Стюарт Аллен Руса – АҚШ астронавты, «Аполлон-14» миссиясының қатысушысы. Айға 34 рет айналып, ғарыштан эксперименттер жүргізген. Биографиясы мен қызықты фактілер!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық сынақ ұшқышы, ғарышкер және Айды зерттеуші (1933–1994)
American test pilot, astronaut and lunar explorer (1933–1994)
Стюарт Аллен Руза (16 тамыз 1933 – 12 желтоқсан 1994) – американдық авиациялық инженер, парашютист-өрт сөндіруші, АҚШ Әуе күштерінің ұшқышы, сынақ ұшқышы және NASA ғарышкері, «Аполлон-14» миссиясының командалық модулінің ұшқышы. Миссия 1971 жылдың 31 қаңтарынан 9 ақпанына дейін жалғасты және астронавттарды (Алан Шепард пен Эдгар Митчелл) Айға қондырған үшінші миссия болды. Шепард пен Митчелл Ай бетінде екі күн өткізген кезде, Руза «Kitty Hawk» командалық модулінен орбитадан тәжірибелер жүргізді. Ол Айға саяхат жасаған 24 адамның бірі болды және оны 34 рет айналып өтті.
Stuart Allen Roosa (August 16, 1933 – December 12, 1994) was an American aeronautical engineer, smokejumper, United States Air Force pilot, test pilot, and NASA astronaut, who was the Command Module Pilot for the Apollo 14 mission. The mission lasted from January 31 to February 9, 1971, and was the third mission to land astronauts (Alan Shepard and Edgar Mitchell) on the Moon. While Shepard and Mitchell spent two days on the lunar surface, Roosa conducted experiments from orbit in the Command Module Kitty Hawk. He was one of 24 men to travel to the Moon, which he orbited 34 times.
Ерте өмір және білім
Роуза 1933 жылғы 16 тамызда Колорадо штатының Дюранго қаласында Дьюи Роуза (1903–1988) және Лорин Роуза (1908–1993) отбасында дүниеге келді. Ол Оклахома штатының Кларморе қаласындағы Джюстс бастауыш мектебінде және Кларморе орта мектебінде оқыды, оны 1951 жылы бітірді. Одан кейін Оклахома мемлекеттік университетінде және Аризона университетінде оқыды, содан соң 1960 жылы Колорадо Боулдер университетінде авиациялық инженерия бакалавры дәрежесін құрметті дипломмен аяқтады.
Roosa was born on August 16, 1933, in Durango, Colorado, to parents Dewey Roosa (1903–1988) and Lorine Roosa (; 1908–1993) and grew up in Claremore, Oklahoma. He attended Justus Grade School and Claremore High School in Claremore, Oklahoma, from which he graduated in 1951. Thereafter, he studied at Oklahoma State University and the University of Arizona, before graduating with a Bachelor of Science degree in aeronautical engineering with honors from the University of Colorado Boulder in 1960.
Әскери қызмет
Руса мансабын АҚШ Орман шаруашылығы қызметінде түтіннен секіруші ретінде бастады, 1953 жылғы өрт маусымында Орегон және Калифорния штаттарында кем дегенде төрт өртке түсіп, өрт сөндіруге қатысты. Ол Аризона штатындағы Уильямс әуе күштері базасындағы Авиация кадеттері бағдарламасын бітірді, онда АҚШ Әуе күштерінде ұшқышқа дайындықтан өту бойынша комиссия алды. Сонымен қатар, ол АҚШ Әуе күштерінің Ғарыш зерттеу пилоттық мектебін (64C сыныбы) бітірді және 1966 жылы ғарышкерлер тобына іріктелуге дейін Калифорниядағы Эдвардс әуе күштері базасында тәжірибелік сынақ ұшқышы болып жұмыс істеді. Ол Вирджиния штатындағы Лэнгли әуе базасында истребитель ұшқышы болды, онда F-84F Thunderstreak және F-100 Super Sabre ұшақтарымен ұшты. Колорадо университетін АҚШ Әуе күштері Технология институты бағдарламасы бойынша бітіргеннен кейін, ол Жапониядағы Тачикава әуе базасында екі жыл бойы Сервистік инженерия басшысы (AFLC) қызметін атқарды.
Roosa began his career as a smokejumper with the U. S. Forest Service, dropping into at least four active fires in Oregon and California during the 1953 fire season. He was a graduate of the Aviation Cadet Program at Williams Air Force Base, Arizona, where he received his flight training commission in the U. S. Air Force. He also attended the U. S. Air Force Aerospace Research Pilot School (Class 64C) and was an experimental test pilot at Edwards Air Force Base in California before being selected for the astronaut class of 1966. He was a fighter pilot at Langley Air Force Base, Virginia, where he flew the F 84F Thunderstreak and F 100 Super Sabre aircraft. Following graduation from the University of Colorado, under the U. S. Air Force Institute of Technology Program, he served as Chief of Service Engineering (AFLC) at Tachikawa Air Base, Japan, for two years.
NASA мансабы
1966 жылы ғарышкерлер тобына 19 адам іріктелді. 1967 жылғы 27 қаңтарда Аполлон-1 кемесіндегі өрт кезінде ол 34-ші ұшыру кешеніндегі басқару орталығында Капсула байланыс операторы (CAPCOM) қызметін атқарды. 1969 жылы Аполлон-9 миссиясының ғарышкерлерді қолдау тобының мүшесі болды. Аполлон-14 миссиясынан кейін Роуза Аполлон-16 және Аполлон-17 миссиялары үшін Командирлік модульдің резервтік пилоты болды. Экипаждарды ауыстыру ережесі бойынша, жойылмаған жағдайда ол соңғы миссиялардың бірін басқарған болар еді. 1976 жылы әуе күштерінен полковник атағымен зейнетке шыққанға дейін ол ғарыш шаттл бағдарламасында жұмыс істеді. 1981 жылы қайтыс болғанға дейін Gulf Coast Coors компаниясын құрды және оның президенті болды. Оның әйелі Джоан 2007 жылғы 30 қазанда Миссисипи штатының Галфпорт қаласында дүниеден өтті. Ол күйеуімен бірге Арлингтонға жерленді.
Roosa was one of 19 people selected as part of the astronaut class of 1966. He was the Capsule communicator (CAPCOM) at the Launch Complex 34 blockhouse during the Apollo 1 fire on January 27, 1967. In 1969, he served as a member of the astronaut support crew for the Apollo 9 mission. Following Apollo 14, Roosa served as backup Command Module Pilot for Apollo 16 and Apollo 17, and based on crew rotations, would probably have commanded one of the last missions had they not been cancelled. He was assigned to the Space Shuttle program until his retirement as a colonel from the Air Force in 1976. He was the founder and president of Gulf Coast Coors in 1981 until his death. His wife Joan died on October 30, 2007, in Gulfport, Mississippi. She was interred at Arlington with her husband.
Ұйымдар
Русаның мүшеліктеріне Эксперименталды сынақ ұшқыштары қоғамы, Нью-Йорк сафари клубы, директорлар кеңесі, Адамдар арасындағы спорт комитеті, Аңшылық даңқ залы, Сиркумнавигаторлар клубы, Зерттеушілер клубы, Еске алу әуе күштері, Шикар сафари клубы және Гальфпорт яхта клубы кіреді. Ол 1983 жылы Халықаралық ғарыш даңқы залына енгізілді. Руса 1997 жылы қайтыс болғаннан кейін АҚШ ғарышкерлерінің даңқ залына енгізілді.
Roosa's memberships include the Society of Experimental Test Pilots, New York Safari Club, Board of Directors, People to People Sports Committee, Hunting Hall of Fame, Circumnavigators Club, Explorers Club, Commemorative Air Force, Shikar Safari Club and Gulfport Yacht Club. and he was inducted into the International Space Hall of Fame in 1983. Roosa was posthumously inducted into the U. S. Astronaut Hall of Fame in 1997.
Медиада
HBO-ның "Жерден Айға дейін" (1998) мини-сериалында Руса рөлін Джордж Ньюберн сомдады. Уилли Г. Мозлидің "Smoke Jumper, Moon Pilot" (2011) кітабы Русаның өмірбаянына арналған. 2013 жылы USAA сақтандыру телеарнасындағы жарнамада Русаның ұлы екі немересімен бірге Русаның суретін ұстап тұрған видео көрсетілді, бұл отбасы мүшелеріне қолжетімділік туралы мақсатында пайдаланылды.
In the HBO miniseries From the Earth to the Moon (1998), Roosa was played by George Newbern. The book Smoke Jumper, Moon Pilot (2011), by Willie G. Moseley, is a biography on Roosa's life. In 2013, footage of Roosa's son holding a photo of Roosa with two of his granddaughters appears in USAA insurance television ads promoting availability to family members.