Клод Симон: Француз жазушысы және Нобель сыйлығының лауреаты
Claude Simon
Клод Симон (1913-2005) – француздық романист, 1985 ж. Әдебиет бойынша Нобель сыйлығының лауреаты. Мадагаскарда туған, Перпеньянда өскен. Француз әдебиеті.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Француз жазушысы (1913 – 2005)
French novelist (1913 – 2005)
Клод Симон (klod simɔ̃; 10 қазан 1913 – 6 шілде 2005) – француз жазушысы және 1985 жылғы әдебиет бойынша Нобель сыйлығының иегері.
Claude Simon (klod simɔ̃; 10 October 1913 – 6 July 2005) was a French novelist and was awarded the 1985 Nobel Prize in Literature.
Өмірбаян
Клод Симон Мадагаскар аралындағы Тананариве қаласында дүниеге келді. Оның ата-анасы француз, әкесі Бірінші дүниежүзілік соғыста қаза тапқан офицер болған. Ол Россильон шарап аймағының ортасындағы Перпиньян қаласында анасы мен туыстарымен өсті. Оның әулетінде Француз революциясы кезінде генерал болған адам болған. Париждегі Станислас колледжінде орта білім алғаннан кейін, Оксфорд пен Кембриджде қысқа ғана уақыт болды, сосын Андре Лхоте академиясында сурет салу курстарын бітірді. Одан кейін Испания, Германия, Кеңес Одағы, Италия және Грекияға кеңінен саяхаттады. Осы тәжірибелер, сондай-ақ Екінші дүниежүзілік соғыстағы оқиғалар оның әдеби шығармаларында көрініс береді. Соғыс басталғанда Клод Симон Муаз шайқасына (1940) қатысып, тұтқынға түсті. Ол қашып, қарсылық қозғалысына қосылды. Осы уақытта ол соғысқа дейін жаза бастаған өзінің алғашқы романы «Алаяқ» (Le Tricheur, 1946 жылы жарық көрді) жұмысын аяқтады. Ол Парижде тұрып, жылдың бір бөлігін Пиренейдегі Салсесте өткізді. 1960 жылы ол Алжирдің тәуелсіздігін қолдаған 121-ші манифестіне қол қойды. 1961 жылы Клод Симон «Фландрия жолы» үшін «L'Express» сыйлығын, ал 1967 жылы «Тарих» үшін «Медици» сыйлығын алды. 1973 жылы Шығыс Англия университеті оған құрметті доктор ғылымын берді.
Claude Simon was born in Tananarive on the isle of Madagascar. His parents were French, and his father was a career officer who was killed in the First World War. He grew up with his mother and her family in Perpignan in the middle of the wine district of Roussillon. Among his ancestors was a general from the time of the French Revolution. After secondary school at Collège Stanislas in Paris and brief sojourns at Oxford and Cambridge, he took courses in painting at the André Lhote Academy. He then travelled extensively through Spain, Germany, the Soviet Union, Italy and Greece. This experience as well as those from the Second World War show up in his literary work. At the beginning of the war, Claude Simon took part in the battle of the Meuse (1940) and was taken prisoner. He managed to escape and joined the resistance movement. At the same time, he completed his first novel, Le Tricheur ("The Cheat", published in 1946), which he had started to write before the war. He lived in Paris and used to spend part of the year at Salses in the Pyrenees. In 1960, he was a signatory to the Manifesto of the 121 in favour of Algerian independence. In 1961 Claude Simon received the prize of L'Express for La Route des Flandres and in 1967 the Médicis prize for Histoire. The University of East Anglia made him an honorary doctor in 1973.
Романдар
Клод Симонның көптеген шығармалары автобиографиялық сипатта, екінші дүниежүзілік соғыс пен испан азамат соғысы кезіндегі жеке тәжірибелерімен, сондай-ақ оның отбасы тарихымен байланысты. Оның алғашқы романдары көбінесе дәстүрлі формада жазылған, бірақ "Le vent" (1957) және "L'Herbe" (1958) туындыларымен ол "Жаңа роман" стилімен байланысты жаңа әдіс-тәсілдерді дамытты. Соғыс жылдарындағы оқиғаларды баяндайтын "Фландрия жолы" (1960) романы оған "L'Express" сыйлығын және халықаралық деңгейде танылуға мүмкіндік берді. "Триптик" (1973) шығармасында үш әңгіме абзацтарға бөлінбей араласып келеді. "Histoire" (1967), "Les Géorgiques" (1981) және "L'Acacia" (1989) романдарының басым бөлігі Симонның отбасы тарихына арналған.
Much of Claude Simon's writing is autobiographical, dealing with personal experiences from World War II and the Spanish Civil War, and his family history. His early novels are largely traditional in form, but with Le vent (1957) and L'Herbe (1958) he developed a style associated with the Nouveau roman. La Route de Flandres (1960), which tells about wartime experiences, earned him the L'Express prize and international recognition. In Triptyque (1973) three different stories are mixed together without paragraph breaks. The novels Histoire (1967), Les Géorgiques (1981) and L'Acacia (1989) are largely about Simon's family history.
Стиль және әсерлері
Саймон көбінесе Ален Роб-Грийе мен Мишель Бутордың шығармаларында көрініс тапқан «жаңа роман» қозғалысымен байланыстырылады. Оның фрагменттелген повестемелері, әрине, осы қозғалыстың ерекше формальды бұзушылықтарын қамтиды (әсіресе 1967 жылғы «Histoire» және 1973 жылғы «Triptyque» романдары), бірақ ол повестеу мен кейіпкерлерді бейнелеудің күшті сезімін сақтайды. Шындығында, Саймон замандастарына қарағанда модернистердің алдыңғы қатарлы өкілдерімен көбірек ортақ нәрселері бар; әсіресе, Марсель Пруст пен Уильям Фолкнердің шығармалары айқын ықпал еткен. Саймонның саналы түрде ұзақ сөйлемдерді қолдануы (көбінесе көп беттерге созылып, кейде жақшалар бірнеше беттен кейін ғана аяқталатын сөйлемдерді бөліп тұрады) Пруст стиліне сілтеу болуы мүмкін, сонымен қатар Саймон кейбір прусттық тұрмысты да пайдаланады (мысалы, «Фландрия жолы» романында баяндаушының капитаны де Рейшахты шыршалы тікенектің артында жасырылған снайпер атып өлтіреді немесе «haie d'aubépines», бұл Прусттың «Уақыттың іздеуінде» Гилберте мен баяндаушының арасындағы кездесуге сілтеме). Фолкнердің ықпабы романның жиі және бағдарды жоғалтуға әкелуі мүмкін аналепсияны (хронологиялық үзіліс сәттері) және еркін тікелей емес сөйлеудің ең жоғары деңгейін кеңінен пайдалануында көрінеді, онда повестеуші дауыстар (көбінесе анықталмаған) мен сана ағыны повестеу сөздерімен бірігіп кетеді. 1989 жылғы «L'Acacia» романында Фолкнердің көлеңкесі айқын байқалады, онда тараулардың орнына кең хронологиялық кезеңді қамтитын бірнеше ретсіз күнтізбе күндері қолданылады, бұл тәсіл Фолкнердің «Жанжал және ашу» романынан алынған.
Simon is often identified with the nouveau roman movement exemplified in the works of Alain Robbe Grillet and Michel Butor, and while his fragmented narratives certainly contain some of the formal disruption characteristic of that movement (in particular Histoire, 1967, and Triptyque, 1973), he nevertheless retains a strong sense of narrative and character. In fact, Simon arguably has much more in common with his Modernist predecessors than with his contemporaries; in particular, the works of Marcel Proust and William Faulkner are a clear influence. Simon's use of self consciously long sentences (often stretching across many pages and with parentheses sometimes interrupting a clause which is only completed pages later) can be seen to reference Proust's style, and Simon moreover makes use of certain Proustian settings (in La Route des Flandres, for example, the narrator's captain de Reixach is shot by a sniper concealed behind a hawthorn hedge or haie d'aubépines, a reference to the meeting between Gilberte and the narrator across a hawthorn hedge in Proust's À la recherche du temps perdu). The Faulknerian influence is evident in the novels' extensive use of a fractured timeline with frequent and potentially disorienting analepsis (moments of chronological discontinuity), and of an extreme form of free indirect speech in which narrative voices (often unidentified) and streams of consciousness bleed into the words of the narration. The ghost of Faulkner looms particularly large in 1989's L'Acacia, which uses a number of non sequential calendar dates covering a wide chronological period in lieu of chapter headings, a device borrowed from Faulkner's The Sound and the Fury.
Тақырыптар
Осы ықпалдарға қарамастан, Саймонның туындылары тақырыптық және стильдік тұрғыдан ерекше бірегей. Соғыс – тұрақты және басты тақырып (дегенмен, ол Саймонның жарияланған барлық шығармаларында әлдебір түрінде кездеседі), және Саймон бір романда әртүрлі адамдардың түрлі тарихи қақтығыстардағы тәжірибесін жиі салыстырады; «L’Acacia» романында Бірінші және Екінші дүниежүзілік соғыстар (онда соғыстың әйелдерге, әсіресе солдаттардың жесірлеріне тигізген әсері де ескеріледі), ал «Les Géorgiques» романында – Франция революциялық соғыстары мен Екінші дүниежүзілік соғыс. Бұған қоса, көптеген романдар отбасы тарихы, ұрпақтан-ұрпаққа жеткен мифтер мен аңыздар туралы мәселелерді қамтиды, олар Саймонның шығармаларында кейіпкерлердің өміріне әсер етеді. Осы ретте, романдарда әртүрлі комбинацияларда қайталап келетін бірнеше лейтмотивтер қолданылады (Маргарита Дюрас та қолданған тәсіл), атап айтқанда, сегізінші ғасырдағы ата-бабасының өзін-өзі өлтіруі және қазіргі замандас туысының снайперден қаза табуы. Сонымен қатар, Саймонның дерлік барлық романдарының ішінде жылқылар бейнеленген; Саймон өзі де шебер аттеңшіл болған және Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде атты полкте қызмет еткен (механикаландырылған соғыста атты әскерлердің абсурдтығы «La Route des Flandres» және «Les Géorgiques» романдарының маңызды тақырыбы болып табылады). Алайда, Саймонның басты ойы – адамдардың уақытты қалай сезінуі (тағы бір модернистік қызығушылық). Романдарда көбінесе қарт жасқа байланысты суреттер жиі кездеседі, мысалы, «ЛСМ» ындырап бара жатқан немесе «Георгикалық» романындағы қарт әйел («әлсіз және эктоплазмалық Кассандра»), олар көбінесе балалық шақтың түсініксіз көздері арқылы көрінеді. Саймонның отбасы тарихын пайдалануы адамдардың тарихта қалай өмір сүретінін көрсетуге бағытталған, яғни олар өз ата-бабаларының өмірі мен оқиғаларына қалай қатысы бар екенін сезінуі.
Despite these influences, Simon's work is thematically and stylistically highly original. War is a constant and central theme (indeed it is present in one form or another in almost all of Simon's published works), and Simon often contrasts various individuals' experiences of different historical conflicts in a single novel; World War I and the Second World War in L'Acacia (which also takes into account the impact of war on the widows of soldiers), the French Revolutionary Wars and the Second World War in Les Géorgiques. In addition, many of the novels deal with the notion of family history, those myths and legends which are passed down through generations and which conspire in Simon's work to affect the protagonists' lives. In this regard, the novels make use of a number of leitmotifs which recur in different combinations between novels (a technique also employed by Marguerite Duras), in particular, the suicide of an eighteenth century ancestor and the death of a contemporary relative by sniper fire. Finally, almost all of Simon's novels feature horses; Simon was himself an accomplished equestrian and fought in a mounted regiment during World War II (the ridiculousness of mounted soldiers fighting in a mechanised war is a major theme of La Route des Flandres and Les Géorgiques). Simon's principal obsession, however, is with the ways in which humans experience time (another Modernist fascination). The novels often dwell on images of old age, such as the decaying 'LSM' or the old woman (that 'flaccid and ectoplasmic Cassandra') in Les Géorgiques, which are frequently seen through the uncomprehending eyes of childhood. Simon's use of family history equally attempts to show how individuals exist in history—that is, how they might feel implicated in the lives and stories of their ancestors who died long ago.
Сын
Эссеші Кристофер Хиченс Джордж Оруэллдің Испания Азамат соғысы туралы баяндамасын Симонның бұзуын сынап, Симонның өзі "Сталиннің күштерінің жағында" шайқасқанын айтты. Симонға берілген әдеби наградаларға тоқталып, Хиченс: "Мұндай күмәнді әдеби жобаға Нобель сыйлығының табысталғаны шағын дау тудырады, бұл жалған зиялылардың таратып жүрген зияткерлік құлдырауын көрсетеді" деді.
Essayist Christopher Hitchens criticised Simon's deconstruction of George Orwell's account of the Spanish Civil War, claiming that Simon had himself fought "on the side of the Stalintern forces." In a further reference to the literary honours bestowed on Simon, Hitchens added: "the award of the Nobel Prize to such a shady literary enterprise is a minor scandal, reflecting the intellectual rot which had been spread by pseudo intellectuals."