Кіріспе
Аргентинаның 30-шы президенті Хуан Карлос Онгания Карбальо (17 наурыз 1914 – 8 маусым 1995) 1966 жылдың 29 маусымынан 1970 жылдың 8 маусымына дейін Аргентина президенті болды. Ол "Аргентина революциясы" деп аталған төңкеріс арқылы президент Артуро Ильияны құлатып, диктатор ретінде билікке келді. Онгания Испанияның Франсиско Франкосының үлгісінде Аргентинаға әкесілік диктатура орнатуды жоспарлады. Аргентинадағы бұрынғы әскери төңкерістер уақытша, көшірілмелі хунталар құруға бағытталған болса, Онгания басқарған "Аргентина революциясы" либералды демократияға да, коммунизмге де қарсы жаңа саяси және әлеуметтік тәртіп орнатуды мақсат етті, бұл Аргентина Қарулы Күштеріне елдің саяси және экономикалық өмірінде басты рөл берді. Онгания баспасөзді және кино, театр, тіпті поэзия сияқты мәдени өнердің барлық түрлерін қамтыған қатаң цензура енгізді. Қарулы Күштер радикалды президентті генерал Хуан Карлос Онганиямен ауыстырған кезде, республика құруға жасалған әрекетті тоқтатты және елді 1970-ші жылдардың зорлық-зомбылығы мен одан кейінгі құлдырауға итермеледі.
Juan Carlos Onganía Carballo (ˈxwaŋ ˈkaɾlos oŋɡaˈni. a; 17 March 1914 – 8 June 1995) was President of Argentina from 29 June 1966 to 8 June 1970. He rose to power as dictator after toppling the president Arturo Illia in a coup d'état self named "Argentine Revolution". Onganía wanted to install in Argentina a paternalistic dictatorship modeled on the Spanish Francisco Franco. While preceding military coups in Argentina were aimed at establishing temporary, transitional juntas, the Revolución Argentina headed by Onganía aimed at establishing a new political and social order, opposed both to liberal democracy and to communism, which gave to the Armed Forces of Argentina a leading role in the political and economic operation of the country. Onganía implemented a rigid censorship that reached the press and all cultural manifestations such as cinema, theater and even poetry. When the Armed Forces replaced the radical president in government with General Juan Carlos Onganía, they interrupted an attempt to set up the republic and led the country to the violence of the 1970s and subsequent decline.
Отбасы
Хуан Карлос Онгания Карбальо 1914 жылдың 17 наурызында Буэнос-Айрес провинциясындағы Маркос-Пас қаласында Карлос Луис Онгания мен Сара Роза Карбальо Соса отбасында дүниеге келді. Онгания итальян тегінен (Лекко және Комо) шыққан. Оның анасы алыс португал тегінен еді.
Экономикалық және әлеуметтік саясат
Аргентинадағы бұрынғы әскери төңкерістер уақытша, көшірілмелі хунталарды құруға бағытталған болса, Онгания басқарған Аргентина революциясы либералды демократияға да, коммунизмге де қарсы жаңа саяси және әлеуметтік тәртіп орнатуды мақсат етті, бұл Аргентина Қарулы күштеріне елдің саяси және экономикалық істерін басқаруда жетекші рөл берді. Саяси ғалым Гильермо О’Доннелл осы типтегі режимді «авторитарлық бюрократиялық мемлекет» деп атады, бұл Аргентина революциясы, Бразилияның әскери режимі (1964–1985), Аугусто Пиночеттің режимі (1973 жылдан бастап) және Уругвайдағы Хуан Мария Бордаберри режиміне сілтеме жасайды. 1963 жылы Армия басшысы болған кезде Онгания 1963 жылғы Аргентина Әскери-теңіз күштерінің бүлігін, көтерілісші әскери-теңіз базаларын басып алу үшін әскерлерді жұмылдыру арқылы басуға көмектесті. Алайда, ол президент Хосе Мария Гидо мен оның кабинеті бекіткен соғыс тоқтату келісімінен кейін әскерін қайтарудан бастапқыда бас тартқандықтан, азаматтық билікке немқұрайлылық танытты және тек қана шиеленіскен кездесуден кейін ғана бұйрықтарды орындауға көндірілді. Әскери диктатор ретінде Онгания саяси партияларды тоқтатты және «Қатысушылдық» (Participacionismo) саясатын қолдады (кәсіподақ белсендісі Хосе Алонсо және кейін CGT Azopardo бас хатшысы Аугусто Вандор қолдаған), оған сәйкес өнеркәсіп, еңбек және ауыл шаруашылығы сияқты әртүрлі мүдделі топтардың өкілдері үкіметке кеңес беру үшін комитеттер құрды. Алайда, осы комитеттердің көп бөлігі диктатордың өзі тағайындады. Онгания сондай-ақ ереуіл құқығын тоқтатты (16936 заң) және Кордобада тағайындалған губернатор Карлос Кабальеро арқылы ерекше іске асырылған корпоративтік экономикалық және әлеуметтік саясатты қолдады. Онганияның экономика министрі Адалберт Кригер Васена 30% инфляция кезінде жалақыны тоқтатуға және 40% девальвациялауға бұйрық берді, бұл Аргентина экономикасының жағдайына (әсіресе ауыл шаруашылығына) кері әсер етті және шетелдік капиталға көмектесті. Кригер Васена ұжымдық еңбек келісімдерін тоқтатты, Yacimientos Petrolíferos Fiscales (YPF) мемлекеттік кәсіпорнының ішінара монополиясын құрған Қазылған отын заңын реформалады және жалдау ақысын төлемеген жағдайда жалдама алушыларды шығаруды жеңілдететін заңға қол қойды.
Мәдениет және білім беру саясаты
Онганияның билігі 1918 жылғы университет реформасымен қол жеткізілген университет автономиясының аяқталуын білдірді. Әкімшілігіне кіргеніне бір ай өтпей, ол "Полиция ұзын таяқтардың түні" деп аталған Ла Ноче де лос Бастонес Ларгос оқиғасында университет автономиясын бұзуға жауапты болды, онда Буэнос-Айрес университетінің Ғылым факультетіне полиция шабуыл жасауға бұйрық берді. Студенттер мен профессорлар ұрып-сапаланып, тұтқындалды. Көптеген адамдар кейін елден кетуге мәжбүр болды, бұл Аргентина ғылымына бүгінге дейін кері әсер ететін "мидың ағып кетуіне" алып келді. Онгания сондай-ақ "әдепсіздік" деп санайтын барлық нәрсені қысымға алып, мини-юбкаларды, ұлдардың ұзын шашын және барлық авангардтық өнер қозғалыстарын тыйым салды.
Наразылықтар
Ақырында, бұл позицияға әскерилердің басқа топтары қарсылық білдірді, олар үкіметтегі ықпалының азайғанын сезінді. 1968 жылдың мамыр айының соңында генерал Хулио Альсогарей Онганиямен келіспеді, ал мемлекеттік төңкеріс болуы мүмкін деген қауесет тарады, Альсогарей Онганияға қарсы консервативті оппозицияны жетекшілік етті. Соңында, айдың соңында Онгания Қарулы Күштердің басшыларын қызметтен босатты: Алехандро Лануссе Хулио Альсогарайдың орнына, Педро Гнави Бениньо Вареланың орнына, ал Хорхе Мартинес Зувирия Адольфо Альварестің орнына тағайындалды. Онганияның үкіметі елдің барлық аймақтарында, әсіресе ішкі облыстарда, 1969 жылы Кордовада ("Кордобазо" деп белгілі) және Росариода ("Росариазо") жұмысшылар мен студенттердің халық көтерілісінен әлсіреді. Генерал Лануссе басқаратын басым әскери топ Онганияның отставкаға кетуін талап етті. Ол бас тартқан соң, әскери хунта оны құлатты.
Кейінгі өмірі
Офистен кеткеннен кейін генерал Буэнос-Айреске қарайтын шаруашылыққа толығымен зейнетке шығуға шешім қабылдады. Ол 1976-1983 жылдар аралығында Видела және тағы басқалардың әскери диктатурасына берілген «Ұлттық қайта құрылымдастыру процесі» деген ат кезінде адам құқықтарының бұзылуын сынады. 1989 жылы Конституциялық ұлтшыл партиясы оны кандидат ретінде ұсынды, бірақ ол келісімге келмеді және саясаттан шетте қалды. 1995 жылғы сайлауда ол президент Карлос Менемнің үкіметіндегі кең таралған сыбайлас жемқорлықты сынағаннан кейін «Отандық ынтымақтастық фронты» атынан президенттікке кандидат болды. Сайлауға дейін Онгания денсаулығының нашарлауына байланысты кандидаттықтан бас тартты, бірақ оның аты бюллетеньде қала берді. 1995 жылдың 8 маусымында 81 жасында инсульттан көз жұмды.