Кіріспе

Глазго, Шотландиядағы көркем өнер мектебі.

2022 жылы GSA, QS World Rankings for Art and Design бойынша әлемдік рейтингте 11-ші орынға ие болды.

Басқару

Глазго өнер мектебінің басқаруы оның Басқарушылар кеңесінің жауапкершілігінде. Басқарушылар кеңесі мектептің барлық мәселелері үшін жоғары жауапкершілікті көтереді. GSA академиялық жылында қыркүйек, қараша, наурыз және маусым айларында төрт стандартты кеңес отырысын өткізеді.

2014 жылғы өрт

Маккинтоштың түпкілікті ғимараты 2014 жылғы 23 мамырда өрттен ауыр зақымдар алды. Өрт сөндіру қызметінің алғашқы бағалауынша, ғимараттың 90 пайызы және оның ішіндегі заттардың 70 пайызы сақталды. Жертөледе басталып, жылдам жоғары қарай тараған өрт, бірақ оны біршама жылдам бақылауға алды, дегенмен тарихи студиялар мен баспалдақтарға елеулі зиян келтірілді. Әйгілі Маккинтош кітапханасы толығымен жойылды; архив судан зақымдалды, бірақ ауамен және мұздатып кептіру арқылы құтқарылды. Зардап шеккендер болған жоқ. Өрт студенттер дипломдық жұмыстарын көрсетуге дайындалып жатқанда болды. Көзі куәгерлерінің айтуынша, өрт сағат 12:40-қа дейін Чарльз Ренни Маккинтош ғимаратының жертөлесінде проектор жарылған кезде бастау алған. Кейін тергеушілер өрттің себебі проектордың бұзылуы емес, ыстық проекторға жақын орналасқан, кеңейтілген көбік баллоны болғанын анықтады, ол тұтанғыш газдардың тұтануына әкелді. "The Scotsman" газетінің хабарлауынша, аэрозольді баллондарды пайдалану мектеп саясатына қайшы. Шотландияның өрт сөндіру және құтқару қызметінің баяндамасында ғимараттың құрылымы өрттің таралуына үлкен үлес қосыпты: "ғимараттың бойымен тік және көлденең бағытта жүретін көптеген ағашпен қапталған қабырғалар мен қуыстар, сондай-ақ бастапқы желдету құбырлары" және "ғимараттың толық биіктігінде созылған тік қызметтік қуыс" оттың, ыстық газдардың және түтіннің таралуына мүмкіндік берді. Өрт пен түтіннің құбырлар арқылы таралуын болдырмауға арналған өрт және түтін тоқтағыштары жаңартылмаған. Бұған қоса, ғимарат үшін жоспарланған өрт сөндіру жүйесі аяқталмаған. Өрт тұтанған кезде мектеп қызметкері болған, бірақ жылдам тараған жалындарды тоқтатуға қолы келмеді.

Қалпына келтіру

Өрттен кейін көп ұзамай мұқият қалпына келтіру процесі басталды; Макинтош дизайнын қалпына келтіру және қайта жасау жұмыстары, оның ішінде әйгілі кітапхана интерьері, 2016 жылы басталды. Қалпына келтіру тарихи дәлдікпен жүзеге асырылды, соның ішінде ұзақ жапырақты қарағай және тюльпан ағашы сияқты бастапқы ағаш түрлері қолданылды.

2018 жылғы өрт

2018 жылдың 15 маусымында Маккинтош ғимаратында ірі өрт шығып, ауқымды зақым келтірді. Өрт жақын орналасқан O2 ABC музыкалық орталығына да елеулі зиян тигізді. Төтенше жағдайлар қызметі сағат 11:19-да алғашқы қоңырауды қабылдады, өртке 120 өрт сөндіруші және 20 өрт машинасы жөнелтілді. Зардап шеккендер туралы хабарлама түспеді. 2022 жылға дейін өрттің себебі анықталған жоқ. Өрттен кейін бірден баспасөз құралдарына сұхбат берген Роберт Гордон университетінің архитектура профессоры Алан Данлоп: "Мен ғимаратты қалпына келтірудің қажеттілігін көре алмаймын. Ол толығымен қирағандай көрінеді", - деді. Бұл пікір алғашқы сыртқы сараптамалармен толықтай сәйкес келмеді, олар ғимараттың сыртқы бөлігінің көп бөлігі сақталғанын, бірақ зақымдалғанын көрсетті. Дроннан түсірілген кадрлар ішкі зақымның көлемін анықтауға көмектесті, содан кейін фасадтың құлау қаупі бар бөліктерін тұрақтандыру үшін, әсіресе оңтүстік жағын жартылай бөлшектеу жұмыстары басталды. Глазго қалалық кеңесінің өкілі: "Бақылаушылар, HES (Historic Environment Scotland) және өнер мектебі ғимаратты сақтауға ниетті. Қазіргі таңдағы түсінік бойынша, ғимаратты құтқаруға болады", - деді. Роджер Биллклиф былай деді: "Бұл ғимарат бірнеше рет Ұлыбританияның ең маңызды ғимараты деп танылды, және бізде алғашқы өрттен кейін жасалған лазерлік зерттеулердің нәтижелеріне сүйене отырып, әрбір бөлшегін қайта құруға қажетті барлық ақпарат бар". Мектеп әкімшілігі алғаш рет 2018 жылдың 19 маусымында оқиға орнына баруға мүмкіндік алды. Директорлар кеңесінің төрағасы Мюриэл Грей: "Бұл сарапшылар тобы үшін ғимаратты көруге және Мактың болашағын анықтаудың ұзақ және күрделі процесін бастауға алғашқы мүмкіндік болды, бірақ біз оптимистік көзқарасты сақтаймыз. МакИнтоштің шедеврiн қайтадан көруге зор ынта бар, оны бәріміз бөлісеміз. Соңғы 4 жылда ғимарат туралы өте толық ақпарат жиналды, сондай-ақ талантты шеберлер тобымен жұмыс істедік, олар қалпына келтіру жұмыстарында үлкен жетістіктерге жетті", - деді. Кейіннен BBC тілшісіне берген сұхбатында мектеп директоры, профессор Том Иннс: "Бұл ғимаратты құтқару мүмкін емес емес. Ол әлдебір формада сақталады", - деп мәлімдеді. Ол ғимараттың мұражай емес, жұмыс істейтін өнер мектебі ретінде өз қызметін жалғастыруы керек деген сенімін сақтап қалды. 2018 жылдың 28 маусымында ғимараттың құлау қаупі бар бөліктерін бұзу жұмыстарын жоспарлау туралы хабарланды. Шотландия үкіметі жергілікті тұрғындар мен кәсіпкерлерге өтемақы төлеуге уәде берді. Сол күні Глазго өнер мектебі өрттен кейін Киер тобымен жасасқан 25 миллион фунт стерлингтік қалпына келтіру шартын бұзды. Өрт болған кезде ғимаратқа спринклерлер орнатылмаған еді. Өрт сөндіру жүйесінің компоненттері бір күн бұрын жеткізілген, бірақ құрастыру мен сынауға бірнеше апта уақыт керек болды. 2020 жылдың тамызында Глазго өнер мектебі МакИнтош ғимаратын қалпына келтіру жұмыстарына жауапты, Глазгодағы Page\Park Architects архитектуралық бюросына қарсы сот шараларын бастады. 2018 жылдың тамызынан 2020 жылдың шілдесіне дейін МакИнтош ғимаратының қирандыларын тазалау және тұрақтандыру жұмыстарына 12 миллион фунт стерлинг жұмсалды. 2020 жылдың қарашасында Глазго өнер мектебі МакИнтош ғимаратының қирандыларын тазалау жұмыстары 2021 жылға дейін аяқталмайтынын, ал Рид ғимаратының өрттен зақымдалған шынылары мен қаптамаларын жөндеу жұмыстары 2022 жылға дейін аяқталмайтынын мәлімдеді. 2021 жылдың наурызында Глазго өнер мектебінің Басқармасы МакИнтош ғимаратын қалпына келтіру үшін Жобаны дамыту кеңесі құрылғандығын жариялады. Кеңес төрағасы – Өнер мектебінің директоры, ол жобаның демеушісі болып табылады, жұмыстарды басқарады және тікелей орындалуына жауапты. Қайта құрудың стратегиялық бизнес-жоспары 2021 жылдың көктемінде әзірленуге және 2021 жылдың жазында аяқталуға тиіс болды. Бұл жұмысты аяқтау жоспарын анықтайтын еді. 2022 жылдың 25 қаңтарында Шотландияның өрт сөндіру және құтқару қызметі өрттің себебін анықтау үшін үш жарым жылдық тергеу нәтижелерін жариялады. Өрттің себебі анықталған жоқ.

Болашақ

"Нақты қалпына келтіруден" кейін Маккинтош ғимараты 2030 жылы аспирантура мектебі ретінде толыққанды қайта ашылатын болады.

Глазго кампусы

Мектеп Глазгода кең аумақты қамтиды. 2014 жылдың мамыр айындағы алғашқы өрттен бастап 2019 жылдың қыркүйегіне дейін Көркем өнер мектебі уақытша Глазгодағы Мерчант-Ситидегі Тонтин ғимаратындағы кампуста орналасқан. Дизайн мектебі, Инновация мектебі және Маккинтош сәулет мектебі, сондай-ақ GSA кітапханасы Маккинтош ғимараты орналасқан Гарнетхилл ауданында және оның төңірегінде орналасқан. Келвин колледжінен сатып алынған Стоу ғимараты (атауы сақталды, Стоу) жаңартылып, жабдықталды. Stow 2019 жылғы дипломдық жұмыстар көрмесіне алғаш рет көпшілікке ашылды және 2019 жылдың қыркүйегінде барлық Көркем өнер курстарын камтитын академиялық ғимарат ретінде жұмысын бастады. Симуляция және визуализация мектебі (бұрынғы Digital Design Studio (DDS)) Глазгоның оңтүстік жағында, Клид өзенінің жағасындағы Тынық мұхитындағы Хабта орналасқан. Маккинтош ғимараты кампустың ортасы болды және 2014 жылдың 23 мамырындағы алғашқы ірі өртке дейін мектептің толыққанды бөлігі ретінде жұмыс істеді. Ғимаратта Көркем өнер бөлімі, бірінші курс студенттерінің студиялары және әкімшілік қызметкерлер орналасқан. Онда жыл бойы түрлі көрмелер өткізілетін Маккинтош галереясы бар. Маккинтош галереясы (сондай-ақ Маккинтош мұражайы деп те аталады) – Маккинтош ғимаратының жалпы жұртшылыққа ашық болған жалғыз бөлігі; мектептің қалған бөліктерін экскурсия арқылы ғана көруге болады. Бұл ережеден ерекшелік – дипломдық жұмыстар көрмесі, онда Маккинтош ғимаратындағы барлық студиялар ашылып, түлектердің соңғы туындыларын тамашалауға мүмкіндік берілді. Макинтош ғимараты қайта жаңартылып жатыр, ал жаңадан сатып алынған Стоу ғимараты да жөндеуден өтуде. 2009 жылдың наурыз айында кампус жоспарын және жаңа ғимараттардың алғашқы кезеңінің егжей-тегжейлі жобасын дайындау үшін сәулетшілерді іздеу мақсатында халықаралық сәулет конкурсы жарияланды. Конкурстың жеңімпазы Стивен Холл Архитекторлар, Глазгоның JM Architects және Arup Engineering компанияларымен серіктестікте жұмыс істеді. Жұмыс 2011 жылы басталып, 2013 жылға дейін жалғасты. Ғимараттың құрылысы 2013 жылы аяқталды. Жаңа ғимаратқа сол кезде қызмет еткен директордың құрметіне Рейд ғимараты деп аталды: леди Сеона Рейд. Ол 2014 жылғы Сәулетшілер журналының сыйлықтарында «Жыл ғимараты» атағын жеңіп алды, сондай-ақ 2014 жылдың мамырындағы AJ100 сыйлығын және IStructE-нің 2014 жылғы Құрылымдық сыйлықтарындағы өнер немесе ойын-сауық құрылымдары сыйлығын жеңіп алды. Сондай-ақ ол 2014 жылы жылдың ең нашар жаңа ғимараты үшін Сэр Хью Кассон сыйлығымен марапатталды, оны «минималистік неомодернизмдегі шикі және төзімсіз мақтаншақты эссе» деп сипаттады.

Форре - Альтир ескі кампусы

Инновациялық мектеп Форрес, Морейширде де базаға ие, ол аспирантура деңгейінде ғылыми зерттеулерге негізделген оқытуға бағытталған.

Сингапур кампусы

2012 жылдың қыркүйегінен 2021 жылдың маусымына дейін GSA Сингапур технология институтымен (SIT) бірлесіп Сингапурда коммуникация дизайны және интерьер дизайны бакалавры (Hons) бағдарламаларының 3- және 4-курстарын жүзеге асырды. Оқу Temasek Polytechnic кампусының Tampines ауданында орналасқан болатын. 2019 жылы тараптар серіктестікті бір жыл ертерек аяқтауға келісті; Глазго өнер мектебінің Сингапур студенттерінің соңғы түлегі 2021 жылдың маусымында бітірді. Бұл бағдарламалар Сингапур политехникалық колледждерінің диплом студенттеріне Сингапур дипломынан GSA BA(Hons) бакалавр дәрежесіне көшуге мүмкіндік берді. Сингапурда оқыған студенттер GSA-ның талаптарына сәйкес ресурстар мен жабдықтармен қатар, үй институтындағыдай оқу бағдарламасын және білім беру деңгейін алды.

Студенттер

GSA The Guardian University Guide-де мамандандырылған білім беру мекемелерінің алғашқы 10-ына кірді, осылайша Ұлыбританиядағы ең үздік мамандандырылған бейнелеу өнері мекемесі атанды. Оның дипломдары Глазго университетімен бекітіледі. 1900 студентінің шамамен 20 пайызы халықаралық студенттер, 20 пайызы Ұлыбританияның басқа өңірлерінен, ал 20 пайызы аспиранттарды құрайды. GSA 2019 жылғы QS World Rankings for Art and Design рейтингінде 8-орынды, ал 2016 жылғы Complete University Guide лигалық кестесінде өнер және дизайн бойынша 2-орынды иеленеді. HESA статистикасы GSA-да студенттердің оқудан қалғандар саны Ұлыбритания бойынша ең төмен деңгейде екенін көрсетеді. 2020 жылдың мамыр айында Глазго өнер мектебінің студенттері Шотландия үкіметіне және Сапаны қамтамасыз ету агенттігіне (QAA) Глазго өнер мектебіндегі академиялық білім беруге қатысты алаңдаушылықтарын білдіре отырып хат жазды. Тамыз айында осы мәселені аспиранттар тобы да көтерді. QAA жағдайды зерттеп, 2021 жылдың ақпан айында Глазго өнер мектебіне және дипломдарды табыстайтын Глазго университетіне бірқатар ұсынымдар енгізген баяндама жариялады. QS рейтингінде жоғары көрсеткіштерге қарамастан, Глазго өнер мектебінің академиялық білім беру сапасы 2021 жылғы институционалдық шолуда сынға ұшырады. 2021 жылдың сәуірінде Ұлыбританияның Сапаны қамтамасыз ету агенттігі (QAA) былай деп мәлімдеді:
Шолу нәтижесінде GSA академиялық стандарттарды және студенттердің оқу тәжірибесін басқару бойынша шаралардың тиімділігі шектеулі екені анықталды. Бұл шешім GSA қазіргі таңдағыда ұсынатын дипломдарының академиялық стандарттарын қамтамасыз ету және студенттердің оқу тәжірибесінің сапасын арттыру бойынша қолданыстағы шаралары салалық үміттерге сай келмейді дегенді білдіреді. GSA болашақта сапа мен академиялық стандарттар қауіпке ұшырамауына кепілдік беру үшін бірқатар салаларда шаралар қабылдауға шақырылады. Содан кейін 2022 жылдың тамызында QAA мектепті қайта қарап, «Мектеп академиялық стандарттарды және студенттердің оқу тәжірибесін басқаруға тиімді шараларға ие» деп мәлімдеді, мектепті бірнеше сала бойынша жақсарғаны үшін мақтап, одан әрі жақсарту бойынша ұсыныстар жасады. 2016 жылдың наурыз айында Commission on Widening Access (CoWA) SIMD 20 (Шотландияның ең кемтар аймақтарының 20 пайызы) толық уақытты бірінші курс студенттерінің GSA-дағы үлесі 22,2 пайызды құрайтынын анықтады. CoWA есебіне сәйкес, бұл көрсеткіш Шотландияда екінші ең жоғары көрсеткіш болып табылады, тек Шотландияның батыс университеті ғана одан жоғары көрсеткіштерге ие. Шотландияның қаржыландыру кеңесінің қатысуды кеңейту туралы соңғы баяндамасында GSA қатысуды кеңейту саласында жақсы нәтижелер көрсетіп келеді деп атап өтті.

Студенттер қауымдастығы

Глазго өнер студенттері қауымдастығы (GSASA) 1908 жылы құрылды және 1948 жылы GSA ресми түрде мойындады. Қауымдастық коммерциялық емес, қайырымдылық ұйымы болып табылады және ішінара GSA қаржыландырады; ол Ұлттық студенттер одағының құрамына кірмейді. Әр оқу жылының басында барлық студенттер тіркелу кезінде Студенттер қауымдастығына қосылуға мүмкіндік алады. Қауымдастықта екі толық уақытты штаттық қызметкер бар: Студенттік президент және Іс-шаралар жетекшісі, сондай-ақ студенттердің өкілді кеңесі жұмыс істейді. 2019 жылдың қараша айында Қауымдастық қаржылық қиындықтарға байланысты ғимаратты жабытылып, 30 қызметкер жұмыстан босатылды.

Глазго өнер мектебінің хоры

GSA хоры – 2012 жылы құрылған, қатысуға конкурс өткізілмейтін әуесқой музыкалық ұжым. Хорда барлық жастағы және әртүрлі әлеуметтік ортадан келген 140-тан астам әнші бар. Ресми тіркелген қайырымдылық қоры ретінде, хордың мақсаты – хор өнеріне қатысуды кеңейту және жаңа тыңдарманға жол табу. Сонымен қатар, хор жаңа хорлық шығармаларға тапсырыс берумен және орындаумен шұғылданады. Маккинтош ғимаратының өрттен зардап шегуінен кейін қайта жаңғыртуға қаражат жинау үшін жасалған жазбадан бөлек, хордың сэр Джеймс Макмилланнан тапсырыс алған «The Present» («Қазіргі заман») шығармасы (GSA-ның бұрынғы директоры Фрэнсис Генри Ньюберидің сөздеріне жазылған) 2022 жылдың қыркүйегінде BBC Radio 3 арнасының таңғы бағдарламасында ойнатылды. 2019 жылы GSA хоры Creative Scotland ұйымынан «Composeher» жобасына қаржы алды, бұл жоба музыка индустриясында әйел композиторлардың жеткіліксіз өкілдігін жоюға бағытталған. Шотландия, Англия, Австралия және АҚШ-тан жеті белгілі әйел композиторға хор өнеріне арналған жаңа шығармалар жинағын жасау тапсырылды. Бұл шығармалардың әлемдік тұңғыш рет орындалуы 2023 жылдың 27 мамырында Глазго қаласындағы Сити-Холлда өтті.

Зерттеу

Глазго өнер мектебі көптеген жоғары беделді ғылыми-зерттеу жобаларын өткізеді, олар негізінен Өнер және гуманитарлық ғылымдар зерттеу кеңесі, Инженерлік және физикалық ғылымдар зерттеу кеңесі және Экономикалық және әлеуметтік зерттеулер кеңесі арқылы қаржыландырылады, алайда, бұрын Ұлыбританияның басқа да зерттеу кеңестері де жобаларды қаржылаған. 2014 жылғы Зерттеулерді бағалауда Глазго өнер мектебі Шотландиядағы ең ірі өнер және дизайн зерттеу қауымдастығы болып табылды, және зерттеулердің 23 пайызы әлемдік деңгейдегі жетекші деп бағаланды. Глазго өнер мектебінде Digital Design Studio, Mackintosh Environmental Architectural Research Unit, Design Innovation Institute, Center for Advanced Textiles және Glasgow Urban Lab сияқты бірнеше зерттеу орталықтары бар. 2021 жылғы Зерттеудің тамашалығы аясында Глазго өнер мектебінің зерттеулерінің 82 пайызы халықаралық деңгейде өте жақсы деп бағаланды. Глазго өнер мектебінің 75 пайызы ғылыми-зерттеу нәтижелері 4* (жаңалық, маңыздылық және қатаңдық тұрғысынан әлемдік деңгейде жетекші) және 3* (немесе халықаралық деңгейде өте жақсы) екі ең жоғары санатқа ие болды, соның арқасында Глазго өнер мектебі Ұлыбританиядағы тәжірибеге негізделген жетекші зерттеу институттарының біріне айналды.

Атақты түлектер

Глазго өнер мектебінің түлектері суретшілер, жазушылар, кинорежиссерлер, фотографтар, дизайнерлер және сәулетшілер саласында танымал.