Кіріспе

Сапарлы кеменің тұрақты жабдығы
Бакаста – сапарлы кеменің мачтадан кормасына немесе артқы бөлігіне дейін созылатын, лесте және джибке қарсы әрекет ететін тұрақты жабдығының бір бөлігі. Ол желкенді реттеуде маңызды роль атқарады және бас желкен мен алдыңғы желкеннің пішініне тікелей әсер етеді. Бакасталар көбінесе блок-талға арқылы, гидравликалық реттегіштермен немесе лебедкаларға жалғанатын арқандармен реттеледі.

Түрлері

Бэкстейдтер тұрақты немесе жүргізілуі мүмкін.

Тұрақты тоқтату

Мачтаның жоғарғы жағына тұрақты артқы тірек орнатылады. Жүгіретін артқы тіректер мачтаның биіктігінің екі үшін бір бөлігінен бастап жұптармен бекітіледі (кейде мачта бойында бірнеше жерде). Көбінесе, қазіргі заманғы желкенді қайықтар тұрақты артқы тірекпен жабдықталады, ал кейбіреулерінде тұрақты және жүгіретін артқы тіректердің екеуі де болады. Артқы тіректер барлық кемелерде кездеспейді, әсіресе кіші кемелерде. Тұрақты артқы тірек мачтаның жоғарғы жағына бекітіледі және оны реттеу оңай болуы мүмкін немесе болмайды. Мачта басындағы конструкцияда тұрақты артқы тіректі кернеу арқылы алдыңғы тірек те керіледі. Бұл мүмкіндік алдыңғы желкеннің "иілуін" реттеуге қолданылады. Фракциялық конструкцияда тұрақты артқы тіректі кернеудің екі әсері бар: біріншіден, алдыңғы тірек керіледі (алдыңғы желкеннің иілуін басқарады), екіншіден, мачтаның иілуі артады, әсіресе мачтаның жоғарғы жартысынан үштен бір бөлігіне дейін. Мачтаның иілуінің күшеюі басты желкеннің қанатын (көлбеулігін) азайтады.

Артқа қашу

Айналадағы артқы тіреу әрқашан мачтаның жоғарғы жағынан төмен нүктеде бекітіледі және көбінесе тұрақты артқы тіреумен бірге қолданылады. Айналадағы артқы тіреулер мачта басындағы және бөлшектік тізгілерде кездеседі. Кейбір тізгілерде тұрақты артқы тіреусіз айналадағы артқы тіреулерді пайдалануға болады. Бұл көбінесе негізгі желкенде елеулі қисық немесе өте үлкен негізгі желкен болған кезде, әсіресе корпустың тар енімен біріктірілгенде болады. Гафф тізгілі қайықтарда міндетті түрде айналадағы артқы тіреулер болады, тұрақты артқы тіреу болмайды. Екі жағдайда да негізгі желкен мачта басынан кормаға дейінгі сызықтан артқа қарай созылады, сондықтан тұрақты артқы тіреу желкеннің жұмысына кедергі келтіреді. Бекіту нүктесінің тікелей салдары (мачтаның жоғарғы жағынан төмен) айналадағы артқы тіреу әрқашан реттеледі, өйткені оны әрбір бұрылыс немесе жыбыр кезінде қолмен қосу және ажырату қажет. Айналадағы артқы тіреудегі кернеуді реттеудің екі әсері бар: Біріншіден, алдыңғы тізгі керіледі (бас желкендегі иілуді бақылайды), екіншіден, мачтаның иілуі артады (мачта иілгіш болады). Айналадағы артқы тіреуді кернеудің жалпы әсері – негізгі желкеннің жайылуы (кеміп) және бас желкендегі иілудің азаюы. Егер айналадағы артқы тіреулер алдыңғы тізгі бекітілген жерге жетсе, оларды кернеулеудің әсері – бас желкендегі иілуді азайту, мачтаның иілуін арттыру және нәтижесінде негізгі желкенді тегістеу болады. Екі әсер де жел күшейгенде қажетті.

Арқалық изоляторлар

Backstay изоляторлары, жұптап қолданылғанда, яхтадағы сымның бір бөлігін (мысалы, backstay) электрлік оқшаулауға мүмкіндік беретін құрылғылар болып табылады, осылайша оны бір жақты жолақты (SSB) радио антеннасы ретінде пайдалануға болады. Олар сондай-ақ, найзағай шаққан кезде яхта экипажының қауіпсіздігін арттыруға да септігін тигізеді. Аталған изоляторлар яхтаның құрылымдық бөлігі болғандықтан, тек ток өткізбеуі ғана емес, сонымен қатар теңіздегі ауыр жүктемелерге төтеп бере алатын, мықты және берік болуы қажет.