Кіріспе

Ғимараттың сыртқы бөлігі, әдетте алдыңғы жағы, бірақ әрқашан емес.

Фасад (/audio=LL Q1860 (eng) Back ache façade. wav//f//ə/'/s//ɑː//d/; ) – әдетте ғимараттың алдыңғы немесе сыртқы бөлігі. Бұл сөз француз тілінен алынған "façade" (фасад), ол "ал жақ" немесе "бет" деген мағына береді. Архитектурада ғимараттың фасады дизайн тұрғысынан ең маңызды аспекті болып табылады, себебі ол ғимараттың қалған бөлігінің стилін анықтайды. Инженерлік тұрғыдан қарағанда, фасад энергия тиімділігіне әсер ететіндіктен де маңызды. Тарихи фасадтар үшін көптеген жергілікті жоспарлау ережелері немесе басқа да заңдар оларды өзгертуге қатаң шектеулер қояды, тіпті толығымен тыйым салады.

Этимология

Бұл сөз француз тілінен келген "фасад" сөзінен алынған, ол өз кезегінде итальян тіліндегі "facciata" сөзінен, "бет" деген мағынаны білдіретін "faccia" сөзінен, ал соңғы түбірі постклассикалық латын тіліндегі "facia" сөзінен шыққан. Оксфорд ағылшын тілінің сөздігінде тіркелген ең ерте пайдалану 1656 жылға дейін жетеді.

Бұрынғы ғимараттарға қосылған қасбеттер

Георгий кезеңінде ағылшын қалаларындағы ескі үйлерге сәнді жаңа қасбеттер жасау кең таралған еді. Мысалы, Бат қаласында Вестгейт көшесіндегі "Жеміс шоғыры" ғимараты георгий стилінде салынған сияқты көрінеді, бірақ бұл сыртқы әдемілік ғана, ал ішкі бөлмелердің кейбіреулерінде жакоб стиліндегі гипстен жасалған төбелері сақталған. Осындай жаңа құрылыс басқа да жерлерде болды: Сантьяго-де-Компостелада үш метр тереңдігі бар Каса-ду-Кабидо ғимараты алаңның архитектуралық ретіне сәйкес салынды, ал Сантьяго-де-Компостела соборының негізгі Churrigueresque қасбеті, Plaza del Obradoiro алаңына қарап тұрған, ішінде ескі Даңқ Порталын жасырып, оны қоршап тұр.

Биік ғимараттар

Қазіргі заманғы биік ғимараттарда сыртқы қабырғалар көбінесе бетон еден плиталарынан ілінеді. Мысалдарға перделік қабырғалар және жиналмалы бетон қабырғалар жатады. Кейде қасбеттің өртке төзімділік классы болуы қажет, мысалы, егер екі ғимарат өте жақын болса, өрттің бір ғимараттан екіншісіне таралу мүмкіндігін азайту үшін. Жалпы, бетон плиталарына ілінетін немесе бекітілетін қасбет жүйелері алюминийден (ұнтақпен қапталған немесе анодталған) немесе тот баспайтын болаттан жасалады. Соңғы жылдары титан сияқты сәнді материалдар да қолданылды, бірақ олардың жоғары құны және панель жиектерінің боялуға бейімділігі оларды көп танымал етпеді. Рейтингі бар немесе жоқ, өрттен қорғау әрқашан жобалау кезінде ескеріледі. Алюминийдің балқу температурасы, әдетте, өрт басталғаннан кейін бірнеше минут ішінде жетеді. Мұндай ғимараттық біріктірулерге арналған өрт тоқтату құрылғылары да сертификатталуы мүмкін. Әр қабатқа өрт сөндіру жүйелерін орнату, перделік қабырғалары бар ғимараттардың өрт қауіпсіздігіне оң әсер етеді. Полимерлер сияқты жаңа материалдардың кеңінен қолданылуы, соңғы жылдары биік ғимараттардың қасбеттерінде өрт оқиғаларының көбеюіне әкелді, себебі олар дәстүрлі материалдарға қарағанда өте жанғыш. Кейбір құрылыс нормалары сыртқы қабырғалардағы терезелердің ауданының пайызын да шектейді. Сыртқы қабырғаға рейтинг берілмеген жағдайда, периметрлік плита жиегі, бағаланған плиталар бағаланбаған қабырғамен жанасатын түйіскен жерге айналады. Рейтингі бар қабырғалар үшін, қабырғаның класын сақтау үшін, рейтингі бар терезелер мен өртке төзімді есіктерді де таңдауға болады.

Фильмдер түсірілім орындары мен ойын-сауық парктері

Фильм түсірілімінде және көптеген тақырыптық аттракциондарда көптеген ғимараттар тек қасбеттен тұрады, олар нақты ғимараттардан әлдеқайда арзанға түседі және (фильм түсірілімінде) құрылыс нормаларына бағынбайды. Фильмдердегі түсірілім алаңдарында олар арт жағынан тіреулермен ұсталады, ал кейде актерлерге сахнаға қажет болған жағдайда алдыңғы жағынан кіріп-шығу үшін қораптар орналастырылады. Темалық парктерде олар көбінесе ішкі саяхат немесе аттракционның әшекейі болып табылады, бұл қарапайым ғимарат дизайнына негізделген.