Кіріспе
Val de Grâce (Hôpital d'instruction des armées du Val de Grâce немесе HIA Val de Grâce) – Францияның Париж қаласының 5-ші округінде, 74 бульвар де Порт-Рояль мекенжайында орналасқан әскери госпиталь және бұрынғы аббаттық. 2016 жылы госпиталь ретінде жабылды.
The Val de Grâce (Hôpital d'instruction des armées du Val de Grâce or HIA Val de Grâce) was a military hospital located at 74 boulevard de Port Royal in the 5th arrondissement of Paris, France. It was closed as a hospital in 2016.
Тарих
Валь-де-Грация шіркеуі Людовик XIII-нің әйелі, Австрия королевасы Аннаның бұйрығымен салынған. Ұлы Людовик XIV дүниеге келгеннен кейін, Анна (23 жыл некеде болғаннан кейін баласыз қалған) Бенедиктин монастырының жерінде шіркеу салып, Құдай анаға алғысын білдірді. 1645 жылғы 1 сәуірде, жеті жасында, Луи XIV өзі Валь-де-Грацияның іргетасын қалады. Франсуа Мансарт пен Жак Лемерсье жобалаған Валь-де-Грация шіркеуі кейбір адамдардың пікірінше, Париждің барокко сәулетінің ең көрнекті үлгісі болып саналады (қисық сызықтар, теңшелген әшекейлер және түрлі элементтердің үйлесімділігі). Құрылыс 1645 жылы басталып, 1667 жылы аяқталды. Француз революциясы кезінде Бенедиктин монахтары жарақат алған революционерлерге медициналық көмек көрсеткендіктен, Валь-де-Грация шіркеуі басқа, танымал Париж шіркеулеріне тиген зақымдар мен вандализмнен сақталды (мысалы, Париждің Нотр-Дам соборы тоналып, қоймаға айналдырылса, ал Париждің Сент-Эвсташ шіркеуі мал төлеу орны ретінде пайдаланылды). Осының нәтижесінде шіркеудің тамаша интерьеры Революцияға дейінгі Парижтің сәнінің сақталған сирек нысандарының бірі болып табылады. Революциядан кейін ғимараттар әскери госпитальге айналдырылды. Қазіргі уақытта бастапқы ғимараттар кеңселер мен оқу орындарына (École d'application du Service de santé des armées) ғана пайдаланылады, ал медициналық мекемелер сол аумақтағы шығысқа қарай орналасқан үлкен заманауи ғимаратта орналасқан. Шіркеудің жанындағы ескі аббатхана қазір француз армиясының медицина тарихы мұражайы болып табылады. Мұражай мен шіркеуді аралауға шағын төлем қабылданады (әскери нысан болғандықтан, аумақта әскери күзет және туристерді сүйемелдеу қызметі бар). Шіркеу ішінде ғана фотокамераларды пайдалануға рұқсат етіледі. Вьетнамның соңғы императоры Бао Дай 1997 жылғы 30 шілдеде Валь-де-Грация госпиталінде 83 жасында қайтыс болды.
Өнерге әсері
Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде сюрреалистік суретшілер Луи Арагон мен Андре Бретон ауруханада медициналық тәжірибеден өтуші дәрігерлер болып жұмыс істеді. Француз үкіметінің соғыс кезінде халықтың рухын көтеріп ұстау мақсатымен ауруханада қайта құру хирургиясының мұражайы салынды. Мұражайда деформацияланған адам беттерінің балауыз мүсіндері мен қайта құру хирургиясының нәтижелері көрсетілді. Мұражайға қарап тұрған адамға экспонаттардың екі суретшіге, сондай-ақ, кейіннен сюрреализм қозғалысына әсер еткеніне еш күмән жоқ, өйткені бұл қозғалыс жиі дене мүшелерінен айырылу және деформация тақырыптарымен айналысады. Бұл аурухана Скарлетт Йоханссонның бас рөлде ойнаған "Люси" фильмінде де көрсетілген. (https://www.imdb.com/title/tt2872732/locations)