Кіріспе

Гондурас президенті 1994-1998 жылдар аралығында.

Карлос Роберто Рейна Идиакес (13 наурыз 1926 – 19 тамыз 2003) – гондурастық саясаткер, заңгер және дипломат, 1994-1998 жылдар аралығында Гондурас президенті қызметін атқарды. Ол Гондурас либералдық партиясының мүшесі болды.

Өмірбаян

Ол Гондурас мемлекетінің Комаягуэла қаласында дүниеге келген. Оның әйелі Бесси Уотсон – американдық азамат, олардың екі қызы бар. Ол Гондурас Ұлттық Автономиялық Университетінде заң және әлеуметтік ғылымдар бакалавры дәрежесін алды. Кейін Реина Лондон және Париж қалаларында жоғары білімін жалғастырды.

Саяси мансап

Ұзақ саяси мансабында Рейна түрлі саяси, мемлекеттік және халықаралық лауазымдарда болды, оның ішінде Тегусигальпа сотының судьясы, Гаага халықаралық сотының бейбіт мүшесі, Франциядағы Гондурас елшісі және Либералдық партияның Орталық атқару кеңесінің (CCE) президенті, сондай-ақ басқа да маңызды қызметтер. Рейна жастығында әскери үкіметтерге қарсы саяси қызметі үшін бірнеше рет тұтқындалды. Алғаш рет 1944 жылы диктатор Тибурсио Кариасқа қарсы наразылық танытқаны үшін. Кейін 1960 жылдары Гондурас үкіметін әскери күшпен басып алған генерал Освальдо Лопес оны екі рет түрмеге қамады. Бұл оқиға Рейнаны өмірінің соңына дейін адам құқықтарын қатыгез қорғаушыға айналдырды. 1979 жылы ол Америка мемлекеттері ұйымының Адам құқықтары жөніндегі Америкааралық сотының президенті болып тағайындалды.

Президент (1994-1998)

Карлос Рейна 1993 жылғы қарашада Гондурас Либералдық партиясы (PLH, Partido Liberal de Honduras) атынан, Гондурас Ұлттық партиясының үміткері Освальдо Рамосты 56 пайыз дауыспен жеңіп, президент болды. Оған вице-президенттікке үміткер ретінде зейнеткер генерал Уолтер Лопес, Хуан де ла Круз Авелар және Гуадалупе Хересано Мехиа ілесіп жүрді. 1994 жылдың 27 қаңтарында Рейна президент Рафаэль Леонардо Кальехасты қызметтен босатып, орнына келді. Рейна бұрынғы ұлтшыл әкімшіліктен салыстырмалы түрде қиын экономикалық жағдайды мұра етті. Сыртқы қарыз ел экономикасына ауыр салмақ салды: қарыз төлемі Гондурас экспортының 40 пайызын құрады. Гондурасқа шамамен 700 миллион долларлық қарыз кешірілсе де, қарыз 1990 жылдың басындағы көрсеткіштен жоғары болды. Өзінің алғашқы президенттік сөзінде Рейна моральдық революциясын жариялады: «Мен Құдайға, халыққа және тарихқа алдымен ант етемін, біз өзімізге қойған бұл міндетті орындап, алға жылжытамыз. Біз жемқорлықпен күресеміз, әлеуметтік либерализмді қолдаймыз. Моральдық революцияның аяқталуын көреміз». Оның жоспарының сәттілік немесе сәтсіздікке ұшырағаны әлі де қызу талқылауда. Карлос Роберто Рейнаның үкіметтік кезеңіндегі басты мақсаттарының бірі – Қарулы Күштерді реформалау болды. Оның реформаларының көп бөлігі президенттік қызметінің бірінші жылының соңына қарай жүзеге асырылды. Бірінші қадам – барлық билікті әскерилерден азаматтық билікке толық көшіру, одан кейін елде міндетті әскери қызмет жойылды. Бұл және әскери салаға қатысты басқа реформалар да билік елитасы үшін әлеуетті мәселе тудырды, олар жастар үшін жұмыс және білім беру мүмкіндігінен айырылып, қылмыстық топтардың өркендеуіне ықпал етеді деп санайды. 1996 жылдың шілдесінде Рейна Қытай Республикасының президенті Ли Тэн Хуйден «Жасыл Нефрит орденімен» марапатталды.

Президенттікке дейінгі өмір және қайтыс болуы

Карлос Роберто Реина өзінің президенттік қызметін 1998 жылдың 27 қаңтарында аяқтады. Кейін, 1998 жылдың қазан айында Реина Орталық Америка Парламентінің (Парласен) президенті қызметін бастады, ол 1999 жылдың 28 қазанына дейін сол қызметте қалды. Соңында, 2003 жылдың 19 тамызында Карлос Роберто Реина 77 жасында өзін-өзі атып өлтірді. Оның бауыры Рейна өт қабы және ұйқы безімен байланысты денсаулық мәселелерінен зардап шеккенін хабарлады.