Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Париждегі ғимараттар кешені, Франция. Париж қаласының бір бөлігі.
Building complex in Paris, France
the area in Paris
"Отель дез Инвалид" (Les Invalides, lezɛ̃valid) Францияның Париж қаласының 7-ші округінде орналасқан ғимараттар кешені. Бұл кешенде Францияның әскери тарихына арналған мұражайлар мен ескерткіштер, сондай-ақ аурухана және ескі солдаттардың зейнеткерлік үйі бар – бұл ғимараттың бастапқы мақсаты еді. Кешенде Франция армиясының әскери мұражайы – "Музе де л'Арме", "Музе де План Рельеф" және "Музе д'Истор Контемпорайн" орналасқан. Сонымен қатар, кешенге бұрынғы ауруханалық шіркеу, қазір француз әскерилерінің ұлттық соборы, және оған жақын орналасқан бұрынғы Корольдік шіркеу, "Инвалидтер күмбезі" кіреді. Бұл ғимарат 107 метр биіктігімен Париждегі ең биік шіркеу ғимараты болып табылады. Соңғысы Францияның көрнекті әскери тұлғаларының, әсіресе Наполеонның қабіріне айналдырылған құрметті орынға ұласты.
The Hôtel des Invalides , commonly called Les Invalides (lezɛ̃valid), is a complex of buildings in the 7th arrondissement of Paris, France, containing museums and monuments, all relating to the military history of France, as well as a hospital and an Old Soldiers' retirement home, the building's original purpose. The buildings house the Musée de l'Armée, the military museum of the Army of France, the Musée des Plans Reliefs, and the Musée d'Histoire Contemporaine. The complex also includes the former hospital chapel, now national cathedral of the French military, and the adjacent former Royal Chapel known as the Dôme des Invalides, the tallest church building in Paris at a height of 107 meters. The latter has been converted into a shrine of some of France's leading military figures, most notably the tomb of Napoleon.
Тарих
Луи XIV бастады жобаны 1670 жылғы 24 қарашадағы жарлық арқылы, қарт және мүгедек әскерлерге арналған үй және аурухана ретінде. Les Invalides-тің алғашқы сәулетшісі Либераль Бруан болды. Таңдалған орын сол кездегі Гренелдің (Гренел жазығы) қала сыртындағы жазықта орналасқан. 1676 жылы кеңейтілген жоба аяқталғанда, Сенаға қараған қасбеттің ені өлшенді, ал кешенде он бес аула болды, ең үлкені әскери шерулерге арналған құрметті аула болды. Инвалидтер шіркеуі мен капелласының кешенін Жюль Ардуэн Мансар 1676 жылдан бастап жобалады, шабыттанып өзінің інісі Франсуа Мансардың Сент-Дени базиликасының артында салынған шіркеу дизайнынан, бұл шіркеу француз монархтарының ежелгі заманнан бері келіп жатқан қабір орны болды. 1660 жылдардың ортасында Мансар мен сол кезде Парижде тұратын Джан Лоренцо Бернини бірнеше жоба ұсынды. Мансардың екінші жобасы Гардуэн Мансардың Les Invalides-тегі Корольдік капелласы немесе күмбезді шіркеуінің тұжырымына архитектуралық және іргелес шіркеумен байланысы тұрғысынан өте жақын болды. Архитектура тарихшысы Аллан Брахам күмбезді капелланың бастапқыда Бурбон әулеті үшін жаңа зират болуы жоспарланғанын болжады, бірақ бұл жоба іске аспады. Оның орнына, бұл үлкен ғимарат монархтың жеке капелласы ретінде белгіленді, одан ол мүгедек ардагерлермен араласпастан ғибадат қызметіне қатыса алатын болды. Бірақ ол мақсатқа көбінесе пайдаланылмады. Инвалидтер соборы француз барокко архитектурасының көрнекті үлгісі болып табылады, сонымен қатар Францияның абсолюттік монархиясының символы болып саналады. Күмбездің ішкі бөлігін Ле Брунның шәкірті Шарль де Ла Фоссе барокко стилінде иллюзиялық төбе суретімен безенді. Сурет 1705 жылы аяқталды. Осы уақытта Гардуэн Мансар қарт Бруанға капелланы салуға көмектесті, ол Бруанның 1697 жылы қайтыс болғаннан кейін оның жобасы бойынша аяқталды. Бұл капелла Сент-Луи де Инвалид шіркеуі деп белгілі. Ардагерлердің шіркеу қызметтеріне күнделікті қатысуы міндетті болды. Ардагерлер капелласы салына басталысымен, Людовик XIV Мансарға жеке патшалық капелласын салуды тапсырды, ол қазіргі уақытта ең танымал ерекшелігімен Église du Dôme деп аталады. Күмбезді капелла 1706 жылы аяқталды. Орналасқан жері мен маңыздылығына байланысты, Инвалидтер Франция тарихындағы бірнеше маңызды оқиғалардың куәсі болды. 1789 жылғы 14 шілдеде париждік көтерілісшілер оны шабуылдап, жертөлелерінде сақталған зеңбіректер мен мылтықтарды тартып алды, оларды сол күні Бастилияға қарсы пайдаланды. Наполеон 1840 жылы зор салтанатпен Инвалидтер күмбезінің астына жерленді. XIX ғасырда екі шіркеудің арасындағы айырмашылық Наполеонның қабірін орнатумен, екі бөлек алтарь құрумен және содан кейін екі капелланың арасына шыны қабырға орнатумен күшейтілді. Ғимарат әскери ардагерлер (инвалидтер) үшін зейнеткерлер үйі және аурухана ретіндегі негізгі қызметін жиырмасыншы ғасырдың басына дейін сақтап келді. 1872 жылы ғимаратта артиллерия мұражайы ашылды, ал 1896 жылы тарихи армия мұражайы қосылды. Екі мекеме 1905 жылы қазіргі Армия мұражайы болып біріктірілді. Сонымен қатар, тұрғын ардагерлер Париждің сыртындағы кішігірім орталықтарға таратылды. Бұл себебі, 1872 жылдан кейін негізінен әскерге шақырылған армияны қабылдау, бұрын Инвалидтер ауруханасына кіру үшін қажетті жиырма немесе одан да көп жыл әскери қызмет өткерген ардагерлердің санын едәуір азайтты. Осыған байланысты ғимарат өзінің бастапқы мақсатына сәйкес тым үлкен болды. Дегенмен, қазіргі заманғы кешенде әлі де жүзге жуық қарт немесе әрекетке қабілетсіз бұрынғы сарбаздарға арналған төменде көрсетілген жабдықтар бар. 1905 жылы Les Invalides-тегі Армия мұражайы құрылған кезде ардагерлер капелласы оның әкімшілік бақылауына берілді. Қазір бұл француз қарулы күштерінің епархиясының соборы, ресми түрде Cathédrale Saint Louis des Invalides деп аталады.
Louis XIV initiated the project by an order dated 24 November 1670, as a home and hospital for aged and disabled (invalide) soldiers. The initial architect of Les Invalides was Libéral Bruant. The selected site was in the then suburban plain of Grenelle (plaine de Grenelle). By the time the enlarged project was completed in 1676, the façade fronting the Seine measured in width, and the complex had fifteen courtyards, the largest being the cour d'honneur designed for military parades. The church and chapel complex of the Invalides was designed by Jules Hardouin Mansart from 1676, taking inspiration from his great uncle François Mansart's design for a fr to be built behind the chancel of the Basilica of Saint Denis, the French monarch's necropolis since ancient times. Several projects were submitted in the mid 1660s by both Mansart and Gian Lorenzo Bernini who was residing in Paris at the time. Mansart's second project is very close to Hardouin Mansart's concept of the Royal Chapel or Dome Church at Les Invalides, both in terms of its architecture and of its relationship with the adjacent church. Architectural historian Allan Braham has hypothesized that the domed chapel was initially intended to be a new burial place for the Bourbon Dynasty, but that project was not implemented. Instead, the massive building was designated as private chapel of the monarch, from which he could attend church service without having to mingle with the disabled veterans. It was barely used for that purpose. The Dôme des Invalides remains as one of the prime exemplars of French Baroque architecture, at high, and also as an iconic symbol of France's absolute monarchy. The interior of the dome was painted by Le Brun's disciple Charles de La Fosse with a Baroque illusionistic ceiling painting. The painting was completed in 1705. Meanwhile, Hardouin Mansart assisted the aged Bruant on the chapel, which was finished to Bruant's design after the latter's death in 1697. This chapel is known as the church of Saint Louis des Invalides. Daily attendance of the veterans in the church services was required. Shortly after the veterans' chapel was started, Louis XIV commissioned Mansart to construct a separate private royal chapel, now known as the Église du Dôme from its most striking feature. The Dome chapel was finished in 1706. Because of its location and significance, the Invalides served as the scene for several key events in French history. On 14 July 1789 it was stormed by Parisian rioters who seized the cannons and muskets stored in its cellars to use against the Bastille later the same day. Napoleon was entombed under the Dome of the Invalides with great ceremony in 1840. The separation between the two churches was reinforced in the 19th century with the erection of Napoleon's tomb, the creation of the two separate altars and then with the construction of a glass wall between the two chapels. The building retained its primary function of a retirement home and hospital for military veterans (invalides) until the early twentieth century. In 1872 the musée d'artillerie (Artillery Museum) was located within the building to be joined by the musée historique des armées (Historical Museum of the Armies) in 1896. The two institutions were merged to form the present musée de l'armée in 1905. At the same time the veterans in residence were dispersed to smaller centres outside Paris. The reason was that the adoption of a mainly conscript army, after 1872, meant a substantial reduction in the numbers of veterans having the twenty or more years of military service formerly required to enter the Hôpital des Invalides. The building accordingly became too large for its original purpose. The modern complex does however still include the facilities detailed below for about a hundred elderly or incapacitated former soldiers. When the Army Museum at Les Invalides was founded in 1905, the veterans' chapel was placed under its administrative control. It is now the cathedral of the Diocese of the French Armed Forces, officially known as Cathédrale Saint Louis des Invalides.
Жерлеу
Дом шіркеуі Наполеонның 1800 жылдың қыркүйегінде Луи XIV-нің танымал генералы Тюреннің қабірін осы жерге көшіру үшін белгілегеннен бастап әскери некропольға айналды, ал 1807–1808 жылдары Вобан да осы жерге қойылды. Крипт пен Наполеонның алып саркофагын салуға жиырма жыл кетті және ол 1861 жылы аяқталды. Ол кезде билікте император Наполеон III болды және ол шіркеудің шағын ғибадатханасынан күмбез астындағы криптке оның мәйітін көшіру рәсімін қадағалады.
The Dome chapel became a military necropolis when Napoleon in September 1800 designated it for the relocation of the tomb of Louis XIV's celebrated general Turenne, followed in 1807–1808 by Vauban. The creation of the crypt and of Napoleon's massive sarcophagus took twenty years to complete and was finished in 1861. By then, it was emperor Napoleon III who was in power and oversaw the ceremony of the transfer of his remains from a chapel of the church to the crypt beneath the dome.