1904 жылғы Балтимор қаласындағы Ұлы өрт

Кіріспе

1904 жылы Балтимордағы өрт, Мэриленд штаты, АҚШ

Ұлы Балтимор өрті 1904 жылдың 7 ақпанынан 8 ақпанға дейін Балтимор, Мэриленд қаласында болды. Өрт салдарынан 1500-ден астам ғимарат толығымен қирады, 1000-ға жуық ғимарат ауыр зақымдалды, апаттан келген мүліктік шығын шамамен 100 миллион долларға бағаланды. Балтимор қалалық өрт сөндіру департаментінің (БҚӨД) кәсіби, жалақылы жүк көлігі және өрт сөндіру машиналары, сондай-ақ Мэриленд штатының айналасындағы округтер мен қалаларынан келген еріктілер, және ірі теміржол арқылы келген басқа штаттардан келген бөлімшелердің 1231 өрт сөндірушісі өртті тоқтатуға көмектесті. Өрт Балтимордың орталық бөлігінің көп бөлігін, 1500-ден астам ғимаратты жойды. Батыста және оңтүстік-батыста Солтүстік Говард көшесінен бастап, жалын сауда орталығы арқылы Файетт көшесіне дейін солтүстікке тарады және басым желдің бағытымен шығысқа қарай жылжыды. 1900 жылы салынған жаңа аудандық сот ғимараты, қазіргі Кларенс М. Митчелл-младший атындағы сот ғимаратынан жақын өтті. Өрт 1815 жылдан 1827 жылға дейін салынған Солтүстік Калверт көшесіндегі тарихи шайқас ескерткіші алаңынан және 1875 жылы Холлидей көшесінде салынған 25 жылдық Балтимор қалалық ғимаратынан өтті. Соңында, өрт Джонс Фолс ағынына дейін шығысқа қарай тарады, ол Ескі Шығыс Балтимордың тығыз орналасқан тұрғын аудандары – Жонстаун (Олт Таун деп те аталады) және жаңадан аталған "Кішкентай Италия" елді мекендерінен орталық бизнес ауданын бөліп тұрды. Өрттің кең аумағы Балтимор портының солтүстік-батыс тармағының ескі "Бассейнінің" (қазіргі "Ішкі портының") солтүстік жағындағы кемежайлар мен пирстерге дейін оңтүстікке тарады. Бұл оқиға АҚШ қалаларындағы үшінші ең ірі өрт болып саналады, одан бұрын 1871 жылғы Ұлы Чикаго өрті және 1906 жылғы Сан-Франциско жер сілкінісі мен өрті болған. 1900 жылғы Галвестон даулы және 2005 жылдың тамызында Нью-Орлеан мен Мексика шығанағының жағалауын шалқыған "Катрина" даулымен салыстыруға болатын басқа да ірі қалалық апаттар болды (бірақ бұл өрт емес). Өрттің ұзаққа созылуының бір себебі – өрт сөндіру жабдықтарында ұлттық стандарттардың болмауы еді. Жақын қалалардан (Филадельфия, Вашингтон, сондай-ақ Нью-Йорк, Вирджиния, Уилмингтон және Атлантик-Сити) атпен тартылған сорғыштармен, вагондармен және басқа да жабдықтармен (қазіргі заманғы стандарттармен қарапайым, бірақ сол дәуірде тек бу машиналары моторизацияланған) келген өрт сөндірушілердің көптеген жабдықтары Балтимордың өрт гидранттарына сәйкес келмегендіктен көмектесе алмады. Қираған аумақтың көп бөлігі салыстырмалы түрде қысқа мерзімде қайта салынды, ал қала өртке төзімді материалдарды баса назар аударатын құрылыс кодексін қабылдады. Бұл өрттің ең маңызды салдары – АҚШ-та өрт сөндіру жабдықтарын, әсіресе шлангтарды біріктіруді стандарттауға жасалған күш-жігерге берген серпіні болды.

The Great Baltimore Fire raged in Baltimore, Maryland from Sunday February 7 to Monday February 8, 1904. In the fire, more than 1,500 buildings were completely leveled, and some 1,000 severely damaged, bringing property loss from the disaster to an estimated $100 million. 1,231 firefighters helped bring the blaze under control, both professional paid truck and engine companies from the Baltimore City Fire Department (B. C. F. D.) and volunteers from the surrounding counties and outlying towns of Maryland, as well as out of state units that arrived on the major railroads. It destroyed much of central Baltimore, including over 1,500 buildings covering an area of some
From North Howard Street in the west and southwest, the flames spread north through the retail shopping area as far as Fayette Street and began moving eastward, pushed along by the prevailing winds. Narrowly missing the new 1900 Circuit Courthouse, now the Clarence M. Mitchell Jr. Courthouse, fire passed the historic Battle Monument Square from 1815 to 1827 at North Calvert Street, and the quarter century old Baltimore City Hall, built in 1875 on Holliday Street; and finally spread further east to the Jones Falls stream which divided the downtown business district from the old East Baltimore tightly packed residential neighborhoods of Jonestown (also known as Old Town) and newly named "Little Italy". The fire's wide swath burned as far south as the wharves and piers lining the north side of the old "Basin" (today's "Inner Harbor") of the Northwest Branch of the Baltimore Harbor and Patapsco River facing along Pratt Street. It is considered historically the third worst conflagration in an American city, surpassed only by the Great Chicago Fire of 1871, and the San Francisco Earthquake and Fire of 1906. Other major urban disasters that were comparable (but not fires) were the Galveston Hurricane of 1900 and most recently, Hurricane Katrina that hit New Orleans and the Gulf of Mexico coast in August 2005. One reason for the fire's long duration involved the lack of national standards in firefighting equipment. Despite fire engines from nearby cities (such as Philadelphia and Washington, D. C. as well as units from New York City, Virginia, Wilmington, and Atlantic City) responding with horse drawn pumpers, wagons and other related equipment (primitive by modern day standards, but only steam engines were motorized in that era) carried by the railroads on flat cars and in box cars, many were unable to help since their hose couplings could not fit Baltimore's fire hydrants. Much of the destroyed area was rebuilt in relatively short order, and the city adopted a building code, stressing fireproof materials. Perhaps the greatest legacy of the fire was the impetus it gave to efforts to standardize firefighting equipment in the United States, especially hose couplings.

Өмірбаян

Өткен ғасырларда өрттер қалаларды үнемі қиратып, олардың үлкен аумақтарын жойып жіберген. Жақын орналасқан тұрғын үйлер, құрылыс ережелерінің сақталмауы, жоқ болуы немесе бұзылуы, сондай-ақ өрт сөндіру қызметтерінің жетіспеуі қала өрттерінің жиілігі мен ауқымына ықпал еткен факторлардың бірі болды. Америка қалаларының 19 ғасырда қарқынды өсуі де қауіпті күшейтті. Сонымен қатар, өрт сөндіру тәсілдері мен жабдықтары көбінесе стандартталмаған, әр қаланың өз жүйесі болған. Уақыт өте келе, қалалар қолда бар жүйелерін жақсартуға көбірек инвестиция жасады, бұл кез келген өзгерістің құнын арттырды. Бұған қоса, алғашқы жабдықтар көбінесе өндірушілермен патенттелген. 1903 жылы АҚШ-та 600-дан астам түрлі өлшемдегі және нұсқадағы өрт сөндіру шлангілері болды. Нәтижесінде, өрт 30 сағаттан астам жалғасып, 1545 ғимаратты қиратты.

Балтимордың гидранттары сынға ұшырағанымен, бұл мәселе тек соларға ғана тән емес еді. Сол дәуірде Америка қалаларында 600-дан астам түрлі өлшемдегі өрт сөндіру шлангілері болды. Сырттан келген өрт сөндірушілер өз қалаларына оралғанда, газеттер Балтиморды айыптады және дағдарыс кезіндегі жергілікті халықтың реакциясын асыра көрсетті. Сонымен қатар, көптеген газеттер Балтимордан өтетін пойызбен өртті көрген жолаушылардың баяндамаларын жариялады. Дегенмен, көмекке келген мекемелер мен жабдықтары пайдалы болды, себебі қосылмаған шлангтар тасымалданатын жабдықтардың шағын бөлігін құрады. Ақырында, бұл оқиға бүкіл ел бойынша гидранттарды стандарттауға әкелді. Өрт сөндірушілерден басқа, сырттан келген полиция қызметкерлері, Мэриленд Ұлттық гвардиясы және Әскери-теңіз бригадасы да тәртіпті сақтау және қаланы қорғау үшін жұмылдырылды. Полиция мен әскерилер тонаушыларды ұстап қана қоймай, сонымен қатар азаматтардың өрт сөндіру жұмысына кедергі келтірмеуін қамтамасыз етті. Әскери-теңіз бригадасы жағалау мен су жолдарын күзетіп, көрермендерді қашық ұстады. Филадельфия және Нью-Йорк полицейлері де қалалық полиция департаментіне көмектесті. Томас Альберт Лурц (9 қаңтар 1874 ж.т.), Балтимор тумасы және АҚШ пошта қызметкері, Шығыс Лексингтон және Файетт көшелерінің арасындағы Солтүстік Калверт көшесінде орналасқан Central Post Office өртеніп жатқаннан тонналармен поштаны құтқарып алды. Лурц пошта қаптарын ат арбаларына тиейтін ерлер тобын жинады, оларды Солтүстік және Пенсильвания даңғылдарына алып барды және Мэриленд Ұлттық гвардиясы келгенше күзетте тұрды (кейін ол мақтау қағазымен марапатталды). Осы уақытта Бас пошта кеңсесіндегі қызметкерлер ғимараттың қабырғалары мен шатырына су шашып, зақымды азайтып, 1889 жылғы итальяндық Ренессанс стиліндегі тоғыз мұнарасы мен орталық сағат мұнарасы бар ғимаратты (кейіннен қиратылып, орнына 1932 жылғы қазіргі ғимарат салынды, кейіннен қалалық сот ретінде пайдаланылды) сақтап қалды.

While Baltimore was criticized for its hydrants, this problem was not uniquely its own. During that era, American cities had more than six hundred different sizes and variations of fire hose couplings. As outside firefighters returned to their home cities, newspapers published interviews that condemned Baltimore and exaggerated locals' response during the crisis. In addition, many newspapers published accounts by travelers who, in actuality, had only seen the fire as their trains passed through Baltimore. Nonetheless, the responding agencies and their equipment did prove useful, since the uncouplable hoses only represented a small part of the transported equipment. Ultimately, the tragedy led to the standardization of hydrants nationwide. In addition to firefighters, outside police officers, as well as the Maryland National Guard and the Naval Brigade, were utilized during the fire to maintain order and protect the city. Police and soldiers not only kept looters away, but also prevented civilians from inadvertently interfering with firefighting efforts. The Naval Brigade secured the waterfront and waterways to keep spectators away. Officers from Philadelphia and New York also assisted the City Police Department. Thomas Albert Lurz (b. January 9, 1874), a Baltimore native and letter carrier with the U. S. Post Office, rescued tons of mail from the burning Central Post Office on the east side of Battle Monument Square, on North Calvert Street, between East Lexington and Fayette Streets. Lurz gathered a group of men who loaded bags of mail onto horse–drawn wagons, took them to North and Pennsylvania Avenues, and stood guard until the Maryland National Guard arrived (for which he later received a commendation). Meanwhile, back at the General Post Office, employees kept spraying water on the building's sides and roof and were able to minimize damage and save the 1889 Italian Renaissance edifice with its nine towers and central tall clock tower (later razed and replaced by the current 1932 building, later converted to city use as Courthouse East).

Салдары

Нәтижесінде 35 мың адам жұмыссыз қалды. 1904 жылы 150 миллион доллардан астам (1904 жылғы АҚШ долларымен) зиян келтірілді, бұл 2014 жылғы шамамен 3,84 миллиард долларға тең. Өрттен кейін бірден «Балтимор Ньюс» газеті қала әкімі Роберт Маклейннің сөздерін келтірді: «Егер халқымыздың рухы осы жағдайға лайық болмаса деп ойлау – халқымыздың нағыз американдық емес деп ойлаумен тең. Біз 1904 жылғы өртті құлдыраудың емес, прогрестің нышаны ретінде жасаймыз». Содан кейін Маклейн көмекке мұқтаж емес екенін мәлімдеді: «Бұл муниципалитеттің басшысы ретінде, маған көрсетілген жанашырлыққа және практикалық көмек ұсыныстарына ризашылық білдіремін. Мен оларға жалпылама түрде: «Балтимор өзінің мәселелерін өзі шешеді, рахмет» деп жауап бердім». Екі жылдан кейін, 1906 жылдың 10 қыркүйегінде «The Sun» газеті қаланың күлден қайта өркендегенін және «қазіргі заманның ең ірі апаттарының бірі құт-берекеге айналғанын» хабарлады. Көпшілік Ұлы өрттің тікелей өлімге себеп болмағанына келісті. Элис Мэй Которнның автобиографиясында Балтимор өртінде егіз қыздарын жоғалтқан Чамбер жұбайы туралы айтылады. Сондай-ақ, бір саудагер дүкенінен тауарларын эвакуациялау кезінде жүрек талмасына шалдыққандығы туралы хабарлар бар. Мүмкін, қаза болғандардың жазбалары дұрыс тіркелмеген болуы мүмкін. 1907 жылы «Ұлы өрт» құрметіне арналған қола тарихи белгі «Көтерме сауда балық базарының» (қазіргі Порт Дискавери балалар мұражайы) батыс кіреберісіне орнатылды. Бұл 1851 жылғы ескі, өртенген екінші «Орталық нарық» ғимараты мен Мэриленд институтының орнына салынған үш жаңа, біріккен Орталық нарық құрылыстарының бірі болды. 1980-жылдардың соңынан бастап ғимарат Порт Дискавери балалар мұражайы деп аталды. Бұл ескерткіш тақтада «Қаза тапқандар: Жоқ» деп жазылған. Алайда, «The Sun» газетінен жақында жаңадан табылған мақалада өрттен екі аптадан кейін, қазіргі Ішкі портың аймағындағы Constellation Dock (ескі Pier 2) маңындағы порт алабынан «қоңыр терілі адамның» күйген дене қалдықтары табылғаны айтылады. Өртке байланысты бес адамның өмірі тікелей немесе жанама түрде қысқарды. Мэриленд Ұлттық гвардиясының 4-ші полкінің екі әскери қызметшісі – «F» ротасының жекелеген сарбазы Джон Ундуч және «E» ротасының екінші лейтенанты Джон В. Ричардсон пневмонияға шалдығып қайтыс болды. Өрт сөндіруші Марк Келли мен өрт сөндіруші лейтенант Джон А. МакКниу да Ұлы өрт кезінде туберкулезбен бірге пневмонияға шалдығып қайтыс болды. Джон Э. Херст ғимаратының жанында, өрт басталған жерге жақын орналасқан Муллин қонақ үйінің иесі Мартин Муллин де кейіннен қайтыс болды. Қала әкімі Маклейннің сол жылы болған, өзіне-өзі қол жұмсау арқылы аяқталған, түсініксіз және кенеттен қайтысы, кейбір замандастарының пікірінше, өрттен кейінгі қайта құрылыстың стресінен туындаған.

In the aftermath, 35,000 people were left unemployed. Over $150 million (in 1904 USD) worth of damage was done, which is approximately $3.84 billion in 2014 dollars. Immediately after the fire, The Baltimore News quoted Mayor Robert McLane: "To suppose that the spirit of our people will not rise to the occasion is to suppose that our people are not genuine Americans. We shall make the fire of 1904 a landmark not of decline but of progress." McLane then refused assistance, "As head of this municipality, I cannot help but feel gratified by the sympathy and the offers of practical assistance which have been tendered to us. To them I have in general terms replied, 'Baltimore will take care of its own, thank you.'" Two years later, on September 10, 1906, The Sun reported that the city had risen from the ashes and that "One of the great disasters of modern time had been converted into a blessing." Most agreed that the Great Fire directly caused no deaths. An autobiography written by Alice Mae Cawthorne tells of a couple named Mr. and Mrs. Chambre who lost their twin daughters in the Baltimore fire. There are also reports of a merchant suffering a heart attack while evacuating goods from his store. It may be that deaths were not recorded accurately. In 1907 a bronze historical marker commemorating "The Great Fire" was placed next to the main western entrance of the "Wholesale Fish Market" (now the Port Discovery children's museum), one of three new adjoining Centre Market structures replacing the old burned second "Centre Market" building and Maryland Institute of 1851. Since the late 1980s, the structure has been renamed the Port Discovery children's museum. This major commemorative tablet reads "Lives Lost: None." However, a recently rediscovered newspaper story from The Sun tells of the charred remains of a "colored man" being pulled, almost two weeks after the fire, from the harbor basin, near the modern Inner Harbor area Constellation Dock (old Pier 2). Five lost lives were indirectly attributed to the fire. Two members of the 4th Regiment of the Maryland National Guard, Private John Undutch of Company 'F', and Second Lieutenant John V. Richardson of Company 'E', both fell ill and died of pneumonia. Fireman Mark Kelly and Fire Lieutenant John A. McKnew also died of pneumonia and tuberculosis due to exposure during the Great Fire. Martin Mullin, the proprietor of Mullin's Hotel (on the northwest corner of West Baltimore and North Liberty Streets, above Hopkins Place), a block to the north of the John E. Hurst Building, where the fire started, also later died. Mayor McLane's mysterious and sudden death later that year, ruled a suicide, was also attributed by some of his contemporaries to the stress of post fire reconstruction.