Кіріспе

Джордж Кукордың 1936 жылғы фильмі

Кукордың 1936 жылғы бейімдемесі Шекспирдің мәтініне көбінесе адал, бірақ оқиғаның драмасы мен романтикасын күшейту үшін кинематография мүмкіндіктерін пайдаланады. Фильм, әсем декорациялар мен костюмдермен безендірілген, сол кезге сай масштабты туынды болды және бас рөлдерде Норма Ширер мен Лесли Ховард ойнады.

Сюжет

Италияның Верона қаласында екі ақсүйек отбасы – Монтеггилер мен Капулеттер – қатты антагонизмде болады. Отбасылары арасындағы ұзақ жылдарға созылған араздыққа қарамастан, Ромео Монтегги мен Джульетта Капулетти бір маскарадта кездесіп, терең ғашық болады. Екеуі Джульеттаның емшісі мен Лауренс монахтың көмегімен құпия түрде үйленеді, осы одақ отбасылары арасындағы жанжалды аяқтап, бейбітшілік орнатуға үміттенді. Бірақ Монтеггилер мен Капулеттер арасындағы көшедегі төбелес күшейе береді. Ромеоның жақын досы Меркуцио, Джульеттаның туысы Тибальттың қолынан қаза табады. Ашуға еріккен Ромео Меркуционың өлімі үшін Тибальтты өлтіріп, Веронадан қуғынға ұшыратады. Джульетта Тибальттың өліміне де, Ромеоның жер аударылуына да қатты қайғырады. Оның ата-анасы, Ромеомен құпияда үйленгенін білмей, оны Париске үйлендіруді жоспарлайды. Осы тағдырдан қашып, Ромеомен бірге болу үшін Джульетта өлі сыңайлы болуға арналған у ішеді. Ромео бұл алдау екенін білмей, Джульеттаның шын мәнінде қайтыс болғанына сенеді, Веронаға оралып, оның қасында у ішеді. Джульетта оянып, Ромеоның мерт екенін көріп, өзін-өзі өлтіреді. Жас ғашықтардың трагедиялық өлімі Монтеггилер мен Капулеттерді татуласуға мәжбүр етеді, бірақ бұл татуласу үлкен қайғы мен өкініштен туындайды.

Даму

Продюсер Ирвинг Тальберг студия басшысы Луис Б. Майердің қарсылығына қарамастан, «Ромео мен Джульетта» фильмін түсіру үшін MGM-ді бес жыл бойы шақырып, ынталандырды. Майер көпшілік аудиториясы Шекспирді түсіне алмайтынын, сондай-ақ Ұлы депрессияның алғашқы жылдарында студияның бюджеттік шектеулеріне де алаңдады. Тек Джек Л. Уорнер Макс Рейнхардтың «Жазғы түнгі арман» пьесасын Warner Bros. студиясында түсіретінін жариялағанда ғана Майер, одан қалыспау үшін, Тальбергке жасыл жарық берді. 1934 жылы Бродвейде қойылған пьесаның сәтті болуы да фильм түсіру туралы идеяны қолдады. Басты рөлдерде Кэтрин Корнелл Джульетта, Базил Ратбоун Ромео, Брайан Аерн Меркуцио, ал Эдит Эванс Медбике болды. Ратбоун 1934 жылғы қойылымнан фильмдегі жалғыз актер, бірақ ол Ромео емес, Тибальт рөлінде ойнады. Сахнада Тибальт рөлін он тоғыз жасар Орсон Уэллс сомдады. Тальбергтің мақсаты «Шекспир кино мүмкіндіктеріне ие болғанда қалай түсірген болар еді» дегенді сомдау болды. Ол фильмнің шынайылығын және интеллектуалдық деңгейін арттыру үшін бар күшін салды: суретшілерге фотосуреттер түсіру үшін зерттеушілер Веронаға жіберілді; Ботичелли, Беллини, Карпаччо және Гоццолидің картиналары визуалды шабыт алу үшін зерттелді; ал екі ғалым кеңесші (Гарвардтан Джон Такер Мюррей және Корнеллден Уильям Стронк) түсірілім алаңына шақырылып, өндірісті ашық түрде сынға алуға нұсқау берілді.

Өндіріс

Тальбергтің режиссер ретінде тек бір ғана таңдауы болды: Джордж Кукор, ол "әйелдер режиссері" деп танымал еді. Тальбергтің ниеті оның әйелі Норма Ширердің ойнаған рөлі фильмде басымдыққа ие болуы еді. Шекспирдің пьесалары негізінде жасалған көптеген сценарийлердегідей, Кукор және оның сценарисі Талбот Дженнингс түпнұсқа пьесаның көп бөлігін қысқартып, оның шамамен 45% ғана пайдаланды. Бұл қысқартулардың көптегені театрларда жиі кездесетін, мысалы екінші хор және Петірдің музыканттармен комедиялық көрінісі сияқты кесімдер еді. Ал қалғандары фильмге лайықты: сөздерді әрекеттермен алмастыруға немесе кейіпкерлер тобын ұзақ сюжеттік тізбектерде таныстыру үшін көріністерді қайта құруға бағытталған. Дженнингс жас ғашықтар үшін Шекспирдің поэзиясын, кейінгі экрандағы актерлерге қарағанда көбірек сақтап қалды. Бірнеше көріністер қосымша енгізілді, оның ішінде Мантуядағы Фрайр Джонды көрсететін үш эпизод бар. Керісінше, Фрайр Лоуренстің рөлі (пьесадағы маңызды кейіпкер) айтарлықтай азайтылды. Көптеген көріністер визуалды әсер үшін кеңейтілді, соның ішінде ашылу шайқасы (діни шерудің фонында), үйлену тойы және Джульеттаның қоштасу рәсімі. Агнес де Милльдің хореографиялаған кеш сахнасында Розалин (Шекспирдің сценарийінде көрінбейтін кейіпкер) Ромеодан бас тартады. Фильмге Шекспирдің басқа пьесаларынан алынған екі ән енгізілді: "Он екінші түннен" "Кел, Өлім" және "Тұманнан" "Абырой, байлық, неке, құт-береке". Орталық кейіпкерлерді анықтау үшін суреттер жиынтығы қолданылды: Ромео алғаш рет қираған ғимаратқа сүйеніп, аркадиялық көріністе, құбылыс пен оның итімен бірге көрінеді; ал көңілді Джульетта Капулеттің әсем балық қоймасы бар ресми бағымен байланысты. Фильмнің музыкасын жасайтын кезде. Стотарт сондай-ақ Питер Уорлоктың Каприолдық сюитасынан салтанатты Паванды пайдаланды. Бұл дереккөздердің ешқайсысы көрсетілмеген.

Премьера

Лос-Анджелестегі Картей Циркль театрында фильмнің премьерасы өткен түні, Норма Ширердің күйеуі, легендарлы MGM продюсері Ирвинг Тальберг 37 жасында дүние салды. Келген жұлдыздар осыншалықты қайғыға батқандықтан, театрдың алдында тұрған пиар агенті Фрэнк Уитбек, олардың кіретін кезде радио эфирі үшін әдеттегідей сұхбат алудан бас тартып, әрқайсысын келгенінше жариялады.

Марапаттар мен құрметтер

Академия сыйлығының номинациялары Номинациялар: Ең үздік фильм – Ирвинг Тальберг, Ең үздік актриса – Норма Ширер, Ең үздік қосалқы актер – Базил Ратбоун, Ең үздік көркемдік безендіру – Седрик Гиббонс, Фредерик Хоуп және Эдвин Б. Уиллис (көркемдік режиссерлік және интерьерлік безендіру).

2002 жылы Америка кино институты бұл фильмді AFI-нің «100 жыл – 100 құмарлық» тізіміне ұсынды. Фильм «The New York Times» газетінің «Ең үздік 1000 фильм» кітабында (1999 және 2004 жылдарғы басылымдарында) тіркелген.

Мұра

Лесли Ховардтың түсіріліміндегі, Ховард пен Реджинальд Денни костюмдерімен түсірілген ашық сахнаның 16 мм-лік Kodachrome түсті пленкасы 2016 жылғы «Лесли Ховард: Өміріне немқұрайлы қарамайтын адам» деректі фильмінде көрсетілген.