Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құс түрі
Species of bird
Қызыл аяқты бөдене (Alectoris rufa) – фазан тәрізділер отрядының фазан тұқымдасына жататын аңшылық құс. Оны кейде ағылшын немесе сұр бөденеден ажырату үшін француз бөденесі деп те атайды. Туыстың атауы ежелгі грекше "alectoris" – шаруа қосы, ал "rufa" латынша "қызыл" немесе "қызыл түсті" деген мағынаны білдіреді. Бұл дөңгелек денелі, ашық қоңыр арқасы, сұр кеудесі және сары құрсағы бар құс. Жүзі ақ, ал мойны қара. Қанаттарының қабырғалары қызыл жолақты, аяқтары қызыл. Қорқып қалғанда, ұшудың орнына қашуға бейім, бірақ қажет болған жағдайда дөңгелек қанаттарымен қысқа қашықтыққа ұша алады. Бұл тұқым негізінен дәнді жейді, бірақ жас бөденелер үшін жәндіктер маңызды ақуыз көзі болып табылады. Оның дауысы үш буынды – "ка-чу-чу".
The red legged partridge (Alectoris rufa) is a gamebird in the pheasant family Phasianidae of the order Galliformes, gallinaceous birds. It is sometimes known as French partridge, to distinguish it from the English or grey partridge. The genus name is from Ancient Greek alektoris a farmyard chicken, and rufa is Latin for red or rufous. It is a rotund bird, with a light brown back, grey breast and buff belly. The face is white with a black gorget. It has rufous streaked flanks and red legs. When disturbed, it prefers to run rather than fly, but if necessary it flies a short distance on rounded wings. This is a seed eating species, but the young in particular take insects as an essential protein supply. The call is a three syllable ka chu chu.
Тіршілік ету ортасы
Бұл бөдене табиғи түрде Оңтүстік-Батыс Еуропада (Франция, Иберия және Италияның солтүстік-батыс бөлігінде) көбейеді.
This partridge breeds naturally in southwestern Europe (France, Iberia and northwest Italy).
Жаңа Зеландия
Көптеген қызыл аяқты құсқұйрықтар Жаңа Зеландияның құс қораларында тұтқында ұсталады және көбейтіледі, онда олардың популяциясы қазіргі уақытта қауіпсіз деп есептеледі. Бұл құстардың барлығы (Окленд) акклиматизациялық қоғамының түрді жабайы табиғатқа енгізуге жасаған соңғы әрекеттерінің нәтижесінде туған. 1980 жылдың шілде айында Ұлыбританиядан 1500 жұмыртқадан тұратын партия жіберілді. Бірақ, жәшіктер екі күнге кешігіп, жол бойы қатты қызған. Жұмыртқаларды кедендік бақылаудан және карантиннен өткізуде де кешігу болды. Олар Масси университетіне (жобаны іске асыру үшін инвестиция жасалған) жеткен кезде үміттер азайып, тек 135 балапан шықты. 1981 жылдың ортасында тағы 638 жұмыртқадан тұратын екі партия жіберілді. Осыдан тек 53 балапан туды. Жоспар бойынша, осы құстарды екі жыл ішінде бақыланатын жарықтандыру арқылы алты рет көбейте отырып, үлкен көбейту ошағы құру көзделіпті. Бірақ, Массидегі бағдарлама тез арада тоқтатылды және барлық құстар басқа өсірушілерге таратылды, негізінен Те Ахохадағы аңшылық шаруашылығына, ол бұрыннан-ақ жас құстар өсіріп келген, сондай-ақ кейбіреулері Табиғатты қорғау қызметіне берілді. 1983 жылғы көбейту маусымының соңында құстардың саны 940-қа жетті. Қазіргі уақытта Жаңа Зеландияда жабайы, өздігінен көбейетін қызыл аяқты құсқұйрықтардың нақты жағдайы күмәнді. Ауыл шаруашылығымен айналысатын және аң құстарын өсіретін шаруалар мен қорықтар осы түрдің көп бөлігін қамтиды. Кейбір зоопарктар мен шаруашылық парктерінде осы түр көрсетіледі. Оны көпшілік жиі жемейді. Осыған ұқсас түр – чукар құсқұйрығы, оны тұтқында ұстауға рұқсат етілмейді және ол 1930 жылдан бері Оңтүстік аралда таулы аймақтардағы аң құсы ретінде табиғиланған. Чукар құсқұйрығының саны 1980 жылдардың соңынан бері азайып келеді. Басқа енгізілген аң құстары: аққұба, қоңыр құба, калифорниялық құба, гвинея құсы, көк таусық, жабайы түйеқұс және фазан. Осы түрлердің ең бағалылары, мысалы, аққұбалар мен фазандар үшін үлкен басқару шаралары жүргізілуде.
Many red legged partridges are kept and bred in captivity in New Zealand aviaries where the population is considered secure at the moment. These particular birds are all descendants from one of the last attempts at introducing the species to the wild by the (Auckland) Acclimatisation Society. A consignment of 1500 eggs was sent from the United Kingdom in July 1980. However, the boxes were delayed by two days and had evidently over heated en route. There was further delay in getting the eggs through customs and quarantine clearance. By the time they reached Massey University (which had been invested in to take on the project), hopes were not high and only 135 chicks were hatched. Two further consignments totaling 638 eggs were sent mid 1981. From these only 53 chicks hatched. The plan was to rear these birds and put them through six breeding cycles in two years using controlled lighting and thus establish a substantial breeding nucleus. The programme at Massey was soon terminated and all the birds dispersed to other breeders, primarily the game farm at Te Ahoha which had already produced some young, but some were also given to the Wildlife Service. At the end of the 1983 breeding season, the population had increased to 940 birds. The current actual status of wild, self sustaining red legged partridges in New Zealand is questionable. Back yard agriculturalists and gamebird breeders/preserves hold most of the population. Some zoos and farm parks exhibit this species. It is not frequently eaten by the public. Similar species is the chukar partridge which is not allowed to be kept in captivity and has been naturalized in the South Island as an upland game bird since the 1930s. The chukar partridge's population has been in decline since the late 1980s. Other introduced gamebirds are bobwhite quail, brown quail, California quail, guinea fowl, blue peafowl, wild turkey, and pheasant. Major management efforts are made for the more valued of these species, such as bobwhites and pheasants.