Парламенттік жүйе моделі

Кіріспе

Парламенттік үкімет жүйесі

Вестминстер жүйесі немесе Вестминстер моделі – алғаш рет Англияда әзірленген, заң шығару органының жұмыс істеу тәртібін қамтитын парламенттік үкіметтің бір түрі. Жүйенің негізгі ерекшеліктеріне заң шығару органының мүшелерінен құралған және заң шығару органына жауапты болатын атқарушы билік; парламенттік оппозициялық партиялардың болуы; және үкімет басшысынан бөлек, рәсімдік мемлекет басшысы кіреді. Бұл термин 13 ғасырдан бері Англиядағы және кейіннен Ұлыбританиядағы Вестминстер Парламенті орналасқан Вестминстер сарайынан шыққан. Вестминстер жүйесі көбінесе АҚШ-та пайда болған президенттік жүйемен немесе Франция үкіметіне негізделген жартылай президенттік жүйемен салыстырылады. Вестминстер жүйесі Британ империясының бұрынғы колонияларының көпшілігінде ұлттық және аймақтық заң шығару органдарында қолданылады немесе қолданылған, өздеріне басқару құқығы берілгеннен кейін (АҚШ және Кипрді қоспағанда), 1848 жылы Канада провинцияларының біріншісінен бастап, ал 1855 және 1890 жылдар аралығында алты австралиялық колониядан басталады. Бұл Жаңа Зеландияға мирас қалдырылған үкімет нысаны. Израиль Палестинадағы британдық мандаттан тәуелсіздік алған кезде Вестминстер үлгісіндегі үкімет жүйесін қабылдады. Алайда, кейбір бұрынғы колониялар президенттік жүйені (мысалы, Нигерия) немесе гибридтік жүйені (мысалы, Оңтүстік Африка) өздерінің үкімет нысаны ретінде қабылдады.

Вестминстерлік модельдің типтік құрылымының қысқаша сипаттамасы

Түрі Екі палаталы (кейбір жағдайларда бір палаталы) Жоғарғы палата (заңдарды бекітеді) Төменгі палата (халықты білдіреді) Басшылық Мемлекет басшысы Монарх (кейде губернатор немесе генерал-губернатор сияқты вице-регальді өкілмен ұсынылған) немесе рәсімдік президент. Үкімет басшысы Премьер-министр (ерікті мемлекет/ел) Премьер-министр/бас министр (облыстар, штаттар, аумақтар) Басқа атауларға бірінші министр, атқарушы биліктің басшысы, министрлер кеңесінің төрағасы жатады. Заң шығару палаталарының төрағалары Жоғарғы палатаның спикері Төменгі палатаның спикері Жалпы үкімет Үкімет басшысы басқарады. Министрлер кабинеті (әдетте) заң шығарушы органдағы ең үлкен партияның немесе коалицияның мүшелерінен құралады, оларды үкімет басшысы таңдайды. Саяси партияларсыз парламентте кабинет мүшелерін премьер-министр немесе жалпы мүшелер сайлайды. Ол сондай-ақ парламентке жауапты, оған есеп береді және есептілікте болады (әсіресе, егер екі палаталы болса, төменгі палатаға). Оппозиция Оппозиция жетекшісінің басшылығымен. Көлеңкелік кабинет үкіметте емес, заң шығарушы органдағы ең үлкен партияның немесе коалицияның сайланған мүшелерінен құралады, оларды партия жетекшісі (оппозиция жетекшісі) таңдайды. Мемлекеттік қызмет Саяси тәуелсіз және мемлекет азаматтарына қолжетімді, түрлі мемлекеттік ұйымдарда (денсаулық сақтау, тұрғын үй, білім беру, қорғаныс) жұмыс істейді. Қарулы күштер Мемлекеттің/елдің қорғаныс ұйымы.

Операция

Вестминстер жүйесіндегі атқарушы функциялардың үлгісі өте күрделі. Негізінде, мемлекет басшысы, әдетте монарх немесе президент, жүйедегі атқарушы биліктің теориялық, номиналды немесе заңды көзі болып табылатын салтанатты тұлға. Іс жүзінде, мұндай тұлға атқарушы өкілеттіктерді белсенді түрде жүзеге асырмайды, тіпті атқарушы билік олардың атынан номиналды түрде жүзеге асырылса да. Үкімет басшысы, әдетте премьер-министр немесе премьер деп аталады, жауапты палатаның көпшілігінің қолдауына ие болуы керек және кез келген жағдайда үкіметке қарсы абсолютті көпшілік болмауын қамтамасыз ете алуы тиіс. Егер парламент сенімсіздік білдіру туралы ұсыныс қабылдаса немесе бюджет сияқты маңызды заң жобасын қабылдамаса, үкімет басқа үкімет тағайындалуы үшін немесе жаңа жалпы сайлау өткізу үшін парламентті таратуға тырысу үшін отставкаға кетуге тиіс. Вестминстер жүйесіндегі атқарушы билікті кабинет және кіші министрлер бірлесіп жүзеге асырады, алайда іс жүзінде үкімет басшысы атқарушы билікке үстемдік етеді, себебі мемлекет басшысы атқарушы билікті жүзеге асыру туралы кеңес алу үшін үкімет басшысына жүгінеді (конституциялық конвенция бойынша), соның ішінде кабинет мүшелерін тағайындау және босату мәселелерінде. Бұл жағдай жеке кабинет мүшелерінің премьер-министрдің қалауы бойынша қызмет етуіне әкеледі. Осылайша, кабинет премьер-министрге қатты бағынады, өйткені олар кез-келген уақытта ауыстырылуы мүмкін немесе "жетілмегендігі" үшін кабинет қайта құру кезінде басқа портфельге ауыстырылуы мүмкін. Ұлыбританияда, премьер-министр мен кабинет атқарушы өкілеттіктерді тиімді жүзеге асырса да, монарх теориялық түрде атқарушы биліктің иесі болып табылады. Үндістан сияқты парламенттік республикада президент заң жүзінде атқарушы болып табылады, бірақ атқарушы билікті негізінен премьер-министр мен Министрлер кеңесі жүзеге асырады. Алайда, Израильде атқарушы билік заң жүзінде де, де-факто кабинетте, ал президент заң жүзінде де, де-факто салтанатты тұлға болып табылады. Мысалы, премьер-министр мен кабинет (жүйедегі іс жүзіндегі атқарушы орган ретінде) атқарушы функцияларды орындаған кезде мемлекет басшысының рұқсатын алуға тиіс. Егер британ премьер-министрі парламентті таратып, жалпы сайлау өткізуді қаласа, онда премьер-министр мұндай тілекке жету үшін монархтан рұқсат сұрауға міндетті. Алайда, қазіргі уақытта монарх өз премьер-министрінің кеңесін өздігінен ойластырмай әрқашан орындайды, себебі британдық монарх конституциялық монарх болып табылады; ол өз министрлерінің кеңесін орындайды, дағдарыс кезінде резервтік өкілеттіктерді жүзеге асырғаннан басқа. Монархтың үкіметтерді тағайындау және босату, үкіметте қызмет ету үшін министрлерді тағайындау, дипломаттарды тағайындау, соғыс жариялау және келісімдерге қол қою (монархтың басқа да биліктерінің арасында) билігі корольдік артықшылық деп аталады, қазіргі уақытта ол тек Премьер-Министрдің кеңесі бойынша жүзеге асырылады. Бұл әдет-ғұрып британдық отаршылдық биліктің мұрасы ретінде Вестминстер жүйесін қолданатын әлемнің басқа елдерінде де кездеседі. Канада, Австралия және Жаңа Зеландия сияқты Ұлттар Достастығы мемлекеттерінде Ұлыбританияда монарх жеке атқаратын күнделікті функцияларды генерал-губернатор атқарады. Мұндай елдерде премьер-министр британдық жүйеге ұқсас түрде атқарушы шешімдерді жүзеге асыру кезінде генерал-губернатордан ресми түрде рұқсат алуға міндетті. Осыған ұқсас жағдай Үндістан немесе Тринидад және Тобаго сияқты Ұлттар Достастығына кіретін республикаларда да бар, онда генерал-губернаторға ұқсас қызмет атқаратын президент бар. Израиль мен Жапонияда ерекше жағдай орын алды, онда премьер-министрлер атқарушы шешімдерді жүзеге асыру үшін толық заңды билікке ие, ал президенттік (Израильде) немесе императорлық (Жапонияда) мақұлдау талап етілмейді; бұл елдердің премьер-министрлері атқарушы биліктің толыққанды заңды көзі болып табылады, ал мемлекет басшысы емес. Мемлекет басшысы үкімет басшысымен және кабинет мүшелерімен кездеседі, бұл үкіметтік саясаттан хабардар болу және министрлерге олардың іс-әрекеттеріне кеңес беру, консультация беру және ескерту жасау құралы ретінде қолданылады. Мұндай тәжірибе Ұлыбритания мен Үндістанда орын алады. Ұлыбританияда монарх апта сайын премьер-министрмен құпия кездеседі, үкіметтік саясатты талқылайды және күннің мәселелері бойынша өз пікірлерін және кеңестерін ұсынады. Үндістанда премьер-министр конституциялық түрде президентпен үнемі сессиялар өткізуге міндетті, бұл британдық тәжірибеге ұқсас. Негізінде, мемлекет басшысы, теориялық атқарушы билік ретінде, "билейді, бірақ басқармайды". Бұл фраза мемлекет басшысының үкіметтегі рөлі көбінесе салтанатты болып табылады және нәтижесінде атқарушы билікті тікелей жүзеге асырмайды. Мемлекет басшысының резервтік өкілеттіктері олардың кейбір тілектерін орындауға жеткілікті. Алайда, мұндай өкілеттіктердің көлемі елден елге өзгереді және көбінесе дау тудырады. Мұндай атқарушылық құрылым алғаш рет Ұлыбританияда пайда болды. Тарихи тұрғыдан алғанда, британдық монарх барлық атқарушы билікті иеленген және тікелей жүзеге асырған. Ұлыбританияның I Георгийі (1714-1727 жылдары билеген) премьер-министрге және министрлер кабинетіне атқарушы биліктің бір бөлігін делегациялаған алғашқы британдық монарх болды, көбінесе ол Германиядағы Хановердің де монархы болғандықтан және ағылшын тілін еркін білмегендіктен. Уақыт өте келе, монархтың атынан атқарушы билікті жүзеге асыруға мүмкіндік беретін қосымша шаралар қабылданды және де-факто билік көбінесе премьер-министрдің қолында болды. Мұндай тұжырым Уолтер Бэджоттың "Ағылшыс конституциясы" (1876) еңбегінде күшейтілді, ол үкіметтің бөлек "қадірлі" және "тиімді" функцияларын ажыратты. Монарх ұлттың назар орталығы болуы керек ("қадірлі"), ал премьер-министр мен кабинет атқарушы шешімдерді қабылдаумен айналысуы керек ("тиімді").

The pattern of executive functions within a Westminster system is quite complex. In essence, the head of state, usually a monarch or president, is a ceremonial figurehead who is the theoretical, nominal or de jure source of executive power within the system. In practice, such a figure does not actively exercise executive powers, even though executive authority is nominally exercised in their name. The head of government, usually called the prime minister or premier, will ideally have the support of a majority in the responsible house, and must, in any case, be able to ensure the existence of no absolute majority against the government. If the parliament passes a motion of no confidence, or refuses to pass an important bill such as the budget, then the government must either resign so that a different government can be appointed or seek a parliamentary dissolution so that new general elections may be held in order to re confirm or deny the government's mandate. Executive authority within a Westminster system is de jure exercised by the cabinet as a whole, along with more junior ministers, however, in effect, the head of government dominates the executive as the head of government is ultimately the person from whom the head of state will take advice (by constitutional convention) on the exercise of executive power, including the appointment and dismissal of cabinet members. This results in the situation where individual cabinet members in effect serve at the pleasure of the prime minister. Thus the cabinet is strongly subordinate to the prime minister as they can be replaced at any time, or can be moved ("demoted") to a different portfolio in a cabinet reshuffle for "underperforming". In the United Kingdom, the sovereign theoretically holds executive authority, even though the prime minister and the cabinet effectively implement executive powers. In a parliamentary republic like India, the president is the de jure executive, even though executive powers are essentially instituted by the prime minister and the Council of Ministers. In Israel, however, executive power is vested de jure and de facto in the cabinet and the president is de jure and de facto a ceremonial figurehead. As an example, the prime minister and cabinet (as the de facto executive body in the system) generally must seek the permission of the head of state when carrying out executive functions. If, for instance the British prime minister wished to dissolve Parliament in order for a general election to take place, the prime minister is constitutionally bound to request permission from the sovereign in order to attain such a wish. However, the sovereign in modern times has virtually always followed the advice of their prime minister without their own agency, this owes to the fact that the British sovereign is a constitutional monarch; he or she abides by the advice of his or her ministers, except when executing reserve powers in times of crisis. The sovereign's power to appoint and dismiss governments, appoint cabinet ministers to serve in the government, appoint diplomats, declare war, and to sign treaties (among other powers de jure held by the sovereign) is known as the royal prerogative, which in modern times is exercised by the sovereign solely on the advice of the Prime Minister. This custom also occurs in other countries are regions around the world using the Westminster System, as a legacy of British colonial rule. In Commonwealth realms such as Canada, Australia and New Zealand, the day to day functions that would be exercised by the sovereign personally in the United Kingdom are instead exercised by the governor general. In such nations, the prime minister is obligated to formally seek permission from the governor general when implementing executive decisions, in a manner similar to the British system. An analogous scenario also exists in republics in the Commonwealth of Nations, such as India or Trinidad and Tobago, where there is a president who functions similarly to a governor general. An unusual case lies in Israel and Japan, where the respective prime ministers have the full legal power to implement executive decisions, and presidential (in Israel) or imperial (in Japan) approval is not required; the prime ministers of these nations are fully the de jure source of executive authority, and not the head of state. The head of state will often hold meetings with the head of government and cabinet, as a means of keeping abreast of governmental policy and as a means of advising, consulting and warning ministers in their actions. Such a practice takes place in the United Kingdom and India. In the UK, the sovereign holds confidential weekly meetings with the prime minister to discuss governmental policy and to offer his or her opinions and advice on issues of the day. In India, the prime minister is constitutionally bound to hold regular sessions with the president, in a similar manner to the aforementioned British practice. In essence, the head of state, as the theoretical executive authority, "reigns but does not rule". This phrase means that the head of state's role in government is generally ceremonial and as a result does not directly institute executive powers. The reserve powers of the head of state are sufficient to ensure compliance with some of their wishes. However, the extent of such powers varies from one country to another and is often a matter of controversy. Such an executive arrangement first emerged in the United Kingdom. Historically, the British sovereign held and directly exercised all executive authority. George I of Great Britain (reigned 1714 to 1727) was the first British monarch to delegate some executive powers to a prime minister and a cabinet of the ministers, largely because he was also the monarch of Hanover in Germany and did not speak English fluently. Over time, further arrangements continued to allow the execution of executive authority on the sovereign's behalf and more and more de facto power ended up lying in the Prime Minister's hands. Such a concept was reinforced in The English Constitution (1876) by Walter Bagehot, who distinguished between the separate "dignified" and "efficient" functions of government. The sovereign should be a focal point for the nation ("dignified"), while the PM and cabinet actually undertook executive decisions ("efficient").

Сайлау жүйесі, министрлер мен лауазымды адамдар

Сайлау жүйесі көбінесе Халық өкілдігі туралы заңда баяндалған. Тараптандырылған министрлік лауазымдарының арасында парламенттік хатшы және хатшының орынбасары болады. Министрлер жеке хатшылармен қамтамасыз етіледі, ал мемлекеттік департаменттерді тұрақты хатшылар, бас хатшылар немесе жоғары хатшылар басқарады.

Мемлекет басшысының рөлі

Мемлекет басшысы немесе олардың өкілі (мысалы, генерал-губернатор) заң шығарушы органның төменгі немесе жалғыз палатасының сенімін иеленетін адамды үкімет басшысы етіп ресми түрде тағайындайды және оны үкімет құруға шақырады. Ұлыбританияда бұл «қолды сүйгенмен» аталады. Заң шығарушы органды тарату және жаңа сайлау шақыру ресми түрде мемлекет басшысы тарапынан жүзеге асырылса да, мемлекет басшысы, дәстүр бойынша, үкімет басшысының тілегімен әрекет етеді. Президент, монарх немесе генерал-губернатор айқын және маңызды резервтік өкілеттіктерге ие болуы мүмкін. Мұндай өкілеттіктерді қолданудың мысалдары – 1975 жылғы Австралия конституциялық дағдарысы және 1926 жылғы Канададағы Кинг-Бинг дауы. Ласкель принциптері осындай жағдайларды қамтитын конвенция құруға бағытталған, бірақ олар тәжірибеде сынақтан өткен жоқ. Жазбадағы конституциялардың айырмашылығына байланысты монархтардың, генерал-губернаторлардың және президенттердің ресми өкілеттігі елден елге өте әртүрлі. Дегенмен, егемендер мен генерал-губернаторлар сайланбайтындықтан, ал кейбір президенттер халық тарапынан тікелей сайланбағандықтан, олар өз өкілеттіктерін бір жақты немесе даулы түрде пайдаланудан туындаған қоғамдық наразылықтан көбінесе қорғалған. Көптеген Ұлт Достастығы елдерінде генерал-губернатор монархты ресми түрде білдіреді, ол әдетте ел аумағында болмайды. Мұндай елдерде «мемлекет басшысы» кім екені нақты болмауы мүмкін.

Үкімет кабинеті

"Англия конституциясы" кітабында Уолтер Бегехот конституцияны екі құрамдас бөлікке бөліп қарастыруды баса көрсетті: "Құрметті" (символдық бөлігі) және "Тиімді" (іс жүзінде қалай жұмыс істейтіні және қалай орындалатыны), сондай-ақ тиімділікті "Кабинеттік үкімет" деп атады. Канаданың барлық провинцияларының парламенттері, Мальта парламенті, Папуа-Жаңа Гвинея парламенті, Гонконгтың Заң шығарушы кеңесі және Израиль парламенті ешқашан жоғарғы палатаға ие болған емес. Бұрынғы британдық тәждік колониясы және қазіргі уақытта Қытай Халық Республикасының арнайы әкімшілік аймағы Гонконгтың бірпалаталы Заң шығарушы кеңесі бар. Британдық Австралия және Солтүстік Америка колонияларындағы Заң шығарушы кеңестер сайланбаған жоғарғы палаталар болған, ал кейбіреулері өздерін таратып жіберген, бірақ Гонконгтың Заң шығарушы кеңесі жалғыз палата болып сақталды және 1995 жылы толық сайланған палатаға айналды, алайда орындықтардың бір бөлігі ғана жалпыға бірдей сайлау құқығымен сайланады. Британдық отаршылдық билік кезінде жауапты үкімет берілген жоқ, ал 1997 жылы егемендік берілгенге дейін губернатор үкімет басшысы болып қалды, содан кейін бұл қызметті Бас атқарушы директор алмастырды. Хатшылар Заң шығарушы кеңестен емес, Бас атқарушы директордың таңдауымен тағайындалатын болды және олардың тағайындалуын Заң шығарушы кеңес бекітуі міндетті емес. Өзінің мәні жағынан парламенттік емес, президенттік жүйеге жақын болғанымен, Заң шығарушы кеңес Вестминстер жүйесінің көптеген элементтерін, соның ішінде парламенттік өкілеттіктерді, артықшылықтар мен иммунитетті, сондай-ақ тергеулер жүргізу құқығын мұра етті. Протоколдар Хансард деп аталады, ал отырыс залының басты түсі басқа жоғарғы палаталар сияқты қызыл. Үкімет хатшылары мен басқа да лауазымды тұлғалар зал ішінде Президенттің оң жағында отырады. Бас атқарушы директор белгілі бір жағдайларда Заң шығарушы кеңесті таратуға құқылы және, мысалы, қайта сайланған Заң шығарушы кеңес оның қол қоюдан бас тартқан заң жобасын қайтадан қабылдаса, отставкаға кетуге міндетті.

In the book The English Constitution, Walter Bagehot emphasised the divide of the constitution into two components, the Dignified (that part which is symbolic) and the Efficient (the way things actually work and get done), and called the Efficient "Cabinet Government". The parliaments of all other Canadian provinces, the Parliament of Malta, the Papua New Guinea Parliament, the Legislative Council of Hong Kong and the Israeli Parliament never had upper houses. Hong Kong, a former British crown colony and currently a special administrative region of the People's Republic of China, has a unicameral Legislative Council. While the Legislative Councils in British Australasian and North American colonies were unelected upper houses and some of them had since abolished themselves, the Legislative Council of Hong Kong has remained the sole chamber and had in 1995 evolved into a fully elected house, yet only part of the seats are returned by universal suffrage. Responsible government was never granted during British colonial rule, and the Governor remained the head of government until the transfer of sovereignty in 1997, when the role was replaced by the Chief Executive. Secretaries had remained to be chosen by the Chief Executive not from the Legislative Council, and their appointments need not be approved by the Legislative Council. Although essentially more presidential than parliamentary, the Legislative Council had inherited many elements of the Westminster system, including parliamentary powers, privileges and immunity, and the right to conduct inquiries, amongst others. Minutes are known as Hansards, and the theme colour of the meeting chamber is red as in other upper houses. Government secretaries and other officials are seated on the right hand side of the President in the chamber. The Chief Executive may dissolve the Legislative Council under certain conditions, and is obliged to resign, e. g., when a re elected Legislative Council passes again a bill that he or she had refused to sign.

"Вашиминстер жүйесі"

Темза және Потомак өзендерінің сулары Бёрли Гриффин көліне құяды. Австралия конституциялық құқығы, көп жағынан алғанда, бірегей гибрид болып табылады, ол АҚШ Конституциясынан, сондай-ақ Вестминстер жүйесінің дәстүрлері мен конвенцияларынан және кейбір жергілікті ерекшеліктерден әсер алады. Австралия ерекше, өйткені үкімет толық сайланған жоғарғы палата, Сенатқа жүздей келеді, ол оның барлық заңнамаларын қабылдауы керек. Үкімет төменгі палатада, яғни Өкілдер палатасында қалыптасса да, басқару үшін Сенаттың қолдауы қажет. Австралия Сенатының ерекшелігі сол, ол сол кездегі үкіметтен қаржыны уақытша тоқтату мүмкіндігін сақтайды – бұл билік 1911 жылға дейін Ұлыбританияда Лордтар палатасында болғанға ұқсас, содан бері Вестминстер жүйесінде мүмкін емес. Қаржыны жоғалтқан үкіметтің әрекет ету мүмкіндігі қатты шектеледі; егер келіссөздер арқылы шешім табылмаса және қаржы қалпына келтірілмесе, мұндай жағдай әдетте федералды сайлауды тудырады. Техникалық тұрғыдан алғанда, генерал-губернатор федералды үкіметті кез келген уақытта таратуға құқылы, сондықтан қаржыны жоғалту кейде, даулы түрде, таратуға жеткілікті себеп деп есептеледі (мысалы, 1975 жылғы Австралия конституциялық дағдарысы). Бұл даулы, өйткені ол төменгі палатаның сенімін иеленген партияның Вестминстер дәстүріне қайшы келеді (Сенат сияқты жоғарғы палата емес). Кейбір саясаттанушылар Австралия үкімет жүйесінің Вестминстер және АҚШ үкімет жүйелерінің қоспасы немесе гибриді ретінде әдейілеп жасалғанын айтады, әсіресе Австралия Сенаты АҚШ Сенаты сияқты қуатты жоғарғы палата болғандықтан; бұл идея "Вашминстер мутациясы" деген лақап атымен бейнеленеді. Жоғарғы палаталардың қаржыны тоқтату қабілеті Австралияның көптеген штаттарының парламенттерінде де кездеседі. Австралия жүйесі жартылай парламенттік жүйе деп те аталады.

text=The waters of the Thames and of the Potomac both flow into Lake Burley Griffin.|author=James Killen|source=Farewell Parliament House Sunday May 8, 1988
Australian constitutional law is, in many respects, a unique hybrid with influences from the United States Constitution as well as from the traditions and conventions of the Westminster system and some indigenous features. Australia is exceptional because the government faces a fully elected upper house, the Senate, which must be willing to pass all its legislation. Although government is formed in the lower house, the House of Representatives, the support of the Senate is necessary in order to govern. The Australian Senate is unusual in that it maintains an ability to withhold supply from the government of the day – a power similar to that held in the UK until 1911 by the House of Lords, which has since then been impossible, in the Westminster system. A government that has lost supply is severely restricted in its abilities to act; unless a solution can be negotiated and supply can be restored, such an occurrence would normally trigger a federal election. Since the governor general, technically speaking, can dismiss a federal government at any time, loss of supply is sometimes, controversially, considered a suitable trigger for a dismissal (such as with the 1975 Australian constitutional crisis). This is controversial because it conflicts with the Westminster tradition of government by a party with the confidence of the lower house (not an upper house like the Senate). Some political scientists have held that the Australian system of government was consciously devised as a blend or hybrid of the Westminster and the United States systems of government, especially since the Australian Senate is a powerful upper house like the US Senate; this notion is expressed in the nickname "the Washminster mutation". The ability of upper houses to block supply also features in the parliaments of most Australian states. The Australian system has also been referred to as a semi parliamentary system.

Салтанаттар

Вестминстер жүйесі жұмыс істегенде өзіне тән ерекшеліктерімен көзге түседі, көптеген британдық дәстүрлер күнделікті үкіметтік жұмысқа енгізілген. Вестминстер үлгісіндегі парламент әдетте екі жағында екі қатар орындықтар мен үстелдері бар ұзын, тіктөртбұрышты бөлме болып табылады. Көптеген палаталар қарама-қарсы қатарларды спикер орындығынан ең алыс жердегі перпендикуляр қатар орындықтар мен үстелдермен (мысалы, Ұлыбританияның Лордтар палатасы немесе Израиль Кнессеті) немесе спикер орындығына қарама-қарсы, орындықтар мен үстелдердің қатарлары дөңгелектелген нүктеде байланыстырады (мысалы, Австралия парламенттері, Ирландия, Оңтүстік Африка, Үндістан). Үкімет пен оппозиция отыратын орындықтар екі қатар бір-біріне қарама-қарсы орналастырылған. Бұл орналасудың шығу тегі шіркеу хорында өткізілген ертедегі парламентке байланысты деп есептеледі. Дәстүр бойынша, оппозициялық партиялар бір қатарда, ал үкіметтік партия екінші қатарда отырады. Кейбір елдерде мәжіліс үстелінде жатқанда, мәжіліс жағына қаратылады. Көптеген үкіметтерде үкіметтік партия депутаттарының саны соншалықты көп болғандықтан, олар "оппозициялық" орындықтарды да пайдалануға мәжбүр. Вестминстердегі (Ұлыбританияның Өкілдер палатасы) төменгі палатада үкімет пен оппозиция орындықтарының алдындағы еденде сызықтар салынған, мүшелер палатадан шығар кезде ғана осы сызықтарды кесіп өте алады. Бөлменің бір шетінде палата спикеріне арналған үлкен орындық орналасқан. Спикер әдетте қара халат киеді, ал кейбір елдерде – періште шаш. Парламенттік хатшылар екі қатар орындықтардың арасындағы тар үстелдерде отырады. Бұл бөлменің ортасындағы тар үстелдер әдетте министрлердің немесе палата мүшелерінің сөз сөйлеуі үшін пайдаланылады. Вестминстер жүйесімен байланысты басқа да рәсімдерге жыл сайынғы Тақтан сөйлеу (немесе оған баламасы) жатады, онда мемлекет басшысы парламентке келесі жылы қандай саясат күтілетіні туралы арнайы (үкімет жазған) үнқатысу жасайды, сондай-ақ Парламенттің салтанатты ашылу рәсімдері, көбінесе үлкен салтанатты мәжілістің таныстырылуын қамтиды. Кейбір заң шығарушы органдар Вестминстердің түсті кодталған палаталарын сақтайды, жоғарғы палаталар қызыл түспен (Лордтар палатасынан кейін), ал төменгі палаталар жасыл түспен (Өкілдер палатасынан кейін) байланыстырылады. Бұл Үндістан, Австралия, Канада, Жаңа Зеландия және Барбадос елдерінде орын алады.

The Westminster system has a very distinct appearance when functioning, with many British customs incorporated into day to day government function. A Westminster style parliament is usually a long, rectangular room, with two rows of seats and desks on either side. Many chambers connect the opposing rows, either with a perpendicular row of seats and desks at the furthermost point from the Speaker's Chair at the opposite end of the chamber (e. g. UK House of Lords or Israel Knesset) or the rows of chairs and desks are rounded at the end, opposite to the Speaker's Chair (e. g. Australian chambers, Ireland, South Africa, India). The chairs in which both the government and opposition sit, are positioned so that the two rows are facing each other. This arrangement is said to have derived from an early Parliament which was held in a church choir. Traditionally, the opposition parties will sit in one row of seats, and the government party will sit in the other. In some countries, the mace will face the government’s side whilst lying on the table of the House. In most majority governments, the number of government party MPs is so large that it must use the "opposition" seats as well. In the lower house at Westminster (the UK's House of Commons) there are lines on the floor in front of the government and opposition benches that members may cross only when exiting the chamber. At one end of the room sits a large chair, for the Speaker of the House. The speaker usually wears black robes, and in some countries, a wig. Robed parliamentary clerks often sit at narrow tables between the two rows of seats, as well. These narrow tables in the centre of the chamber, is usually where ministers or members of the house come to speak. Other ceremonies sometimes associated with the Westminster system include an annual Speech from the Throne (or equivalent thereof) in which the head of state gives a special address (written by the government) to parliament about what kind of policies to expect in the coming year, and lengthy State Opening of Parliament ceremonies that often involve the presentation of a large ceremonial mace. Some legislatures retain Westminster's colour coded chambers, with the upper houses associated with the colour red (after the House of Lords) and the lower with green (after the House of Commons). This is the case in India, Australia, Canada, New Zealand, and Barbados.

Бұрынғы елдер

Вестминстер жүйесін бірқатар елдер қабылдаған, олар кейіннен өзінің басқару жүйесін бастапқы модельден ауыстырып өзгерткен немесе реформалаған. Кейбір жағдайларда Вестминстер жүйесінің кейбір аспектілері олардың конституцияларында сақталған немесе кодификацияланған. Мысалы, Оңтүстік Африка мен Ботсвана, Үндістан сияқты Ұлттар Достастығы мемлекеттерінен немесе парламенттік республикалардан айырмашылығы, мемлекет басшысы мен үкімет басшысының біріктірілген лауазымы бар, бірақ Президент парламенттің төменгі палатасына жауап береді; ол жаңа Парламент басталғанда немесе кеңседе бос орын болған кезде немесе президенттің сенімсіздік дауысында жеңілген кезде президентті сайлайды. Егер Парламент қысқа мерзім ішінде (бір аптадан бір айға дейін) жаңа Президент сайлай алмаса, төменгі палата таратылады және жаңа сайлаулар жарияланады. 1910 және 1961 жылдар аралығында, және 1961 және 1984 жылдар аралығында. 1983 жылғы конституция Оңтүстік Африкадағы Вестминстер жүйесін жойды. 1907-1934 жылдар аралығында, сол жылы өзін-өзі басқару тоқтатылды және Үкімет комиссиясы Лондоннан тікелей басқаруды қабылдады. Вестминстер жүйесін қолдану 1949 жылы Ньюфаундленд Канаданың провинциясы болған кезде қайта басталды. 1965-1979 жылдар аралығында, және 1980-1987 жылдар аралығында. 1987 жылғы конституция Вестминстер жүйесін жойды. 1960 жылы британдық отаршылдық биліктің аяқталуынан кейін, генерал-губернатор, содан кейін президент Ннамди Азикуи тағайындалды. Бұл жүйе 1966 жылғы әскери төңкеріспен аяқталды. 1948 жылдан 1972 жылға дейін, және 1972 жылдан 1978 жылға дейін конституция президенттік атқарушы жүйеге қайта құрылғанға дейін. 1948 жылы тәуелсіздік алғаннан 1962 жылғы әскери төңкеріске дейін. 1957-1960 жылдар аралығында, содан кейін 1969-1972 жылдар аралығында. Сомалиленд мемлекетінің 1960 жылы қысқа уақытқа тәуелсіздік алған кезінде Мұхаммед Хажи Ибрагим Эгал оның бірінші және жалғыз премьер-министрі болды. (ол кезде Свазиленд деп аталатын) 1968 және 1973 жылдар аралығында. Танганика (1961–1964) 1961 және 1962 жылдар аралығында. 1961 және 1971 жылдар аралығында. 1962 және 1963 жылдар аралығында. 1945 және 1966 жылдар аралығында. 1963 және 1964 жылдар аралығында. 1964 және 1966 жылдар аралығында. 1966 және 1970 жылдар аралығында. 1921 және 1958 жылдар аралығында; монархия кезінде Ирак Парламенті жоғарғы палатадан және төменгі палатадан тұратын екі палаталы парламент болды және кейбір түзетулермен Вестминстер жүйесі бойынша үлгіленді. 1923 және 1953 жылдар аралығында; 1919 жылғы Египет революциясынан кейін Египет Парламенті Вестминстер жүйесінің дәл үлгісіне сәйкес келді. 1964 жылдан монархия аяқталғанға дейін 1973 жылға дейін. 1890 және 1940 жылдар аралығында; Мэйдзи конституциясы бойынша Жапонияның Диетасы неміс рейхстагы мен Вестминстер жүйесінің үлгісі бойынша үлгіленген екі палаталы заң шығарушы орган болды. Вестминстер жүйесінің әсері Жапонияның соғыстан кейінгі Конституциясында сақталды.

The Westminster system was adopted by a number of countries which subsequently evolved or reformed their system of government departing from the original model. In some cases, certain aspects of the Westminster system were retained or codified in their constitutions. For instance South Africa and Botswana, unlike Commonwealth realms or parliamentary republics such as India, have a combined head of state and head of government but the President remains responsible to the lower house of parliament; it elects the President at the beginning of a new Parliament, or when there is a vacancy in the office, or when the sitting President is defeated on a vote of confidence. If the Parliament cannot elect a new President within a short period of time (a week to a month) the lower house is dissolved and new elections are called. between 1910 and 1961, and the between 1961 and 1984. The 1983 constitution abolished the Westminster system in South Africa. between 1907 and 1934, the year self government was suspended and the Commission of Government assumed direct rule from London. Use of the Westminster system resumed in 1949 when Newfoundland became a province of Canada. between 1965 and 1979, and between 1980 and 1987. The 1987 constitution abolished the Westminster system. following the end of British colonial rule in 1960, which resulted in the appointment of a Governor General and then a President, Nnamdi Azikiwe. The system ended with the military coup of 1966.
between 1948 and 1972, and from 1972 until 1978 when the constitution was remodelled into an Executive presidential system. following independence in 1948 until the 1962 military coup d'état. between 1957 and 1960, then 1969 and 1972. State of Somaliland during its brief independence in 1960, with Muhammad Haji Ibrahim Egal as its first and only Prime Minister. (then known as Swaziland) between 1968 and 1973. Tanganyika (1961–1964) between 1961 and 1962.
between 1961 and 1971.
between 1962 and 1963.
between 1945 and 1966.
between 1963 and 1964.
between 1964 and 1966.
between 1965 and 1970.
between 1966 and 1980.
between 1921 and 1958; during the monarchy, the Parliament of Iraq was a bicameral parliament made of an upper house of lords and a lower house of commons and was modelled after the Westminster system with some adjustments. between 1923 and 1953; after the 1919 Egyptian Revolution the Parliament of Egypt was made to follow the exact model of the Westminster system. between 1964 and the end of the monarchy in 1973.
between 1890 and 1940; under the Meiji Constitution the Diet of Japan was a bicameral legislature modelled after both the German Reichstag and the Westminster system. Influence from the Westminster system remained in Japan's Postwar Constitution.