Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Төрт жақты шатыршалы қос еңісті шатыр
Four sided gambrel style hip roof
Мансарда шатыры (немесе француз шатыры, жиек шатыры деп те аталады) – әр жағында екі еңіспен сипатталатын, төменгі еңісі жоғарғы еңісінен тік, және көбінесе шатыр терезелерімен толықтырылған көп жақты шатыршалы шатыр. Шатырдың тік сызығы мен терезелері қосымша тұрғын жай (шатырлы бөлме) үшін кеңістік береді және берілген қабаттар саны үшін шатырдың жалпы биіктігін төмендетуге мүмкіндік береді. Ғимаратқа жақыннан қарағанда, шатырдың жоғарғы еңісі көшеден көрінбеуі мүмкін. Мансарда шатырының ең ерте мысалы 1550 жылға таяу салынған Луврдің бір бөлігінде Пьер Лескоға жатқызылады. Бұл шатыр дизайнын 17 ғасырдың басында француз барокко дәуірінің көрнекті сәулетшісі Франсуа Мансар (1598–1666) танымал етті. Ол әсіресе Наполеон III-нің Екінші француз империясы (1852–1870) кезінде кең таралды. Еуропада (Франция, Германия және басқа елдерде) мансарда сөзі шатыр пішінін ғана емес, сонымен қатар шатыр кеңістігін де білдіреді және көбінесе қос еңісті шатырды білдіру үшін қолданылады.
A mansard or mansard roof (also called French roof or curb roof) is a multi sided gambrel style hip roof characterised by two slopes on each of its sides, with the lower slope at a steeper angle than the upper, and often punctured by dormer windows. The steep roofline and windows allow for additional floors of habitable space (a garret), and reduce the overall height of the roof for a given number of habitable storeys. The upper slope of the roof may not be visible from street level when viewed from close proximity to the building. The earliest known example of a mansard roof is credited to Pierre Lescot on part of the Louvre built around 1550. This roof design was popularised in the early 17th century by François Mansart (1598–1666), an accomplished architect of the French Baroque period. It became especially fashionable during the Second French Empire (1852–1870) of Napoléon III. Mansard in Europe (France, Germany and elsewhere) also means the attic or garret space itself, not just the roof shape and is often used in Europe to mean a gambrel roof.
Сәйкестендіру
Мансардты шатырдың екі ерекшелігі – тік қабырғалары мен қос еңісті шатыр – кейде оны басқа шатыр түрлерімен шатастыруға себеп болады. Мансардты шатырдың жоғарғы беткейі көбінесе жерден көрінбейтіндіктен, тік қабырғалары бар қарапайым бір жазықты шатыр мансардты шатыр деп жаңылыс түсіндірілуі мүмкін. Солтүстік Америкадағы қораларда жиі кездесетін гамбрел шатыры мансардты шатырдың жақын туысы болып табылады. Мансардты және гамбрел шатырлар екеуі де "қыр шатырлар" (қырдан екі рет тізбектей еңіспен төмендейтін қисайған шатыр) деген жалпы жіктемеге жатады. Мансарда – ғимараттың барлық жағында еңісі бар қыр шатыр, ал гамбрел – тек екі жағында еңісі бар қыр қабырғалы шатыр. (Қыр – екі шатыр бетінің қиылысының астындағы көлденең, ауыр ағаш.) Екеуінің арасындағы маңызды айырмашылық, қар жүктемесі және су ағызу тұрғысынан, гамбрел шатыры жоғарыдан қарағанда негізгі қырқалы сәуледе ұзын сызықпен аяқталады, ал мансардты шатыры қырдың ішіндегі төмен еңісті шатырмен тікбұрышты пішіндегі сызықты құрайды. Француз шатыры көбінесе мансардты шатырдың синонимі ретінде қолданылады, бірақ ол төменгі еңістері тік және жоғарғы еңістеріне қарағанда үлкен американдық мансардты шатырының түрі ретінде де анықталады. Франция мен Германияда гамбрел мен мансардты шатырлардың арасында ешқандай айырма жасалмайды – екеуі де "мансард" деп аталады. Француз тілінде "мансард" сөзі шатыр стилін, немесе оның ішіндегі шатыр тұрғын кеңістігін, яки мансарданы білдіруі мүмкін.
Two distinct traits of the mansard roof – steep sides and a double pitch – sometimes lead to it being confused with other roof types. Since the upper slope of a mansard roof is rarely visible from the ground, a conventional single plane roof with steep sides may be misidentified as a mansard roof. The gambrel roof style, commonly seen in barns in North America, is a close cousin of the mansard. Both mansard and gambrel roofs fall under the general classification of "curb roofs" (a pitched roof that slopes away from the ridge in two successive planes). The mansard is a curb hip roof, with slopes on all sides of the building, and the gambrel is a curb gable roof, with slopes on only two sides. (The curb is a horizontal, heavy timber directly under the intersection of the two roof surfaces.) A significant difference between the two, for snow loading and water drainage, is that, when seen from above, gambrel roofs culminate in a long crease at the main ridge beam, whereas mansard roofs form a rectangular shaped crease, outlined by the curb beams, with a low pitched roof inside this rectangle. French roof is often used as a synonym for a mansard but is also defined as an American variation of a mansard with the lower pitches nearly vertical and larger in proportion to the upper pitches. In France and Germany, no distinction is made between gambrels and mansards – they are both called "mansards". In the French language, mansarde can be a term for the style of roof, or for the garret living space, or attic, directly within it.
Артықшылықтар
Мансарда стилі - бұл үйдің ішкі кеңістігін максималды түрде пайдалануға және қабырғаларсыз, бар (немесе жаңа) ғимаратқа бір немесе бірнеше қабат қосудың оңай жолын ұсынады. Көбінесе мансарданың сәндік мүмкіндіктері дөңгелек немесе ойыс қисықтарды қолдану арқылы және әсем терезе жиектерімен пайдаланылады. Мансарда стилінің танымал болуының бір себебі салықтан қашу әдісі болды деген түсінік жиі кездеседі. Бұл пікірді мысалға келтіретін 1914 жылғы «Елді мекенді қалай салуға болады» кітабында: «М. Мансард Франциядағы терезе салығынан өзінің атын алған терезелі шатырды бейімдеп, қашып құтылған» делінеді. Бұл көп жағынан сенімсіз: Мансард клиенттерінің ақшасын ысыраптап, француздық терезе салығы болған, бірақ ол 1798 жылы, Мансардтың қайтыс болғаннан кейін 132 жыл өткен соң енгізілді және мансарда терезелерін салықтан босата қоймады. Кейінгі мысалдар француз немесе американдық ғимараттардың шатырдың негізіне дейінгі биіктігіне (немесе қабаттар санына) салық салынатынын немесе мансардтар аймақтық шектеулерді айналып өту үшін қолданылғанын көрсетеді. Бұл соңғы түсінік шындыққа жақын: 1783 жылдан бері Париж заңы ғимараттардың биіктігін 20 метрге дейін шектеді. Биіктік тек карниз сызығы бойынша өлшенді, сондықтан мансарда шатырындағы тұрғын кеңістік шектеуден тыс болды. 1902 жылы заңға түзету енгізіліп, мұндай шатырдың ішінде үш, тіпті төрт қабатты ғимарат салуға рұқсат берілді. 1930 жылдары Лондондағы құрылыс ережелерінде «ғимарат (шіркеу немесе капелла емес) 80 футтан биік болуына болмайды, шатырдағы екі қабатты және әшекей мұнараларды қоспағанда» делінген. Бұл ғимараттардың жарықты кедергілеуіне жол бермеу және биік ғимараттар үшін мансарда шатырларын міндетті ету мақсатында жасалған.
The mansard style makes maximum use of the interior space of the attic and offers a simple way to add one or more storeys to an existing (or new) building without necessarily requiring any masonry. Often the decorative potential of the mansard is exploited through the use of convex or concave curvature and with elaborate dormer window surrounds. One frequently seen explanation for the popularity of the mansard style is that it served as a method of tax avoidance. One such example of this claim, from the 1914 book How to Make a Country Place, reads, "Monsieur Mansard is said to have circumvented that senseless window tax of France by adapting the windowed roof that bears his name." This is improbable in many respects: Mansart was a profligate spender of his clients' money, and while a French window tax did exist, it was enacted in 1798, 132 years after Mansart's death, and did not exempt mansard windows. Later examples suggest that either French or American buildings were taxed by their height (or number of storeys) to the base of the roof, or that mansards were used to bypass zoning restrictions. This last explanation is the nearest to the truth: a Parisian law had been in place since 1783, restricting the heights of buildings to 20 metres (65 feet). The height was only measured up to the cornice line, making any living space contained in a mansard roof exempt. A 1902 revision of the law permitted building three or even four storeys within such a roof. In London in the 1930s, building regulations decreed that "a building (not being a church or a chapel) shall not be erected of, or be subsequently increased to, a greater height than 80 ft., exclusive of two stories in the roof, and of ornamental towers". This was to stop buildings blocking the light, and effectively mandated mansard roofs for tall buildings.
Ерте пайдаланған
Францияда бұл стильді архитектор Франсуа Мансар (1598–1666) танымал етті. Ол стильдің авторы болмаса да, оны жобаларында кеңінен және айқын пайдаланғаны нәтижесінде оның есімі бұрмаланып, "мансард шатыры" деген термин пайда болды. Бұл дизайн дәстүрін көптеген сәулетшілер жалғастырды, соның ішінде оның шөбересі Жюль Ардуэн Мансар (1646–1708), ол Дампиер-ан-Ивелиндегі Дампиер сарайын салған.
The style was popularised in France by architect François Mansart (1598–1666). Although he was not the inventor of the style, his extensive and prominent use of it in his designs gave rise to the term "mansard roof", an adulteration of his name. The design tradition was continued by numerous architects, including Jules Hardouin Mansart (1646–1708), his great nephew, who is responsible for Château de Dampierre in Dampierre en Yvelines.
Екінші империя
Мансардты шатыр 1850 жылдары Хаусманның Парижді қайта жаңғыртуы барысында, Екінші империя стилі деп аталатын сәулеттік бағыттың құрамында қайтадан танымал болды. Екінші империяның ықпалы бүкіл әлемге таралып, көбінесе үкіметтік әкімшілік ғимараттар, қалалық әкімдіктер, сондай-ақ қонақүйлер мен теміржол станциялары сияқты ірі азаматтық құрылыстарда қолданылды. АҚШ және Канадада, әсіресе Жаңа Англияда Екінші империяның ықпалы тұрғын үйлер мен сарайларға тарады, көбінесе итальяндық және готикалық жаңғыру элементтерімен үйлестірілді. Мансардалы мұнара көптеген жобаларда қолданылатын танымал элементке айналды, мысалы, Вассар колледжінің Негізгі ғимараты (Паукипси, Нью-Йорк) екі мұнарасы бар үлкен мансардты шатырлы құрылысты көрсетеді.
The mansard roof became popular once again during Haussmann's renovation of Paris beginning in the 1850s, in an architectural movement known as Second Empire style. Second Empire influence spread throughout the world, frequently adopted for large civic structures such as government administration buildings and city halls, as well as hotels and railway stations. In the United States and Canada, and especially in New England, the Second Empire influence spread to family residences and mansions, often incorporated with Italianate and Gothic Revival elements. A mansard topped tower became a popular element incorporated into many designs, such as Main Building (Vassar College), Poughkeepsie, New York, which shows a large mansard roofed structure with two towers.
20 ғасыр
1916 жылы Нью-Йорк қаласы қабылдаған аймақтарға бөлу туралы қаулы мансардты шатырларды қолдануға мүмкіндік берді; биік ғимараттар үшін кері шегініс талаптары мансардты дизайнға қолайлы жағдай жасады. 1960 және 1970 жылдары мансардты шатырдың модернизацияланған түрі, кейде терең, тар терезелерімен, АҚШ-тың көптеген аймақтарында тұрғын және коммерциялық архитектурада кең таралды. Көптеген жағдайларда, бұл нағыз мансардты шатырлар емес, жоғары жағынан жазық, ал көлбеу фасады жылу жүйесі, желдету және кондиционерлеу жабдықтарын көзден жасыруға арналған. Бұл стиль постмодернизмнің стильдік элементтеріне деген қызығушылықтан және 1930-1940 жылдары танымал болған «француздық эклектикалық» үй стилінен туындады, сонымен қатар тұрғын үйлерде биіктік шектеулеріне қарамастан қосымша қабатты жасауға мүмкіндік берді. Мансардты шатырлы үйлер кейде «француз провинциясы» стилінде сипатталған; архитектор Джон Элгин Вулф оны Лос-Анджелес аймағында танымал етіп, өз үйлерін «Голливуд регенттігі» деп атады.
The 1916 Zoning Resolution adopted by New York City promoted the use of mansard roofs; rules requiring the use of setbacks on tall buildings were conducive to the mansard design. In the 1960s and 1970s, a modernised form of mansard roof, sometimes with deep, narrow windows, became popular for both residential and commercial architecture in many areas of the United States. In many cases, these are not true mansard roofs but flat on top, the sloped façade providing a way to conceal heating, ventilation and air conditioning equipment from view. The style grew out of interest in postmodern stylistic elements and the "French eclectic" house style popular in the 1930s and 1940s, and in housing also offered a way to provide an upper storey despite height restrictions. Houses with mansard roofs were sometimes described as French Provincial; architect John Elgin Woolf popularised it in the Los Angeles area, calling his houses Hollywood Regency.
Көлік
Виктория темір жолының екі құрама вагонының шатыры мансарда шатырына ұқсас еді. Австралия Ұлттық темір жолының CL классындағы локомотивтерінің де мансарда шатыры бар.
The roof of two Victorian Railways hopper wagons resembled a mansard roof. The Australian Commonwealth Railways CL class locomotive also has a mansard roof.