жауап беру үшін оралғаннан кейін, Джексонға қару жеткізгені туралы айыптамадан ақталды. Джексон Рубиакоға барлық камераларды ашуға бұйрық берді және бірнеше басқа тұтқындармен бірге қалған түзеу қызметкерлерін басып алып, оларды екі тұтқынмен бірге кепілге алды. Офицерлер Джере Грэм, Фрэнк ДеЛеон және Пол Краснес, сондай-ақ екі ақ тұтқын тағы бес адам өлтіріліп, Джексонның камерасынан табылды. Рубиако, Кеннет МакКрей және Чарльз Брекенридж атты тағы үш офицер де атып, пышақталды, бірақ аман қалды. Түзету орталығының кілтін тауып алғаннан кейін, Джексон жақын досы және әріптесі Джонни Испаниямен бірге аулаға қашып өтеді, онда Джексон мұнарадан атып өлтіріледі, ал Испания өздігінен тапсырды. Үш тұтқын ақталды, ал үшеуі (Дэвид Джонсон, Джонни Испания және Хьюго Пинелл) кісі өлтіргені үшін сотталды. Бұл алты адам «Сан-Квентин алтылығы» деп танылды. Джексон мен оның сыртқы қолдаушылары қашуды бірнеше апта бұрын жоспарлаған деген деректер бар. Қашуға үш күн қалғанда Джексон өсиетін қайта жазып, барлық роялтилерді және заңдық қорғаныс қорына бақылауды Қара пантера партиясына қалдырды. Джексонның жаназасы 1971 жылғы 28 тамызда Калифорния штатының Окленд қаласындағы Сент-Огюстин епископальдық шіркеуінде өтті.
Танымал мәдениетте
Бірнеше танымал суретшілер мен әртістер өздерінің туындыларын Джексонның естелігіне арнады немесе оның өміріне негізделген жұмыстар жасады. Авангардты джаз тобы Чикагоның Art Ensemble, Шығармашылық музыканттарды дамыту қауымдастығының мүшелері, 1969 жылы Парижде «A Jackson in Your House» альбомын жазып шығарды. Боб Дилан Джексонның өмірі мен өлімі туралы «George Jackson» атты жеке ән шығарды. Ән американдық хит-парадтарда 33-орынға дейін көтерілді (1972 жылғы қаңтар). 2011 жылы шыққан Blue Scholars тобының «Cinemetropolis» альбомының тоғызыншы трегі Джексонның құрметіне арналған және «Soledad Brothers» туралы айтады. Джексонның түрмеден қашу әрекеті 1972 жылы National Lampoon тобының «Radio Dinner» альбомындағы Джоан Баездің «Pull the Tregroes» пародиалық әнінің бірінші шумағының тақырыбы болды. Бірмингемдегі ағылшыз регги тобы Steel Pulse «Uncle George» атты ән жазды, онда «Soledad Brother» хоры бар. Ән топтың «Tribute To The Martyrs» альбомынан алынған, ол сонымен қатар Нельсон Мандела, Мартин Лютер Кинг және Стив Бико сияқты қара нәсілді азаматтардың құқықтары үшін күрескен белсенділерді құрметтейді. 1994 жылы шыққан Digable Planets хип-хоп триосының «Jettin'» әнінде Джордж Джексон түрмеде қайтыс болған қара революциялық батырлардың бірі ретінде еске алынады. 2003 жылы Ja Rule өзінің альбомын Джексонның «Blood in My Eye» кітабының атымен атады. Саксофоншы Арчи Шепп өзінің «Attica Blues» (1972) альбомының көп бөлігін Джордж Джексонға («Blues for Brother George Jackson») және одан кейін болған Аттика түрмесіндегі тәртіпсіздіктерге арнады. Стивен Джей Гулд өзінің 1981 жылғы «The Mismeasure of Man» кітабында Джордж Джексонның өлімі туралы «статистикалық тұрғыдан қолдау табатын» әлеуметтік дарвинизм аясында жазды. Гулдтың нәсілдік фанатизм мен физиогномияны қолдаған сәтсіз ғылымның мұрасы туралы сөздерін келтіре отырып: «Джордж Джексон Ломброзоның мұрасымен он бір жылдан кейін (сегіз жарым жылы жеке камерада) бір газ стансасынан жетпіс доллар ұрлағаны үшін бір жылдан өмір бойына бас бостандығынан айырылуға сотталғаннан кейін қашуға тырысып қайтыс болды». Джексонның өмірі, сенімдері және соңғы тағдыры 1978 жылы Гайанадағы Джонстаун коммунында жазылған көптеген аудиотаспалардың бірінде талқыланды. Бұл таспаға Джим Джонс Джексонға қатысты бірнеше мәселеге тоқталады, ең бастысы Джексонның өлімі нәсілдік саяси өлтіру болды деген сенімін білдіреді. Оның Black Panther белсендісіне деген құрметі оның бір ізбасары, Вилли Малоунның, оны Джексонмен бірдей деңгейде деп ойлауына және Малоун сияқты «панктер» оны сатып кеткеніне деген наразылығымен теңестіріледі. Стенли Уильямс өзінің 1998 жылғы «Life in Prison» кітабының бір бөлігін Джордж Джексонға арнады. Губернатор Арнольд Шварценеггер Уильямстың кешірім сұрауына жауап бергенде, бұл арнау «Уильямстың өзгермегенін және ол әлі де зорлық-зомбылық пен заңсыздықты қоғамдық проблемаларды шешудің заңды құралы ретінде көретінін көрсететін маңызды көрсеткіш» екенін мәлімдеді. «Soulja's Story» - рэпер 2Pac-тың 1991 жылғы «2pacalypse Now» альбомында шыққан ән, онда Marin County Civic Center шабуылына сілтеме жасалады. 2007 жылы шыққан «Black August» фильмі Джексонның соңғы 14 айлық өмірін қайта баяндайды.