Кіріспе

Hôtel Matignon (отель də matiɲɔ̃) – Франция Премьер-Министрінің ресми резиденциясы. Ол Париждің 7-ші округінде, 57 Rue de Varenne көшесінде орналасқан. "Матиньон" сөзі көбінесе Франция Премьер-Министрінің үкіметтік қызметін білдіретін метафора ретінде қолданылады. 2024 жылғы 9 қаңтарда қызметке тағайындалған Габриэль Аттал қазіргі уақытта резиденцияда тұрып жатыр.

17 ғасыр

1649 жылы Людовик XIV Инвалидтер үйін салу жоспарының аясында бұрынғы "Chemin du Bois de la Garenne" жолын қайта жаңартуға шешім қабылдады, ол кейін "Rue de Varenne" деп аталды. Бұл жол Париждің батыс шетіндегі Сен-Жермен-де-Пре облысын, жаңа құрылыс алаңы ретінде таңдалған батпақты жермен байланыстырды. Осының арқасында "Асыл фаубор" қайта жанданды, Версальге жақын болу аристократия үшін тартымды болды, олардың өмірі толығымен сарайға арналған еді.

18 ғасыр

1717 жылдың 30 қыркүйегінде Кристиан Луи де Монморенси Люксембург, Тинь принці және Франция маршалы, 91 лирге 2869 тойса (30,000 м²) жерді сатып алды. Ол бақтарды ұнататын және елдік саябақ құруды жоспарлаған. 1722 жылы ол көпке танылмаған сәулетші Жан Куртоннаға үйдің жобасын жасауды және салуды тапсырды. Бұл жобасының арқасында ол Сәулет академиясына қабылданды және 1725 жылы «Перспективалар туралы трактат» атты маңызды еңбегін жазды. Алайда, жобаның қымбаттылығы Тинь принцін үйді сатуға мәжбүр етті. 1725 жылы аяқталған Хотельді Матиньон графы Жак Гойон сатып алды, ол оны ұлы Валентинуа герцогіне сыйлық ретінде берді. Куртонның дизайны ерекше болды. Кең террасадан көтерілген басты ғимарат екі қабаттан тұрып, балюстрадамен безендірілген, ішінде екі бөлімнен тұратын бөлмелер орналасқан. Көшеден кіруге бағаналармен әшекейленген портик арқылы болады. Бұл аркадан кеңселер мен шаруашылық ғимараттарымен қоршалған басты аула көрінеді, оның оң жағында тағы бір аула, жылқы қоралары мен ас үйі орналасқан. Фасад үш бөлікке бөлінген. Оң және сол жақтағы бөліктерде баспалдақтар орналасқан, ал орталық бөлігінде арыстан бейнелерімен ойылған әдемі балконы бар. Зейін аударатын ерекшеліктері – кіреберіс залының сегмент тәрізді күмбезі және оның оң жағында орналасқан алғашқы асхана. Баққа қараған фасад ғимараттардың барлық ұзындығын алып жатыр, басты аула мен қызметшілер ауласын жасырады. Бұл дизайн үйдің орналасуында сәл тепе-теңсіздік тудырса да, иелерінің гербі бейнеленген сынған фронтонмен жабдықталған орталық бөліктің орналасуын сақтайды. Оның сәнді интерьері Матиньон үйін Париждің ең әдемі және танымал үйлерінің біріне айналдырды. Ағаш қаптамаларын Мишель Ланге жасаған, ол бұрын Hôtel d'Évreux-тің Grand Salon-ын (қазіргі Элизе сарайындағы Елшілер залы) безендірген. Карниздер мен штукатурлық жұмыстар Жан Мартин Пеллетье мен Жан Герпеннің еңбегі. Сол кезде әдемі киінген кез келген адам үй иелері болмағанда осы сұлулықты көруге рұқсат алатын. 1731 жылы Жак де Матиньонның әйелі, Антони I Грималдидің қызы, Монако княздығын басқарды. 1734 жылы олардың ұлы Оноре III таққа отырды. Ол сол кездегі революциялық идеяларға ашық болғанымен, 1793 жылдың 20 қыркүйегінде түрмеге қамалды. Бір жылдан кейін босатылғаннан кейін ол мүлкісінен айырылды және оның мүлігі тәркіленді. Оның ұлдары мүлкін қайта алды, бірақ 1802 жылы үйді сатуға мәжбүр болды.

19 ғасыр

Оны Анна Элеонора Франчи сатып алған. Кәсіби биші болған ол Венеция карнавалында Карл Эугеннің назарына түсті, ол Вюртемберг герцогы еді және одан үш баласы болды. Герцог 1793 жылы қайтыс болды, ол Венада қайтадан биші болып, Иосиф II-нің сүйіктісі болды. Оған деген құрметі жоқ Мария Тереза императрицасы оны Австриядан қуды. Шығыс Үндістанға жер аударылған ол шотланд банкирі Квентин Кроуфордпен бірге Францияға оралды. Екеуі қонақ үйді қайта жарақтап, оны тағы да Анcien Régime қоғамының мерекелік жиналу орны және оппозиция ошағына айналдырды. Жозефина де Боарнаның жақын достары, жұп ажырасқаннан кейін Наполеонды сынауда барған сайын ашық болды. 1808 жылы Матиньон қонақ үйі 19-ғасырдың бірінші жартысындағы ең танымал тұлғалардың бірі - Беневент князі және Ұлы Сайлаушының орынбасары месье де Талейранның қолына өтті. Аптасына төрт рет ол 36 қонаққа кешкі ас беріп, оны өзінің ас үйінде атақты Буше дайындады. Өзінің сараң дипломат екенін көрсетіп, император отбасының құрметіне көптеген қабылдаулар ұйымдастырды. 1811 жылы Наполеон Талейранды Гамбург қаласына жаңа француз департаментіне қосылудан сақтағаны үшін төлеген төрт миллионды қайтаруға шақырды. Бұл әрекет сәтсіз аяқталғандықтан, Талейран бұл соманы қайтарудың қажеті жоқ деп есептеді. Ол қонақ үйді сатуға мәжбүр болды; Император оны 1,280 000 франкқа сатып алды, бірақ Талейран Гамбургке ешқашан ақшасын қайтарған жоқ. 1815 жылы Реставрация басталғанда Людовик XVIII Элизе сарайына Матиньон қонақ үйін саудаластырды, ол Филипп Эгалитенің қарындасы Луиза Мари Тереза Батильда д'Орлеанға және Бурбон герцогының ажырасқан әйеліне тиесілі болды. Ол дереу үй-жайда француз төңкерісі құрбандарының жандары үшін дұға етуді тапсырған монахтар қауымын орнатты. Оның немересі 1822 жылы мүлікті мұра етіп алды және қауымды Rue de Picpus-қа көшіріп, қонақ үйді жалға берді. 1848 жылғы революциядан кейін Матиньон қонақ үйін жаңа Республиканың атқарушы билігі басшысының қарамағына беру жоспарланды. Бірақ генерал Кавиньак 1848 жылдың желтоқсанына дейін сол жерде тұруға шешім қабылдаса, принц-президент Наполеон III Элизе сарайын таңдады. Аз уақыттан кейін қонақ үйді Генуя дворяны және Монако ханшайымы Мария де Бригноль Саленің күйеуі Рафаэль де Феррари Галлиера герцогына сатып жіберді. Олар бірге сол кездегі үлкен байлықтардың біріне ие болды; Генуяның жартысына ие болды деп айтылады. Crédit Mobilier компаниясын құрған Рафаэль XIX ғасырдың екінші жартысындағы көптеген ірі құрылыс жобаларын қаржыландырды: Австрия, Латын Америкасы, Португалия және Франциядағы темір жолдар (Париж-Лион-Марсель желісі), Фрежус туннелін және Суэц каналын қазу, Барон Хаусманның Париж ғимараттарын жобалау. Наполеон III (1870) құлағаннан кейін үш жыл өткен соң герцогиня Париж графына Рю де Варенне көшесінде тұруға ұсыныс жасады. Ол Матиньон қонақ үйінің бірінші қабатында тұрып жатты. 1886 жылы 14 мамырда осы жерде ғасырдың ең сәнді қабылдауларының бірі өтті: үш мың қонақ, Франция аристократиясының барлығы, дипломатиялық корпус және көптеген саяси қайраткерлер графтың қызы Амелия ханшайымның Португалия тағына мұрагер Карлоспен некелесуін тойлауға жиналды. Қабылдау күні Президент Булонь орманына барғысы келді, бірақ көлік тығынынан Элизеден шыға алмады. Келесі күні, әрине, елордада монархистердің осындай үлкен жиналысынан қорқып, кеңес төрағасы Шарль де Фрейсинет француз тағына үміткерлерді жер аудару туралы заң шығаруды талап етті. Келесі аптада заң қабылданды. Галлиера герцогинясы Парижден кетіп, өзінің сарайын Аустрия-Мажарстан императорына мұрагерлік етіп, оны Франциядағы өзінің елшілігіне айналдырды. Бірақ Бірінші дүниежүзілік соғыста екі ел қарама-қарсы жақта болды және 1919 жылы Матиньон қонақ үйі тәркіленді, ол "душманның меншігі" деп жарияланды. 1922 жылы 21 қарашада ұзаққа созылған келіссөздерден кейін Франция тағы да меншік құқығын алды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде қонақ үйде Филипп фон Ферраридің филателикалық коллекциясы (қазіргі кезде жиналған ең құнды маркалар коллекциясы) сақталған, өйткені оның иесі Галлиера герцогының ұлы және Австрия азаматы 1917 жылы Франциядан қашуға мәжбүр болды. Кейіннен бұл жинақты француз үкіметі соғыстан кейін соғыс өтемақысы ретінде бөлініп, сатты. 1923 жылы қонақ үй мемлекет тарапынан тарихи ескерткіш ретінде белгіленді.

Үкімет басшысының мекен-жайы

Үйді мұражайға айналдыру жоспарланған; мүлікті бөліп, жеке тұрғын үйлер салу көзделген, соның ішінде 1924 жылы сәулетші Жан Вальтер салған көршілес үй де бар еді. Бірақ Гастон Думерг бұл жоспарларды біліп, оны Министрлер Кеңесінің Президенті (Président du Conseil) штаб-пәтері ретінде бекітуге шешім қабылдады, себебі Үшінші Республика кезінде үкімет басшысы осылай аталды. Сәулетші Пол Биго қажетті шараларды қабылдады және 1935 жылы Пьер Этьен Фланден алғашқы жаңа тұрғын болды. 1936 жылы Леон Блум мен 1936 жылғы көктемгі ереуілдердің көшбасшылары арасында "Матиньон келісімдері" жасалды, осы арқылы аптасына 40 сағаттық жұмыс күні мен төленетін демалыс енгізілді. Екінші дүниежүзілік соғыстың басында премьер-министр Эдуард Даладье Жеңіс аркасының жанындағы пәтерінен шықпай, Соғыс министрлігінде жұмыс істеді. Соғыс жылдары үкімет Виши қаласына көшті, алайда 1944 жылдың 21 тамызында қарсылық қозғалысының жетекшісі Ивон Морандат және оның серігі Парижде "Үкімет үйін" – Матиньон қонақүйін басып алды. Асығысқандықтан, олар Сень өзенінің оң жағалауындағы Матиньон даңғылын сол жағалаудағы Матиньон қонақүйімен шатастырып алды. Содан кейін, 25 тамызда генерал Шарль де Голль "Республиканың Уақытша Кеңесін" шақырды. Кеңестің келесі президенттері оның үлгісімен әрекет етті және 1958 жылы оның қайта оралуымен, жаңа республика сияқты, Матиньонда тек ғимарат иесінің аты ғана өзгерді – Кеңес Президенті емес, Премьер-министр болды.