Кіріспе

Аргентинаның 27-ші президенті (1958–62)

Артуро Фрондизи Эрколи (28 қазан 1908 – 18 сәуір 1995) – аргентиналық заңгер, журналист, педагог және саясаткер, Аргентина президенті сайланып, 1958 жылдың 1 мамырынан 1962 жылдың 29 наурызына дейін, әскери төңкеріспен құлатылғанға дейін билік жүргізді. Оның үкіметі Рохелио Фриджериодан шабыт алған идеологиялық өзгеріспен сипатталды, ол мемлекеттің араласуын азайтып, көпұлтты компаниялардың құрылуы нәтижесінде ауыр индустрияны дамытуға бағытталған даму түріне ұласты. Оның әлеуметтік-еңбек, мұнай және білім беру саясаты жоғары шиеленіске жетті, оған жұмысшы және студент қозғалыстарының ірі демонстрациялары мен ереуілдері, сондай-ақ саяси мақсаттармен үкіметке жасалған көптеген шабуылдар себеп болды, нәтижесінде 17 азамат және әскери қызметкер қаза тапты. Фрондизи үкіметі либералды экономика министрлері Альваро Алсогарай мен Роберто Алеманның, сондай-ақ Фриджерионың үкіметтік кеңесші лауазымынан кетуі арқылы қарулы күштерден үлкен қысым көрді. Осыған қарамастан, Фрондизи өзінің даму бағытын жалғастыра алды. 1962 жылдың 29 наурызындағы төңкеріс салдарынан президенттік мерзімін аяқтауға мүмкіндік болмады. Сол күні оны төңкеріс жасаған әскерилер ұстады, ал Хосе Мария Гуидоның атқарушы билігінің жарлығы оның 18 ай бойы сотсыз ұсталуын бекітті, бұл оның 1963 жылғы сайлауға қатысуына кедергі келтірді. Фрондизи Артуро Ильяның іс-шараларын және үкіметін сынады, ол Фрондизидің құлатылуын заңды деп мойындады және оның мұнай келісімшарттарының бір бөлігін жойды. 1966 жылы ол "Аргентина революциясының" экономикалық революция жасауға мүмкіндік беретінін ойлап, Ильяны құлатқан әскери төңкерісті қолдады. Алайда, Адалберт Кригер Васена Экономика министрі болған кезде ол бұл идеядан бас тартты. 1995 жылдың 18 сәуірінде Артуро Фрондизи Буэнос-Айрес қаласындағы Итальян ауруханасында 86 жасында табиғи себептерден қайтыс болды.

Өмірбаян

Артуро Фрондизи 1908 жылғы 28 қазанда Аргентинаның Корриентес провинциясындағы Пасо-де-лос-Либрес қаласында дүниеге келген. Изабелла Эрколи де Фрондизи мен Джулио Фрондизидің ұлы. Олар үйленгеннен кейін көп ұзамай 1890 жылдардың басында Италияның Губбио қаласынан елге келген. Джулио құрылысшы ретінде отбасына жайлы тұрмыс әкелді. Артуро 14 ұлдың бірі болды; оның бауырлары Буэнос-Айрес университетінде (UBA) заң профессоры болған және 1974 жылы Үш А тобымен өлтірілген Сильвио, сондай-ақ философ және Буэнос-Айрес университетінің ректоры болған Ризиери еді. Отбасы 1912 жылы Консепсьон-дель-Уругвайға, ал 1923 жылы Буэнос-Айреске көшті. 1920 жылдардың ортасында Фрондизи «Альмагро» клубының екінші құрамында қорғаушы ретінде футбол ойнады. Кейде ол өзінің осы клубтың жанкүйері екенін айтқан. 1926 жылы ол ауырып құлап, қолына ауыр жарақат алды. Артуро мен Сильвио 1923 жылы әкесімен бірге Буэнос-Айрес провинциясына сапар жасады. Олар Мариано Морено атындағы ұлттық мектепке оқуға түсті, кейін Ризиери де осы мектепте білім алды. 1925 жылы Артуро орта мектептің соңғы сыныбын бітірмей тұрып, Әскери колледжге (Colegio Militar de la Nación) түсуге тырысты, бірақ қабылдау кейінге шегерілді. Оқу бітіруге жақын жылдары өмірін түгелдей өзгертіп, оқуға көбірек мән берді, ойын-сауық пен спортты ұмытты. Осылайша, бесінші сыныпта оның бағалары жақсара бастады. Ол үздік оқушылардың бірі болғандықтан, «Эстимулен» студенттік газетіне мақалалар жазып, үлес қоса бастады.

Саясаттағы бастамасы

Фрондизи жасөспірім кезінде және орта мектепте оқығанда Иригоенизммен танысты. Хиполито Иригоен 8 жасында президент болып сайланды және өкімет мерзімін 14 жасында аяқтады. Аргентина тарихында тұңғыш рет президент жасырын және міндетті дауыс беру арқылы, көпшілік қатысқан сайлауда сайланды. Осыған қарамастан, университетте оқыған жылдары Фрондизи саяси қызметке теріс көзқарас танытты және жергілікті партияға ешқашан бармауға уәде берді. 1927 жылы Буэнос-Айрес университетінің құқық факультетіне түсіп, 1930 жылдың шілдесінде бітірді. Ол дипломды алғаннан кейін бір жыл өткен соң оны алудан бас тартты, себебі сол кездегі де-факто президент Хосе Феликс Урибурудан оны қабылдағысы келмеді. Урибуру өткен жылдың 6 қыркүйегінде Иригоенді құлатқан болатын. Иригоенді құлатқан диктатураға қарсылығы оны 1931 жылдың 8 мамырында демонстрацияға қатысуға итерді, сол кезде ол тұтқындалып, уақытша үкіметке тапсырылды. Фрондизидің өзінің айтуынша, осы тұтқындау оның мұғалімдік мансабын қалдырып, саясаткер болу шешімін қабылдауына себеп болды. 1932 жылдың соңында ол екінші рет тұтқындалды, босатылғаннан кейін Unión Cívica Radical партиясына қосылды. 1932 жылдың 28 қазанында Фрондизи Елена Луиза Мария Фаджионатомен келісім жасасты, олар 1933 жылдың 5 қаңтарында үйленді. Осы одақтан 1937 жылы олардың жалғыз қызы Елена дүниеге келді. 1935 жылы сол кездегі тыныш теңіз жағасындағы Пинамар қалашығында олар жазғы үй салды. 1937 жылы қыздары Еленаның (олардың жалғыз баласы) дүниеге келуінен кейін Фрондизилер үйді «Еленита» деп атады. 1933 жылдың желтоқсан айында ол үшінші рет тұтқындалды, себебі ұлттық үкіметке қарсы бүлікке қатысы бар деген күдік болды. Ол 1936 жылы құрылған Аргентинаның Адам құқықтары лигасына жетекшілік етті, бұл елдегі алғашқы құрылған адам құқықтары ұйымы болды. Сол жылдың желтоқсан айында көпшілік алдында сөйлеген кезде ол қастандықтан мүжілді.

Депутат және Радикалды азаматтық одақ (1946-1958)

Фрондизи 1946 жылғы ақпан сайлауларына дейін UCR үшін прогрессивті бағдарламаның альтернативасын (1945 жылғы Авельянеда декларациясы) әзірледі. 1946 жылы Аргентина депутаттар палатасына сайланды. Одан кейін партия басшылығына бекем пікірдегі ағым ие болды, оның екі мүшесі – Рикардо Балбин және Артуро Фрондизи тиісінше «44 блогы» деп аталған ұлттық депутаттардың радикалдық блогының президенті және вице-президенті болып сайланды. 1948 жылдың басында Фрондизи Федералды астананың ішкі сайлауында МИР-ді жеңіске жеткізіп, қайтадан депутат болып сайланды. Желтоқсан айында Фрондизи Латын Америкасы, АҚШ, Еуропа және Африкаға сапар жасады.

1951 жылғы президенттік сайлау

1951 жылғы президенттік сайлауда ол Радикалды азаматтық одақ тарапынан президенттік тізімге Ұлт вице-президентінің кандидаты ретінде ұсынылды, Рикардо Балбин президенттікке кандидат ретінде бірге бару үшін. Радикалдық тізім дауыстардың 31,81%-ын алды, Хуан Перон мен Хортенсио Кижанодан құралған перонистік тізім 62,49% дауыс алып жеңіске жетті. 1954 жылы Фрондизи УКР Ұлттық комитетінің төрағасы болып сайланды. Оның көптеген саяси міндеттемелері зияткерлік қызметпен айналысуына кедергі келтірмеді, сол себепті 1954 жылдың соңында Аргентинадағы мұнай компанияларының қызметіне қатысты шағымдарды қамтитын «Мұнай және саясат» кітабын жариялады, сондай-ақ мұнай секторындағы YPF монополиясы туралы айтты. Бұл кітап келесі жылы Перон мен Калифорнияның Standard Oil компаниясымен жасалған мұнай келісімшарттары бойынша қызу пікірталас кезінде бестселлерге айналды; Осының арқасында Фрондизи ұлттық саяси аренаның алдына шығып, зияткер ретіндегі беделін және солшыл көзқарасын нығайтты.

БЖК бөлінісі

Балбинмен жолдарын айырған Фрондизи UCR-дің "таласпайтын" қанатын құрды. UCRI 1956 жылы UCR съезінде консервативті және Перонға қарсы Рикардо Балбиннен бөлінді. 1956 жылдың 9 қарашасында Тукуманда UCR-дің Ұлттық конвенциясы өтті. Фрондизи басқаратын партияның, Таласпайтындық және Жаңару қозғалысының ұстанымы әскери үкіметтің заңсыздығын жариялау болды; ол бастама көтеріп, президенттік тізімді тағайындау арқылы үкіметке қысым көрсетуді ұсынды. Балбинистер (қазір MIR-ден бөлінген), кәсіби одақтар мен сабаттинистер, Азат етуші революцияға жақын болғандықтан, әскери үкіметті қолдағандықтан, бұл ұсынысты қабылдамады. Ұлттық конвенция таласпайтын ұсынысты мақұлдап, Артуро Фрондизиді Ұлт Президентігіне кандидат етіп сайлады. Кәсіби одақтар, балбинистер және сабаттинистер содан кейін конвенциядан шығып, 1957 жылдың 10 ақпанында жаңа партия құрды – жеке партия, Unión Cívica Radical del Pueblo, ол UCR-дің консервативті қанаты ретінде танылды. Таласпайтындар да партияға бөлініп, Unión Cívica Radical Intransigente атауын алды. Партия тез арада Авельянеда декларациясынан шабыттанған, бірақ соғыстан кейінгі жағдайға бейімделген ұстанымды қалыптастырды, партиядан тыс көптеген жастар мен прогрессивті топтарды, мысалы социалистер Дардо Кунео мен Гильермо Эстевес Боэроны немесе фальсификатор Рауль Скалабрини Ортисті тартты. Олар Перонға қарсы емес, ұлттық солшыл орталық позициясымен, сондай-ақ Рохелио Фриджерионың "Ке!" журналы арқылы қолдаған дамушылық ой-пікірлерімен сипатталды. Сонымен қатар, Фрондизи мен Фриджерио Clarín газетімен тығыз байланыс орнатты, тіпті 1982 жылға дейін газет өзін дамушылық және болашақ MID-пен сәйкестендірді.

1958 жылғы сайлау

1958 жылғы президенттік сайлау кампаниясы белсенділердің жоғары деңгейдегі қызметін көрсетті. Олар әдеттегі стикерлерді таратумен қатар, ғимараттардың қабырғаларын президенттік үміткерлердің есімдерімен жаппай бояуға кірісті. Мұндай әрекеттер көп ұзамай баспасөздің сынына ұшырады. Бұл Аргентина тарихында сол кезге дейін өткізілген ең қымбат сайлау кампаниясы болды. Партия Даниель Кироганың сөзі мен музыкасына жазылған "Frondizi, ¡Primero vos!" атты әнді жаздырды. Әскери диктатура 1958 жылғы сайлауда Перонист партиясын тыйым салуға шешім қабылдады. Сондай-ақ, тек 1957 жылдың 1 желтоқсанына дейін қолданыста болған конституциясы бар провинциялар ғана сайлауға қатыса алатыны белгіленді (провинциялық конституциялар 1956 жылғы әскери жариялау арқылы диктатура тарапынан жойылған); Осы себепті Ла Пампа және Мисьонес провинцияларының азаматтарына сайлауға қатысуға рұқсат берілмеді. Көптеген тарихшылар Перон мен Фрондизи арасында Перонист дауыстары UCRI үміткерінің пайдасына бұрылуы үшін жасырын келісім болғанын қабылдайды. Келісім Рохелио Фрихерионың жеке басқаруымен жасалған деп болжанады, ол Венесуэладағы эмиграция кезінде Джон Уильям Кукпен немесе Перонның өзімен байланысқа шығып, бірнеше кездесулерде, алдымен 1958 жылдың қаңтарында Каракаста, содан кейін 1958 жылдың наурыз айында Сиудад Трухильода (Доминикан Республикасы) шарттарды келісті. Келісім Перонның өзінің жақтастарына Фрондизиге дауыс беруді бұйыруынан тұрды, ал ол сайлауда жеңіске жетсе, келісімді құрайтын он төрт тармақты орындауы керек еді, оның ішінде кәсіподақтар мен CGT-ны жаңару, Перондық идеологияны тыйым салатын жарлықтарды жою және Перонға елде қалдырған, ал диктатура тәркілеген жеке мүлігін қайтару. UCRI Frondizi Gómez формуласы ұсынылған барлық провинцияларда жеңіске жетіп, барлық губернаторлық лауазымдарды, сенатты және депутаттар палатасының үштен екі бөлігін иеленді, бұл сайлаулар бүгінгі күнге дейін ерекше саналады. 1 мамырда генерал Педро Эухенио Арамбуру 1958 жылдың 23 ақпанында сайлау арқылы сайланған президент Артуро Фрондизиге билікті тапсырды.

Төрағалық

Оның басқару кезеңінде ЕҚАЭО ұсынымдары мен Латын Америкасының зиялылары 1950 жылдардан бастап қалыптастырған тәуелділік теориясының анықтамаларына негізделген дамушылдық мемлекеттік саясат ретінде қабылданып, жүзеге асырылды. Алайда, Фрондизидің дамушылдық саясаты Чепалиандық саясаттан өзгешелік танытты, өнеркәсіптік дамудың қозғаушы күші ретінде мемлекетке емес, көпұлтты компанияларды құруға басымдық берді. 1956 жылы Фрондизи «Мұнай және саясат» кітабындағы ұстанымынан бас тартып, шетелдік компаниялармен мұнай келісімшарттары энергия тапшылығын шешуге мүмкіндік береді деген тұжырымға келді. Әлемге ашылу мәдени салаға да қатысты, Перонизм кезінде басылған мәдени құндылықтар Фрондизи кезеңінде қайта жанданды. Университеттерде социология және психология сияқты жаңа мамандықтар ашылды. Президент ретінде Фрондизи көптеген ішкі және сыртқы саяси мәселелерде консерваторлар мен әскерилердің араласуына қарсы күресті. Елдегі экономикалық қиындықтар мен тұтыну тауарларының бағасының күрт өсуі салдарынан әскерилер 1959 жылы оны қатаң үнемдеу шараларын қабылдауға мәжбүр етті, бұл халық арасында наразылық тудырды. 1959 жылғы экономикалық төмендеуден кейін Фрондизи өзінің экономикалық саясатының (дамушылдық деп аталады) нәтижелерін көре бастады; 1961 жылы елдің ірі орта таптарының көп бөлігі оны қолдады. Ол Перонизмге қатысты сайлауға тыйым салуды жоюға тырысты. Сонымен қатар, ол Че Геварамен және Фидель Кастромен кездесіп, АҚШ-пен арадағы дауларын реттеуге көмектесуге ұсыныс жасады. Бұл әскерилердің оның үкіметіне қолдауын кері тартып алуына себеп болды, себебі олар солшыл популистік қозғалыстар мен коммунизмге қарсы болды. Осы кезеңде көптеген перонистер солшыл тұлғалармен байланысты болудан қорқып, солшылдарға қарсы әскерилердің жағына қосылды. Әскерилер Фрондизиге жасаған қысымын тоқтатпады. Ол 1960 жылы коммунизмді тыйым салып, азаматтық бостандықтарды шектеу туралы Коньинтес жоспарына қол қойды, бірақ оны іске асырудан бас тартты. Фрондизи 1961 жылдың тамызында Кубаның Аргентинадағы өкілі (және аргентиналық) Че Геварамен Quinta de Olivos резиденциясында құпия кездесу өткізіп, АҚШ пен Куба арасындағы келісімге келуге тырысты. Әскерилер болашақтағы кез келген келіссөздерді тоқтатты, ал Фрондизи одан кейін бейтарап позицияны қабылдады.

Экономикалық саясат

Фрондизи Аргентинаны соңғы жиырма жыл бойы мазалаған негізгі экономикалық проблемаларды шешу арқылы экономиканы күшейтуге тырысты. Оларға мұнай өндірісінің жеткіліксіздігі (мұнайдың 60% импортталуы керек еді, ал барлық мұнайдың 80% электр энергиясын өндіруге жұмсалды), темір өндірісінің нашарлығы, электр энергиясының жетіспеуі және көліктің жеткіліксіздігі мен тозуы (әсіресе теміржол) кірді. Ол Перонның 1946-1955 жылдардағы басқаруынан экономикалық қиындықтарды мұра етті, ол кезеңде үлкен теміржол субсидиялары бюджет тапшылығына әкелді. Бұл субсидиялар мемлекеттік қазынадан күніне бір миллион доллар тұрады. Бұған қоса, Перон сайлау кезіндегі 1,7 миллиард АҚШ доллары бюджеттік резервтердің көп бөлігін француз және британдық компаниялардан жеке теміржол компанияларын сатып алып, мемлекеттік меншікке беруге жұмсады. Ұлттық компаниялар жаңартылып, кеңейтілді. Сынаушылар олардың нәтижесінде қызметкерлердің саны артып, жалақы төлемдері ұлғайып, содан бері мемлекеттік бюджетке салмақ түсірді дейді. Фрондизи экономист Рохелио Хулио Фриджериоға Аргентинаны автокөлік және мұнай салаларында өзін-өзі қамтамасыз ету және елдің жартылай дамыған жол және электр желілерін жылдам кеңейту үшін батыл жоспар жасауды тапсырды. (1950-жылдары бұл желілер халықтың жартысына жетпейтін, ал кедей солтүкте 20%-дан да аз бөлігіне қызмет көрсетті). Фрондизидің экономикалық көзқарасы Перонның ұлттық бағытынан түбегейлі өзгеше болды. Өнеркәсіптік дамуға инвестицияларды арттыру үшін Фриджерио "Шетелдік инвестициялар туралы" заңды қабылдауды қолдады. Бұл заң шетелдік компанияларға жергілікті компанияларға ұсынылғандай жеңілдіктер ұсынды. Ол сондай-ақ шетелдік инвесторлар елде жұмыс істегенде құқықтық қорғауды күшейту үшін Шетелдік инвестициялар департаменті мен комиссиясын құрды. 1962 жылы Аргентина жан басына шаққандағы ЖІӨ көрсеткіші бойынша Австрия, Италия, Жапония және бұрынғы отаршылдық державасы Испаниядан жоғары болды. 1958 және 1959 жылдары жасалған инвестициялардың салдарынан инфляция өсті (оның бір бөлігі энергия мәселесімен байланысты), және 1959 жылдың басында ол жылдық 113%-қа жетті.

Өнеркәсіптік саясат

1958-1963 жылдар аралығында Аргентинаға шетелдік инвестициялардың тарихи ең жоғары деңгейіне жетілді: 1912-1975 жылдар аралығындағы кезеңдегі жалпы соманың шамамен 23 пайызы. Импортты алмастыру процесінің екінші кезеңінде автомобиль, мұнай және мұнай-химия, химия, металлургия, электр және электр емес машина жасау салалары басымдық алды. Инвестициялар қорғалған ішкі нарықтың мүмкіндіктерін пайдалануға бағытталды. 1958 жылы АҚШ-тың мұнай компанияларымен YPF атынан жұмыс істеу туралы келісімдер жасалды. Мақсаты – көмірсутектерді өзімен қамтамасыз ету және оларды шетелден сатып алу қажеттілігінен құтылу еді. Үш жылдық басқару ішінде Аргентинада мұнай және табиғи газ өндірісі 150 пайызға өсті. Тарихымызда алғаш рет ел мұнаймен толықтай өзін-өзі қамтамасыз етті, Аргентина мұнай импорттаушы елден мұнай экспорттаушы елге айналды.

Мұнай

Фрондизи Аргентинаның мол мұнай қорын дамытуды сайлаушылар арасында ұлтшылдықты күшейту және экономиканы нығайту үшін пайдаланды. Фрондизи 1958 жылы билікке келген кезде, 1930 жылдары кейде зорлық-зомбылыққа жүйген Standard Oil компаниясы елден қуылғаннан бері мұнай өндірісі айтарлықтай өспеген еді. Аргентина автокөліктерге көбірек тәуелді болғандықтан, мұнай импорты елдің шетел валютасын сарқып жіберді. 1940 жылдары мұнай өндірісін арттыру мәселесі күрделі дау тудырды. UCR (Радикалды азаматтық одақ) мұнай қорын бақылау үшін мемлекеттік монополияны жақтады. Авельянеда декларациясында (Балбиннің UCRP – оның UCR-дің қанаты және Фрондизидің UCRI қолдаған ортақ платформа) мемлекеттің мұнайды барлауға инвестиция салу және Аргентинаны жақын арада өзін-өзі қамтамасыз ету қажеттілігі саясат ретінде жарияланды. Фрондизи 1949-1962 жылдар аралығында созылмалы сауда дефицитін тудырған салаларға шетелдік инвестицияларды ынталандырды. Оның өкілеттігі кезіндегі барлық шетелдік инвестициялардың 90% мұнайды барлауға, мұнай өңдеу зауыттарына, автоөнеркәсіпке, болат өндірісіне және тұтыну тауарларына бағытталды. 25 ең ірі жобаның 10-ы жаңа мұнай кендерін іздеуге арналған. Петрохимия саласына рекордтық мемлекеттік инвестициялар синтетикалық резеңке өндірісін бес есеге арттырды; 1962 жылға қарай шикі мұнай өндірісі үш есеге өсіп, 16 миллион куб метрге жетті. Мұнайда өзін-өзі қамтамасыз ету Аргентинаның жылдық импорт шығындарын жүздеген миллион долларға азайтты. Бұл 13 жылға созылған, көбінесе үзіліссіз экономикалық өсімге, әсіресе өнеркәсіпке көмектесті. Мұнай өндіру үшін отыз алты мұнай бұрғылау установкасы сатып алынды, бұл Аргентина тарихындағы ең ірі сатып алу болды. 1960 жылы осы командалардың жүзден астамы Әкімшілікке жұмыс істеді, бұл YPF-тің әдеттегі санынан екі есе көп. Осылайша 1958 жылғы энергия дағдарысы шешілді және ел үнемі зардап шеккен "электр диетасы" мен тоқ кесілуі тоқтатылды.

Еңбек саясаты

1957 жылдан бастап кәсіби одақтарда сайлаулар өтті, олардың көпшілігі перонизмнің жеңісімен аяқталды. Кәсіби одақтар үш топқа бөлінді: 62 ұйым (перонистер), 32 демократиялық кәсіби бірлестік (социалистер мен радикалдар) және MUCS (коммунистер). 1958 жылы 14 499 нөмірі заңмен әрбір зейнеткерге жұмыс істеген кезінде алған табысының 82 пайызы автоматты түрде төленетін болды. 1960 жылдың қазан айында тәуелсіз перондық кәсіби одақтар 20 комиссиясын құрып, 1955 жылғы әскери төңкерістен бері үкімет тарапынан араласып отырған Жалпы еңбек конфедерациясының (CGT) қайтарылуын талап етті. Үкіметке қысым көрсету мақсатында 20 комиссиясы 7 қарашада жалпы ереуіл жариялады, бұл президент Фрондизиді оларды қабылдауға және 1961 жылдың 3 наурызында CGT-ні 20 комиссиясына қайтаруға келісуге мәжбүр етті.

Білім беру саясаты

1918 жылғы университет реформасынан кейін Аргентинаның білім беруі, әсіресе университет деңгейінде, үкіметтен де, ықпалды католик шіркеуінен де тәуелсіз болды. Перон билігі кезінде шіркеу елдің зайырлы білім беру жүйесіне қайта орала бастады, мемлекеттік мектептерде катехизис қайта енгізіліп, шіркеу мекемелеріне субсидиялар беріле бастады. 1954 жылы саясаттың күрт өзгеруі Перонның күштеп құлатылуына себеп болды, бірақ одан кейін Арамбуру оның бұрынғы, клерикалды саясатын қайта жаңартып қойды. Фрондизи бастапқыда 1955 жылғы Арамбурудың 6403 заңына қарсы болды, ол жалпы жеке білім беруді, әсіресе шіркеулік немесе, көбінесе, католиктер басқаратын мектептерді (мұғалімдері дінсіздерден құралған) дамытты. Жаңа саясаттың қолдау табатынына сенімді шіркеу жақтастары Аргентина католик университетін құрды. UCRI бұл саясатқа қарсы болды, бірақ Фрондизи билікке келгеннен кейін ол одан әрі клерикалды реформаларды қолдауға көшті, оларды ол «тегін білім беру» деп атады. Өз партиясының көптеген мүшелері қарсы болды, әсіресе Буэнос-Айрес университетінің президенті (оның інісі Ризиери) Фрондизидің саясатты өзгерту себептерін ашық айтты, «Маған шіркеудің қолдауы керек» деді. Доктор Артуро Фрондизи 1958-1962 жылдар аралығында Аргентинаның демократиялық президенті болды. Оның жеке және саяси құндылықтарына негізделген беделі уақыт өте келе артты. Ол саясаттан «қарыз алған» интеллектуал және елінің, халқының өркендеуі мен байлығын құрған үлгілі тұлға болды. Ол қарапайым өмір сүрді және алғыс білдірген қоғамның сүйіспеншілігі мен құрметімен көшті. Аргентина демократиясы мен аргентиналықтар оның беделін жоғары бағалайды және этикалық, азаматтық мінез-құлықпен және мемлекеттік қызметкер ретінде саясаткердің үлгісі ретінде қарастырады. 1999 жылғы 28 қазанда, жұма күні, Фрондизидің ата-анасы туған Италияның Умбрия аймағындағы Губбио қаласындағы алаңнан оның туған күніне орай Аргентинаның бұрынғы президентінің атын жазған тақташа табылды. Қала әкімі Убальдо Корацци және жергілікті Ротари клубының президенті Гаэтано Нарделли итальяндық шенеуніктерден өкілдік етті. Аргентина атынан Италиядағы елші Феликс Боргоново, Білім министрі Мануэль Гарсия Сола, Артуро Фрондизи қорының төрағасы доктор Канете және Фрондизи үкіметінің бұрынғы министрі және лауазымды тұлғасы Антонио Салония қатысты. Осылайша Губбиодағы бұл алаң «Пьяцца Артуро Фрондизи» деп аталды. Аргентиналық саясаткерлер Кристина және Нестор Киршнер, Роберто Лаванья, Рикардо Лопес Мерфи және Эдуардо Духалде (басқалармен қатар) Артуро Фрондизидің басшылығына құрметтесетінін мәлімдеді, олардың идеологиясына немесе саяси партиясына қарамастан. Көптегендер оны ең үздік көшбасшылардың бірі деп санайды, сондай-ақ елдік жобасы бар соңғы президент деп есептейді. Оның қайтыс болғаннан кейін он жыл өткен соң, Ривадавия даңғылында, Каса Росаданың алдында, Banco Nación-ның орталық кеңсесінде құрметті шара өтті, онда жүзден астам достары мен жақтастары жиналды. Фрондизи демократияның жақтаушысы болды. Оның тұрақты дамушылдық ұстанымы аргентиналықтардың міндетті түрде жүруі керек жолды ашты, деді Рауль Альфонсин, ол Фрондизиді осылай мақтады, бірақ екеуі де сол кездегі қарама-қайшылыққа толы радикализмнің әртүрлі бағыттарына жатқан еді. Мереке күні бойы жалғасты. 2008 жылғы 6 наурызда Буэнос-Айрес қаласының заң шығарушы органы 9 де Хулио Сур тас жолын Аргентинаның бұрынғы президентінің құрметіне Autopista Presidente Arturo Frondizi деп атады. 2008 жылғы 7 қазандағы 5465 қаулымен «Президент Артуро Фрондизи» атауы Юнин индустриялық паркіне бұрынғы президенттің ұлттық өнеркәсіпке қосқан үлесіне құрмет көрсету үшін берілді. Тиісті шара 2009 жылғы 7 қарашада өткізілді. 2008 жылғы 22 маусымда ресми курьер Ұлттық конгресс сарайының көк бөлмесінде «Артуро Фрондизи – туғанына 100 жыл, Ұлт президенті болғанына 50 жыл» деген ұраны бар марканы таныстырды. Маркада бұрынғы президенттің бейнесі және оның жанында мұнай өндіру сорғылары бейнеленген, бәрі ашық көк түс фондық түсте. 2008 жылғы 28 қазанда бұрынғы президентке құрметті ескерткіш Пасо-де-лос-Либрес қаласында оның есімін алған алаңда орнатылды. 2009 жылғы 3 сәуірде Аргентина үкіметі Артуро Фрондизидің туғанына жүз жыл толуына және Аргентина Ұлтының президенті болып тағайындалуына елу жыл толуына орай оның бейнесі салынған монета шығаруды бұйырды. Бұл шара 2009 жылғы 4 наурызда 26479 заңымен ресімделді, ол Ресми газетте жарияланды. Ережеге Вице-президент Хулио Кобос, Депутаттар палатасының төрағасы Эдуардо Феллнер және Парламенттік хатшысы Энрике Идальго қол қойды. 2010 жылғы 29 қыркүйекте кеңесшілер бірауыздан «Президент Артуро Фрондизи» деп атауға қатысты қаулы жобасын мақұлдады. Кеңесшілер 29 қыркүйектегі Құрметті кеңесте қатысты. Justicialista партиясы да, UCEDE де жобаны қолдады. Радикализм қатыспады, бірақ Вице-президент Роберто Гадеа былай деді: «Маңыздысы – Индустриялық парк, сондықтан аты жақсы; сондықтан біз де бұл келісімді қолдаймыз». Фрондизи сонымен қатар ұлттық және халықаралық деңгейде көптеген марапаттар мен танылулар алды.