Кіріспе

Жалпы салыстырмалылық теориясының Эйнштейн өрісі теңдеулеріне космологиялық шешім – Виллем де Ситтер есімімен аталатын, жалпы салыстырмалылық теориясының Эйнштейн өрісі теңдеулеріне берілген космологиялық шешім. Бұл модель ғаламды кеңістікте жазық деп сипаттайды және қалыпты материяны ескермейді, сондықтан ғаламның динамикасына космологиялық тұрақты басымдық етеді, ол біздің ғаламдағы қара энергияға немесе ерте ғаламдағы инфлатондық өріске сәйкес келеді деп саналады. Инфляция модельдері мен қазіргі уақыттағы үдемелі ғаламның байқауларына сәйкес, физикалық космологияның келісімдік модельдері біздің ғаламды шамамен секундтар өткеннен кейін және болашақта Де Ситтер ғаламы ретінде ең жақсы сипаттайтын біртұтас модельге жақындап келеді.

Салыстырмалы кеңейту

Масштаб факторының экспоненциалды өсуі, кез келген екі үдемеуге ұшырамаған бақылаушы арасындағы физикалық қашықтық, соңында жарық жылдамдығынан тез өсетін болады. Осы кезде, олар екеуі байланысқа түсе алмайды. Сондықтан, де Ситтер ғаламындағы кез келген бақылаушының космологиялық горизонттары болады, одан тысқары ешқандай ақпаратты көре де, біле де алмайды. Егер біздің ғаламымыз де Ситтер ғаламына жақындаса, онда біз тек өз Құс жолымызды ғана (және гравитациялық байланыстағы Жергілікті топтағы басқа галактикаларды, егер олар сол уақытқа дейін бірігіп кетпей аман қалса) ғана байқай аламыз.

Бағалау үлгісіндегі рөлі

Бенчмарк моделі – ғаламның тарихы туралы қазіргі деректерге сәйкес келетін, сәулелену, қарапайым зат және қараңғы энергиядан тұратын үш компоненттен құралған ғалам моделі. Бұл компоненттер уақыт өте келе ғаламның кеңеюіне әртүрлі үлес қосады. Атап айтқанда, ғалам сәулеленумен доминирленгенде, кеңейу факторы ретімен өседі, ал ғалам затпен доминирленгенде, екеуі де экспоненталық өсімнен баяу болғандықтан, болашақта масштаб факторы таза де Ситтер ғаламын көрсететін экспоненталық фактормен басым болады. Бұл процестің басталатын нүктесі заттық-ламбда эквиваленттік нүктесі деп аталады және қазіргі ғалам осы нүктеге салыстырмалы түрде жақын деп саналады.