Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тимоти Лиридің философиялық тұжырымы
Philosophical concept by Timothy Leary
Тимоти Лиридің сана моделі
Timothy Leary's model of consciousness
Сегіз контурлы сана моделі – бұл Тимоти Лиридің «Нейрологика» (1973) және «Экзопсихология» (1977) кітаптарында, бастапқыда психологиялық философия ретінде ұсынған (қысқаша «псифи») холистикалық модель. Кейіннен Роберт Антон Уилсон «Космикалық триггер» (1977) және «Прометейдің көтерілуі» (1983) кітаптарында, ал Антеро Алли «Angel Tech» (1985) және «Сегіз контурлы ми» (2009) кітаптарында кеңейтілді. Модельде «сегіз кезеңді [контурларды]» ұсынады. Басқа авторлардың айтуынша, сегіз контур немесе «ми» адамның жүйке жүйесінде жұмыс істейді. Әрқайсысы өзінің жекелей бейімделуімен және шындыққа қатысты субъективті тәжірибесімен байланысты. Лири мен Алли әр контур үшін үш кезеңді қамтиды, әр сана деңгейінің даму нүктелерін егжей-тегжейлі сипаттайды. Модель ғылыми тұрғыдан сенімді емес және академиялық ортада көбінесе назардан тыс қалған. 1960 жылдардың соңы мен 1970 жылдардың басында Лири осы сегіз контурлы сана моделін жазушы Брайан Барритпен бірлесіп жасады. «Құдайдың жеті тілі» атты мақаласында адам миында жеті контур бар екені, олар жеті сана деңгейін тудыратыны айтылған. Кейіннен бұл жеті контур Лиридің 1973 жылы түрмеде жазған «Нейрологика» атты монографиясында пайда болды. Сегіз контурлық идея Лири мен Роберт Антон Уилсонның «Экзопсихология» және «Космикалық триггер» еңбектерін жариялағанға дейін толыққанды тұжырымдалмаған. Уилсон 1970 жылдардың басында Лиримен дос болғаннан кейін модельге үлес қосты және оны «Прометейдің көтерілуі» кітабында және басқа да еңбектерінде одан әрі дамыту үшін негіз ретінде пайдаланды.
The eight circuit model of consciousness is a holistic model originally presented as psychological philosophy (abbreviated "psy phi") by Timothy Leary in books including Neurologic (1973) and Exo Psychology (1977), later expanded on by Robert Anton Wilson in his books Cosmic Trigger (1977) and Prometheus Rising (1983), and by Antero Alli in his books Angel Tech (1985) and The Eight Circuit Brain (2009), that suggests "eight periods [circuits]" within the model. The eight circuits, or eight systems or "brains", as referred by other authors, operate within the human nervous system. Each corresponds to its own imprint and subjective experience of reality. Leary and Alli include three stages for each circuit, detailing developmental points for each level of consciousness. The model lacks scientific credibility and has largely been ignored in academia. In the late 1960s and early 1970s, Leary formulated what became his eight circuit model of consciousness in collaboration with writer Brian Barritt. The essay "The Seven Tongues of God" claimed that human brains have seven circuits producing seven levels of consciousness. This later became seven circuits in Leary's 1973 monograph Neurologic, which he wrote while he was in prison. The eight circuit idea was not exhaustively formulated until the publication of Exo Psychology by Leary and Robert Anton Wilson's Cosmic Trigger in 1977. Wilson contributed to the model after befriending Leary in the early 1970s, and used it as a framework for further exposition in his book Prometheus Rising, among other works.
Шолу
Бұл сана моделіндегі сегіз схеманың алғашқы төртеуі Жердегі өмірге және адамзаттың күрделі болуына қатысты. Соңғы төрт схема жерден тысқары және адам түрінің эволюциясына, атап айтқанда сананың өзгерген күйлері, рухани ояну, мистикалық тәжірибелер, психоделикалық сана жағдайлары және паранормальдық қабілеттер арқылы қатысты. Ұсыныста бұл өзгерген сана күйлері жақында ғана анықталғаны, бірақ кеңінен қолданылмағаны айтылады. Лири алғашқы төртеуін жердегі адам қоғамында тірі қалу және жұмыс істеу үшін қажетті "дербес схемалар" деп сипаттады және жерден тыс схемалар болашақ адамдар үшін пайдалы болады деп болжады, олар алдын ала белгіленген жоспар бойынша сыртқы ғарышқа көшуге және жерден тыс өмір сүруге ұмтылады. Лири, Уилсон және Алли бұл идеяны терең зерттеді, әр схеманың жеке адамдардың өмірінде де, қоғамдар мен өркениеттерде де қалай жұмыс істейтінін анықтауға тырысты. "Схема" термині мидың компьютерлік жабдыққа, ал мидың байланыстары тізбектерге теңелетін метафора болып табылады. Лири адам түрінің эволюциясын, жеке тұлғаның дамуын және барлық тіршіліктің биологиялық эволюциясын түсіндіру үшін сегіз схеманы рекапитуляция теориясымен бірге қолданды.
Of the eight circuits in this model of consciousness, the first four circuits concern themselves with life on Earth, and the survival of the human species. The last four circuits are post terrestrial, and concern themselves with the evolution of the human species as represented by so called altered states of consciousness, enlightenment, mystical experiences, psychedelic states of mind, and psychic abilities. The proposal suggests that these altered states of consciousness are recently realized, but not widely utilized. Leary described the first four as "larval circuits", necessary for surviving and functioning in a terrestrial human society, and proposed that the post terrestrial circuits will be useful for future humans who, through a predetermined script, continue to act on their urge to migrate to outer space and live extra terrestrially. Leary, Wilson, and Alli have written about the idea in depth, and have explored and attempted to define how each circuit operates, both in the lives of individual people and in societies and civilizations. The term "circuit" is equated to a metaphor of the brain being computer hardware, and the wiring of the brain as circuitry. Leary used the eight circuits along with recapitulation theory to explain the evolution of the human species, the personal development of an individual, and the biological evolution of all life.
Сын
Көптеген зерттеушілер Лиридің өзінің тұжырымдамаларын ғылыми дәлелдермен жеткізуде нашар екенін айтты. Психоделикалық заттармен жұмыс ілеуге кіріспес бұрын, ол деректерді жинаушы емес, көбінесе теоретик ретінде белгілі болды. Оның психоделикалық препараттарға дейінгі ең маңызды жұмысы – «Тұлғааралық диагностика» еді. «Британдық медициналық журналының» рецензенты Х.Дж. Эйзенк Лиридің психиатриялық жағдайларды бағалау үшін түсініксіз және тым кең өлшемдер жасағанын жазды. «Кітаптың ең үлкен кемшілігі, диагностикалық жүйенің дұрыстығы мен сенімділігін растайтын ешқандай дәлел келтірмеуі болуы мүмкін», - деп жазды Эйзенк. «Жүйенің дәлдігін клиникалық тәжірибеде оқырман өзі тексеруге болады» деу жеткіліксіз. 1965 жылы Лири «Психоделикалық оқырман» атты жинақтың редакторы болды. Пенсильвания штатының психолог-зерттеушісі Джером Э. Сингер кітапты қарап, «алаяқтықтардың қосындысынан» тұратын еңбектегі ең жаман кінәлі ретінде Лириді атады. ЛСД-нің әсері туралы ғылыми деректердің орнына Лири «галактикалардың жарық жылдамдығынан асып айналуы» және ми қабығының «әлдеқайда жоғары кернеуге қосылуы» туралы метафораларды пайдаланды.
Many researchers believed that Leary provided little scientific evidence for his claims. Even before he began working on psychedelics, he was known as a theoretician rather than a data collector. His most ambitious pre psychedelic work was Interpersonal Diagnosis Of Personality. The reviewer for The British Medical Journal, H. J. Eysenck, wrote that Leary created a confusing and overly broad rubric for testing psychiatric conditions. "Perhaps the worst failing of the book is the omission of any kind of proof for the validity and reliability of the diagnostic system," Eysenck wrote. "It is simply not enough to say" that the accuracy of the system "can be checked by the reader" in clinical practice. In 1965, Leary co edited The Psychedelic Reader. Penn State psychology researcher Jerome E. Singer reviewed the book and singled out Leary as the worst offender in a work containing "melanges of hucksterism". In place of scientific data about the effects of LSD, Leary used metaphors about "galaxies spinning" faster than the speed of light and a cerebral cortex "turned on to a much higher voltage".