Кіріспе
Шотландиядағы Эдинбург пен Фрейзербург арасындағы, Данди мен Абердин қалалары арқылы өтетін шотландтық жол – A90 тас жолы. Бұл Шотландияның шығысындағы маңызды солтүстік-оңтүстік бағытты жол, Эдинбургтен Фрейзербургке дейін созылады. A9 және A82 тас жолдарымен бірге, ол Орталық аймақты солтүстікке қарай жалғастыратын үш негізгі магистральдың бірі болып табылады.
the Scottish road
The A90 road is a major north to south road in eastern Scotland, running from Edinburgh to Fraserburgh, through Dundee and Aberdeen. Along with the A9 and the A82 it is one of the three major north–south trunk roads connecting the Central Belt to northern destinations.
Өмірбаян
A90 автожолының құрылысы мен дамуын Шотландияның солтүстік-шығыс аймағының экономикалық дамуымен байланысты қарастыру қажет, нәтижесінде Перт пен Абердин арасындағы бағытта көлік қозғалысы артқан болатын. Мұны ескере отырып, 1979 жылы Ұлыбритания үкіметі аталмыш жолды екі қатарлы қозғалысқа арналған стандартқа жеткізуге басымдық беретінін жариялады. Бұрын Данди мен Стоунхейвен арасындағы магистральды жол теміржолмен бірге сол бағытты ұстанған еді, енді ол Форфар мен Лоренскирк арқылы ішкі бағытқа көшеді деп шешілді. Жаңа бағытқа Перттен Дандиге дейінгі A85 автожолы, Данди мен Форфар арасындағы A92 автожолы, Форфар мен Стоунхейвен арасындағы A94 автожолы және Стоунхейвеннен Абердинге дейінгі A92 автожолы кіретін еді. 1994 жылы жол нөмірлерінің шатасуы осы жолдарды қайта нөмірлеу және Эдинбургтен Абердинге дейінгі A90 (M90) магистральды жолын құру арқылы шешілді. 1996 жылы Лонгфорган қаласындағы деңгейлерде бөлінген түйіскен жол ашылды. A90 автожолының Балмеди мен Типерти арасындағы бөлігі 2018 жылы екі қатарлы қозғалысқа арналған жолға жаңартылды. 2018 жылдың 3 қыркүйегінде Абердиннің батыс айналма жолының ашылуына дайындық ретінде A90 автожолының Стоунхейвен мен Блэкдог арасындағы бұрынғы бөлігі A92 болып қайта нөмірленді, ол A90 автожолының жаңа бағыты болды.
Бағыт
Эдинбургтен A90 батысқа қарай жүреді және M9 автокөлігіне апаратын M90 автожолының айналма бағытына қосылады, алайда осы қосылысқа жеткенде ғана солтүстікке қарай жол жүру мүмкін. M90-пен қосылғаннан кейін, Queensferry Crossing-те M90-қа айналғанға дейін A жолының қысқа бөлігі ретінде жүреді. Пертте, Кинноулл төбесінің астында, M90 қайтадан A90 болады, енді солтүстік-шығысқа қарай Дундиге және Кингсвей жол жүйесі арқылы өтеді. Содан кейін Форфар, Бречин және Стракатродан өтеді. 2019 жылы ашылған Stonehaven-нен солтүстікке қарай Cowie Water арқылы өткеннен кейін, жаңа айрылыс, Абердиннің батыс шеткі айналма жолының (A'PRT) бөлігі ретінде A90 жолын солтүстікке қарай қайта бағыттап, қаладан батысқа қарай Питеркултер, Миллтимбер, Вестхилл және Кингсвелл қалаларының қала маңындағы дамуынан өтіп, Абердин әуежайы мен Дайс қаласынан шығысқа қарай бұрылады. Бұрын A90-тің бөлігі болған жолдың бөлігі A92-ге қосылды және Ньютонхилл, Портлетен, Коув-Бей, Абердиннің қалалық аймағы мен Дон көпірі арқылы жалғасады. Солтүстікке қарай жалғаса отырып, жол Элонға жақын Ythan сағасын кесіп өтеді, онда ол Питерхедті (және Балмур көпірінен өтіп) Фрейзербургке бара жатқан бір қатарлы жолға айналады. A952 жолы Mintlaw арқылы Абердинширдің негізгі жүк тасымалдау маршруты болып табылады. A90 автожолының Дундиден Абердинге дейінгі бөлігінде көптеген жылдамдық камералары орнатылған. Бұрын A90 бойымен Дундиден Абердинге дейінгі 60 мильдік (97 км) сапар оннан астам жылдамдық камерасын, оның ішінде көптеген тұрақты Gatso типтерін, сондай-ақ мобильді камералық фургондар пайдаланатын жерлерді қамтыды. Бұл камералар жолдың ұзақ және жылдам учаскелерінде, сондай-ақ қауіпті жол қиылыстарына жақын орналасқан, мысалы, жылдамдық шектеулері бар Лоренсекирк қиылысында. Бұл шара осы қиылыстың қауіпсіздігін жақсарту мақсатында енгізілген. Форфарда да осындай жылдамдық шектеуі салынған, бірақ екі жаңа деңгейдегі қиылыстар салынғаннан кейін шектеу алынып тасталды. 2017 жылы Дунди мен Стоунхейвен арасында орташа жылдамдық камералары орнатылды, әр жағында 15 камера, шамамен әр 5 миль (8 км) арақашықтықта, барлығы 30 камера. 2018 жылдың қаңтар айында BBC News хабарлағандай, жылдамдық шектеуін сақтау көрсеткіші 5 жүргізушінің 2-інен 100 жүргізушінің 99-ына дейін өсті. A90 автожолының қысқа бөлігі, M90-ның оңтүстік аялдамасынан Барнтон тоғысына дейін (A902-мен тоғысатын жер) Испанияның Инвернесс пен Алгесирас қалаларын байланыстыратын E15 Еуропалық маршрутының бөлігі болып табылады. E15 солтүстікке қарай M90 автожолымен, ал оңтүстікке қарай A902 автожолымен Эдинбург қаласының айналма жолына қарай жалғасады. A90 2018 жылы Абердиннің батыс шеткі айналма жолы ашылғанға дейін жағалау бойымен және Абердин қаласы арқылы өтті. Бұрынғы A90 тас жолының Стоунхейвеннен Абердиннің солтүстігіне дейінгі бөлігі қазір A92 автожолының бөлігі болып табылады.
Болашақ
2019 жылы A90 және A937 бағыттары арасындағы жазық қиылысты бірнеше адамның қаза болуына байланысты, оны көпірге айналдыруға дайындық жұмыстары жүргізілді. Бұл, жылдар бойы жергілікті тұрғындар жүргізген науқандардың нәтижесі болды. Дегенмен, 2021 жылы жұмыстардың кешіктірілгені туралы хабарланды. Құрылысы жоспарланған көпір, 2020 жылы Дунди-Абердин теміржол желісін кесіп өтетін жақын орналасқан көпірдің жол қозғалысы үшін жабылуынан кейін, кейбір үйлерге жалғыз қол жеткізу жолы болып табылатын Оатихиллдегі жазық өткелді жабуды қажет етеді. Абердиннің солтүстігіндегі учаскені екі жолға бөлу мәселесі 1980 жылдардан бері зерттеліп келеді. 2007 жылы Балмеди мен Типперти арасындағы учаскені екі жолға бөлу туралы ұсыныс жарияланды. Балмедиден Типпертиге дейінгі бөлік кеңейтілген AWPR жобасы аясында екі жолға бөлінгенімен, 2023 жылы Шотландия үкіметі Эллонның солтүстігіндегі бағытты екі жолға бөлу жоспарында емес екенін мәлімдеді.