Кіріспе

Американдық ғалым, ғарышкер, кәсіпкер және саяси кеңесші (1935 жылы туған)

Рассел Луис "Рэсти" Швейкарт (кейде Швейкарт; 1935 жылдың 25 қазанында туған) – американдық авиациялық инженер, бұрынғы NASA ғарышкері, ғылыми қызметкер, АҚШ Әуе күштерінің ұшқышы, сондай-ақ бұрынғы бизнес және мемлекеттік басшы. Швейкарт 1963 жылы NASA-ның үшінші ғарышкерлер тобына іріктелді. 1969 жылы «Аполлон-9» миссиясында Ай модулінің пилоты болды, бұл Ай модулінің алғашқы ұшу сынағы еді, онда ол Айға барған «Аполлон» астронавттары қолданған портативті тіршілік етуді қамтамасыз ету жүйесін ғарышта алғаш рет сынады. 1973 жылы алғашқы экипажбен «Skylab» миссиясының резервтік командирі ретінде ол «Skylab» станциясын ұшу кезінде жөндеу жұмыстарын жүргізу үшін алғашқы экипаж қолданған жабдықтар мен процедураларды әзірлеуге жауапты болды. «Skylab»-тан кейін ол NASA-ның Қолданбалар кеңсесінде Пайдаланушылар ісі жөніндегі директор болып қызмет етті. Швейкарт 1977 жылы NASA-дан кетіп, Калифорния губернаторы Джерри Браунның ғылым және технология жөніндегі ассистенты болып екі жыл қызмет етті, содан кейін Браун оны Калифорния Энергетика комиссиясына бес жарым жылға тағайындады, үш жыл төраға болып қызмет етті. 1984–1985 жылдары Швейкарт Ғарыш зерттеушілер қауымдастығын (Association of Space Explorers) құрды, ал кейін 2002 жылы Жерді астероидтардың соқтығысуынан қорғауға арналған коммерциялық емес B612 Foundation ұйымын құрды, бұл жұмыста оған бұрынғы астронавт Эд Лу және екі планеталық ғалым қосылды. Ол бір кезеңде ұйым төрағасы болып қызмет етті, содан кейін құрметті төрағасы атанды.

Ерте өмір және білім

Расти Швейкарт 1935 жылы 25 қазанда Нью-Джерси штатының Нептун қалашығында дүниеге келді және шаруашылығы қиын болған, пішен және көкөніс өндіріп, сондай-ақ құс және сиыр шаруашылығымен айналысқан фермада өсті. Жастық шағында ұшқыш және ковбой болуды армандаған. Ол Американың скауттар ұйымында белсенді болды және Бірінші сыныптық белгіні алды. Оның хоббиі – гольф, велосипед тебу және жаяу серуендеу. Ол екі рет үйленген және жеті баласы бар. Ол топтағы ең жасы болды. Үшінші топ ғарышкерлері джунглиде оқу-жаттығудан өтті. Швейкарт Клифтон Уильямспен бірге жұмыс істеді. 1966 жылдың 21 наурызында ол «Аполлон-1» ғарыш кемесінде Роджер Б. Чаффидің резервтік ұшқышы болып тағайындалды – бұл бірінші экипаждық «Аполлон» ұшысы болуы тиіс еді, бірақ жердегі сынақ кезінде жарылысқа ұшырады. Оның экипаж мүшелері – резервтік командалық ұшқыш Джеймс МакДивит және аға ұшқыш Дэвид Скотт, екеуі де «Жеміздер» жобасының қатысушылары. 1966 жылдың желтоқсан айында бұл экипаж «Аполлон» Ай модулінің (LM) Жер орбитасындағы алғашқы сынақ ұшуын жүзеге асыруға тағайындалды, онда Швейкарт Ай модулінің пилоты болды.

Ғарышқа ұшу тәжірибесі

Аполлон-9 1969 жылдың наурыз айында ұшырылды. Швейкарт ғарышта 241 сағаттан астам уақыт өткізіп, Аполлон бағдарламасының алғашқы ғарыштан тыс қызметін (EVA) орындады, содан кейін Айға қонған он екі астронавт қолданған портативті тіршілік етуді қамтамасыз ету жүйесін сынады. Ұшу жоспарында оған ай модулінен басқару модуліне (CM) ай модулінің (LM) тіреулерін пайдаланып, шұғыл ауысуды көрсету тапсырылды, бірақ ол орбитаға шыққан күнінің өзінде ғарышқа бейімделу синдромынан зардап шегіп, EVA-ны кейінге жылдыруға мәжбүр болды.

Skylab және одан да көп

Дек Слейтон (ұшу экипажы операцияларының директоры ретінде барлық ұшу тапсырмаларына жауапты болған) Швейкарттың "кейінгі айлық миссияларда" "логикалық айлық модульдің пилоты болар еді" деген пікір білдірді, тіпті дәуірдің стандартты айналымы оны Аполлон-12 миссиясының резервтік экипажына және Аполлон-15 миссиясының негізгі экипажына қоюға мүмкіндік берген еді. Бірақ "барлығы ғарышқа бейімделу ауруына байланысты алаңдады, сондықтан оны осы кезеңде қайтадан ұшуға жіберудің қажеті жоқ деп ойлады". Миссиядан кейін Швейкарт "қозғалыс ауруы туралы көбірек білгенше, мені ұшуға тағайындамауды қаладым" деді және алты ай бойы "[a] қозғалыс ауруына сыналыс тышқан" болды; сынақтар кезінде "ол көп нәрсе үйренбеді", бірақ қазір ғарыс саяхатшыларының жартысына дейін белгілі бір дәрежеде ғарышқа бейімделу синдромынан зардап шегеді деген тұжырым қабылданды. Ұзаққа созылған сынақ кезеңі Швейкарттың Аполлон-12 миссиясының резервтік экипажына қосылмауына да себеп болды. Хьюстонға оралғанда, "Ал Шепард [Слейтонның орынбасары], қандай да бір себеппен, мені Аполлонға қайтарудың орнына, Скайлабқа жіберді. Мен сол кезде Скайлабқа ауыстым". Швейкарт сондай-ақ, ол "Алдың балаларынан емес" екенін айтты, бұл оның сол кездегі әйелі Клэрмен бөліскен либералды саяси көзқарастарына сілтеме жасады; Слейтон оның ынталы саяси ұстанымдары (азаматтық құқықтарды қорғау сияқты) "әріптестерімен кейбір қиындықтар тудырды" деп ойлады. Зерттеуші ғалым Стори Маскрейв және резервтік пилот Брюс МакКэндлес II-мен бірге Швейкарт Скайлаб-2 миссиясының резервтік командирі болып тағайындалды, бұл 1973 жылдың көктемінде ұшқан алғашқы американдық ғарыш станциясы болды. Ғарыш станциясының жылу қалқаны ұшырылған кезде жоғалғаннан кейін, ол апаттық күн қалқанын орнату және істен шыққан күн батареясының қанатын жөндеуге қажетті жабдықтар мен процедураларды әзірлеуге жауапкершілік алды, бұл операциялар ғарыш станциясын құтқарды. Скайлаб-4 миссиясының қолдау тобында қызмет еткеннен кейін, Швейкарт басқару дағдыларын жетілдіруге көбірек қызығушылық танытты, "[ол] кезде дамытылып жатқан ғарыш кемесінің жұмысына қайта оралудың қажеті жоқ. Мен Джеминиде қолдаушы рөлде көп жұмыс істедім, содан кейін Аполлонға қатысты барлық жұмыстар, енді Скайлабтағы барлық жұмыстар, және ғарыш кемесінің бастапқы кезеңіне қайта оралу, ол сол кезде ұшпақ емес еді, шамамен алты жыл, ал бизнестегілердің ең жақсы болжамы сегіз жылды құрады. Мен тағы сегіз жыл бойы сол кездесулерге қатысып, сол шешімдерді қабылдап, сол орындарға барып отыруды қаламайтын едім – "бәрін көрдім, бәрін жасадым" дедім". Ұшу статусын сақтап, 1974 жылы Вашингтондағы NASA штаб-пәтерінде Қолдану кеңсесінің пайдаланушылар ісі жөніндегі директоры болып қайта тағайындалды. Бұл қызметте ол NASA технологиясын (негізінен Landsat-1 қолданбаларын) сыртқы әлемге беруге және технология пайдаланушылармен (АҚШ Ауыл шаруашылығы департаменті мен су ресурстарын басқарушылар сияқты) жұмыс істеуге жауапты болды, олардың қажеттіліктерін NASA-ға жеткізу үшін. Ол мұны "ризасыздыққа толы қызмет" және потенциалды клиенттердің жаңа процестерге қарсы тұруына байланысты "өте қиын сату" деп санады; бұл және дереу ұшу мүмкіндіктерінің болмауы 1977 жылы NASA-дан кетуіне әкелді. Швейкарт 1998 жылы ALOHA Networks, Inc. компаниясынан зейнеткерлікке шықты, онда ол 1996 жылдан 1998 жылға дейін президент және бас атқарушы директор болып қызмет етті. ALOHA – жоғары өнімділікке ие сымсыз интернетке қол жеткізуге арналған жабдықтарға маманданған дерек байланыс компаниясы. B612 қоры – Жерді астероидтардың соқтығысуынан қорғауға арналған коммерциялық емес ұйым. Ол NASA-ның жылдық бюджетін 10 жыл ішінде 250-300 миллион долларға арттыруды ұсынды, бұл Жерге қауіп төндіретін NEO-ларды толыққанды тізімдеуге және оларды жолдан ауыстыру мүмкіндігін қамтамасыз етуге мүмкіндік береді. Швейкарт сонымен қатар Эсален институтында сөйледі және сабақ берді, қазіргі уақытта B612 қорының құрметті төрағасы болып қызмет етеді.

Марапаттар мен құрметтер

Ол 1969 жылы NASA-ның Ерекше қызмет медалімен және «Аполлон-9» ғарыш сапары үшін Fédération Aéronautique Internationale De la Vaulx медалімен марапатталды. Сонымен қатар, ол 1969 жылы ғарыштан алғашқы тікелей теледидар суретін жібергені үшін Ұлттық теледидар өнері мен ғылымы академиясының Арнайы сенімділер сыйлығымен (Эмми сыйлығы) марапатталды. 1973 жылы Швейкарт «Skylab» құтқару операциясындағы көшбасшылық рөлі үшін NASA-ның Ерекше қызмет медалімен тағы да марапатталды. Ол 1983 жылы Халықаралық ғарыш даңқы залына, ал 1997 жылы АҚШ ғарышкерлер даңқы залына енгізілді. Оның құрметіне негізгі астероид белдеуіндегі бір астероидқа оның есімі берілді. 1892 жылы оның әдесі Жак Швейкарт Францияның Эльзас аймағындағы Лембах деген шағын қаладан Америка Құрама Штаттарына көшіп келді. Лембахқа бірнеше рет сапарлағаннан кейін Швейкартқа қаланың құрметті азаматы атағы берілді. Ол сондай-ақ «Жердің соңы: планетамызға ғарыштан төнетін қауіп» және «Армагеддонды тоқтату» атты «The Universe» телесериалының эпизодтарында пайда болды.