Кіріспе

жоқ. hdi = gini = 44.3 (2017) edbr = 140-шы (орташа, 2020) еңбек = мамандықтар = жай тізімдегілер ауыл шаруашылығы: 67.5% өнеркәсіп: 7.3% қызмет көрсетулер: 25.2% (2017 ж. бағасы) экспорттық тауарлар = платина, мақта, темекі, алтын, ферроқорытпалар, мата / киім экспорттық серіктестер = импорт = $8.68 миллиард (2022 ж. бағасы) импорттық тауарлар = машиналар мен көлік құралдары, өзге де өндірілген заттар, химиялық заттар, отын, азық-түлік өнімдері импорттық серіктестер = ағымдағы шот = -716 миллион доллар (2017 ж. бағасы) қарыз = ЖІӨ-нің 58.47% (2022 ж. бағасы) кіріс = *ZWL58.2 триллион (2024 жылға жоспарланған) 10.0 миллиард АҚШ доллары (ресми курс $1:5,790 (қараша 2023)) 6.26 миллиард АҚШ доллары (қара нарық $1:9,300 (қараша 2023)) шығындар = 5.5 миллиард (2017 ж. бағасы) Ауыл шаруашылығы және тау-кен өндірісі экспортқа үлкен үлес қосады. Экономика 2023 жылдың соңында 73 миллиард долларға бағаланады. Елде металлургиялық хромит қоры бар. Басқа коммерциялық минералдық кен орындарына көмір, асбест, мыс, никель, алтын, платина және темір кендері кіреді.

Қазіргі экономикалық жағдайлар

2000 жылы Зимбабве жерді қайта бөлу актісін жоспарлады, ол колонизация арқылы алынған ақтарға тиесілі коммерциялық шаруашылықтар мен жерлерді қара көпшілікке беруді көздеді. Жаңа иеленушілер, негізінен жергілікті азаматтар мен биліктегі ZANU PF партиясының жетекші мүшелерінен құралды, олардың көпшілігі ауыл шаруашылығында тәжірибесіз немесе мүдделі емес еді, нәтижесінде бұрынғы жер иелерінің еңбекке көп күш жұмсалатын, жоғары тиімді басқаруын сақтап қала алмады. Жерді немесе жабдықты сату арқылы қысқа мерзімді пайдаға қол жеткізілді. Ауыл шаруашылығы саласындағы қазіргі біліктіліктің жетіспеуі ауыр экспорттық шығындарға және нарық сеніміне кері әсер етті. Елде азық-түлік өндірісі күрт төмендеді, ал пайдаланылмаған жерлер ауылдық қауымдардың күнкөріс шаруашылығы үшін пайдаланылуда. Жүгері сияқты негізгі азық-түлік өнімдерінің өндірісі тиісінше қалпына келді, бірақ темекі және кофе сияқты экспорттық дақылдардағы жағдай өзгеше. Зимбабве әлем тарихында 30-шы рет тіркелген гиперинфляцияны бастан өткерді. Мемлекеттік шығындар ЖІӨ-нің 29,7% құрайды. Мемлекеттік кәсіпорындарға үлкен субсидиялар беріледі. Салықтар мен тарифтер жоғары, ал мемлекеттік реттеу компаниялар үшін қымбатқа түседі. Кәсіпорынды ашу немесе жабу процесі ұзаққа созылып, қымбатқа бағаланады. Еңбек нарығының ережелеріне байланысты қызметкерлерді жұмысқа алу және босату ұзаққа созылатын процедура болып табылады. 2008 жылға қарай жұмыссыздық деңгейі 94% -қа жетті. Қызықтысы, 2021 жылдың желтоқсанына дейін Дүниежүзілік банк мәліметтері бойынша Зимбабведегі жұмыссыздық деңгейі 5,17% құрады, бұл оны Африкадағы ең төменгі көрсеткіштердің біріне айналдырды. Work In Zimbabwe сияқты Зимбабведегі жұмыс іздеу сайттары да күн сайын көптеген жұмыс орындарын жариялау арқылы бұл деректерді растайды. Африкалық прогресс тобының 2014 жылғы есебінде жан басына шаққандағы ЖІӨ-ні екі еселеуге қажетті жылдарды анықтау үшін зерттелген барлық африкалық елдердің ішінде Зимбабве ең нашар көрсеткіш көрсетті, және қазіргі даму қарқынымен елдің жан басына шаққандағы ЖІӨ-ні екі еселеуіне 190 жыл қажет болады. Индегендеу бағдарламасы (міндетті түрде сатып алу), еркін баспасөздің болмауы, АҚШ долларын ресми валюта ретінде қолданудан бас тарту мүмкіндігі және MDC-мен Ұлттық Бірлік Үкіметі аяқталғаннан кейінгі саяси белгісіздік, сондай-ақ ZANU PF ішіндегі билік күресі елдің экономикалық жағдайы одан әрі нашарлауы мүмкін деген алаңдаушылықты күшейтті. 2016 жылдың қыркүйегінде қаржы министрі экономиканың нашар өнімділігінің маңызды себептері ретінде "өндірістің төмен деңгейі және оның салдарынан туындаған сауда дефициті, шетелдік тікелей инвестициялардың жеткіліксіздігі және үлкен берешектерге байланысты халықаралық қаржыға қол жеткізе алмауы" деп атады. Зимбабве Дүниежүзілік банк тобы жариялаған бизнес жүргізудің жеңілдігі туралы есепте 190 елдің ішінде 140-шы орынды иеленді. Олар несие алу мүмкіндігі (85-ші орын) және азшылық инвесторларды қорғау (95-ші орын) бойынша жоғары бағаланды.

Көлік

Зимбабведегі ішкі көлік және электр қуаты желілері жеткілікті, бірақ бірнеше жыл бойы күтімге мән берілмеген. Зимбабве арқылы екі транс-Африкалық автомобиль жолы өтеді: Каир – Кейптаун тас жолы және Бейра – Лобито тас жолы. Ірі қалалық және өнеркәсіптік аймақтар нашар асфальтталған тас жолдармен байланысады, ал Зимбабве Ұлттық теміржолдары басқаратын теміржол желілері Зимбабвені барлық көрші елдерімен байланыстыратын Орталық Африканың кең теміржол желісіне қосады.

Энергия

Зимбабве электр энергиясын жеткізу басқармасы елге электр энергиясын ұсынуға жауапты. Зимбабведе электр энергиясын өндіру үшін екі ірі нысан бар: Кариба тоғаны (Замбиямен бірлесіп иеленеді) және 1983 жылдан бері Хванге көмір кеніне жақын орналасқан ірі Хванге жылу электр станциясы. Дегенмен, жалпы өндіріс көлемі қажеттілікке жетпейді, нәтижесінде электр қуаты үнемі өшіріліп тұрады. Хванге станциясының ескіруі және техникалық қызмет көрсетуге немқұрайлы қарауы салдарынан толық қуатын пайдалану мүмкін емес. 2006 жылы нашарлаған инфрақұрылым және генераторлар мен көмір өндіруге қажетті қосалқы бөлшектердің жетіспеуі Зимбабвенің қуатының 40% -ын импорттауға әкелді, оның ішінде Демократиялық Конго Республикасынан 100 мегаватт, Мозамбиктен 200 мегаватт, Оңтүстік Африкадан 450 мегаваттқа дейін және Замбиядан 300 мегаватт. 2010 жылдың мамыр айында елдің электр энергиясын өндіру көлемі шамамен 940 МВт болды, ал ең жоғары сұраныс 2500 МВт-қа жетті. Жеке шағын генераторларды пайдалану кеңінен таралған.

Білім

Зимбабведегі білім беру жүйесінің жағдайы экономиканың дамуына әсер етеді, ал экономиканың жағдайы мұғалімдерге қолжетімділік пен білім беру сапасына әсер етуі мүмкін. Зимбабве Африкадағы ең жоғары сауаттылық деңгейлерінің біріне ие, ол 90%-дан асады. Дегенмен, 2000 жылдан бері қарай үдей бастаған дағдарыс ресурстардың жетіспеуі және мұғалімдер мен мамандардың (мысалы, дәрігерлер, ғалымдар, инженерлер) басқа елдерге қоныс аударуы салдарынан осы жетістіктерді азайтып жіберді. Сонымен қатар, бастауыш және орта білім беру сатыларында жаңа оқу жоспарының енгізілуі бұрынғы күшті білім беру саласының жағдайына өзгерістер енгізді.

20002009 жыл

Соңғы жылдары Зимбабведе экономикалық қиындықтар күрт өршіп кетті. Көптеген батыс елдері Зимбабве үкіметінің жер реформасы бағдарламасы, сот жүйесіне үнемі араласуы мен қауіп көрсетуі, сондай-ақ нақты емес баға мен валюта бағамдарын сақтап тұруы инвесторлардың сенімін күрт төмендеткенін айтады. 2000 жылдан 2007 жылдың желтоқсанына дейін ұлттық экономика 40%-ға дейін қысқарды; инфляция 66 000%-дан асып кетті, ал қатты валюта, отын, дәрі-дәрмек және азық-түлік таңсығы болды. Жан басына шаққандағы ЖІӨ 40%-ға, ауыл шаруашылығы өнімдері 51%-ға, өнеркәсіптік өндіріс 47%-ға төмендеді. Мугабе үкіметі Зимбабведегі экономикалық қиындықтарды Батыс елдері салған санкциялармен байланыстырады. Ұлыбритания, АҚШ және ЕО-ның салған санкциялары Зимбабве халқының экономикасын және тұрмыс жағдайын құлдыратып, президент Мугабе үкіметін құлатуға бағытталған деп айтылады. Бұл елдер өз тарапынан санкциялардың Мугабе мен оның жақын шеңберіне, сондай-ақ оларға тиесілі кейбір компанияларға бағытталғанын мәлімдейді. Сыншылар Буш қол қойған "Зимбабве демократиясы және экономикалық жаңару туралы 2001 жылғы заңды" Зимбабве экономикасын әлсіретуге жасалған тыраш әрекет деп есептейді. Заңға қол қойылғаннан кейін көп ұзамай, ХВҚ Зимбабвеге қаржы көмегін тоқтатты. Қаржы институттары Зимбабвеге қолдау көрсетуді тоқтата бастады. Санкциялардың талаптарына сәйкес, барлық экономикалық көмек "демократияландыру, адам құқықтарын құрметтеу және заң үстемдігін" қолдау мақсатында ұсынылуы керек еді. ЕО Зимбабведегі барлық жобаларға қолдау көрсетуді тоқтатты. Санкциялар мен АҚШ және ЕО-ның сыртқы саясатының салдарынан Зимбабвенің басқа елдер сияқты ешбір қарызы кешірілген жоқ. Басқа сарапшылар да Зимбабве үкіметімен байланысы бар тұлғалар мен компаниялардың активтерін ЕО қалай тоқтатып қойғанын, оның Зимбабве үшін қаншалықты экономикалық және әлеуметтік шығынға әкелгенін атап көрсетті. 2004 жылдың ақпанында Зимбабве сыртқы қарыздарды төлеуді тоқтатты, осының нәтижесінде Халықаралық валюта қорынан (ХВҚ) міндетті түрде шеттетілді. Бұл жағдайға қоса, БҰҰ-ның Дүниежүзілік азық-түлік бағдарламасы әлемдік қауымдастықтың жеткіліксіз үлесіне байланысты азық-түлік көмегін тоқтатуы үкіметті жергілікті көздерден қарыз алуға мәжбүр етті.

Гиперинфляция 2004-2009 жылдар

Зимбабве 2000 жылы ресми бағам мен қара нарықтағы бағам арасындағы айырмашылықпен күшейтілген шетелдік валютаның қатты тапшылығын бастан кешіре бастады. 2004 жылы импорттаушылар үшін шетел валютасын сауда-саттыққа шығару жүйесі енгізілді, бұл уақытша шетел валютасы дағдарысының сәл азаюына әкелді, бірақ 2005 жылдың ортасына қарай шетел валютасының жетіспеушілігі қайтадан қатты болды. Валютаның құны орталық банк тарапынан екі рет, алдымен 9 000 АҚШ долларына дейін, содан кейін 2005 жылдың 20 шілдесінде 17 500 АҚШ долларына дейін құнсыздалды, бірақ сол кезде бұл қара базарда қол жетімді бағамның жартысы ғана деп хабарланды. 2005 жылдың шілдесінде Зимбабве Оңтүстік Африка үкіметінен 1 миллиард АҚШ долларын шұғыл несие алуды сұрайтыны туралы хабарланды, бірақ бұл идея талқыланып жатқандығы туралы үнемі хабарлар айтылып жүрсе де, ешқандай қаржылық қолдау жария етілмеген. 2005 жылдың желтоқсан айында Зимбабве Халықаралық валюта қорына 120 миллион АҚШ долларын жұмбақ қарызды қайтарып берді. Зимбабве долларының ресми айырбас бағамы 2006 жылдың басынан бері бір АҚШ долларына 101 196 ЗАД болды, бірақ 2006 жылдың 27 шілдесінде параллель (қара нарықтағы) бағам бір АҚШ долларына 550 000 ЗАД жетті. Салыстырмалы түрде, 10 жыл бұрын валюта бағамы бір АҚШ долларына 9,13 доллар болатын. 2006 жылдың тамызында RBZ Зимбабве долларын 1000 ZWD-ға 1 (қайта бағаланған) долларға қайта бағалады. Сонымен қатар Зимбабве доллар құнын АҚШ долларына қатысты 60%-ға төмендетті. Жаңа ресми айырбас бағамы АҚШ долларына 250 зэквонт қайта бағаланды. Параллель нарықтағы баға бір АҚШ доллары үшін шамамен 1200-1500 зэквонт (2006 жылғы 28 қыркүйек) аралығында бағаланды. 2006 жылдың қарашасында 1 желтоқсанға жуық уақытта тағы да құнсыздану болатыны және ресми валюта бағамы бір АҚШ долларына 750 зэквонтқа өзгеріске ұшырайтыны туралы хабарланды. Бұл ешқашан жүзеге аспады. Алайда, параллель нарықта бұл жаңалыққа бірден жауап қайтарылып, параллель бағам АҚШ долларына 2000 звонтқа дейін төмендеді (2006 жылдың 18 қарашасы) және жыл соңына дейін АҚШ долларына 3000 звонтқа дейін төмендеді. 2007 жылдың 1 сәуірінде параллель нарықта 1 АҚШ долларына 30 000 звонт сұралды. Жыл соңына қарай бұл шамамен 2 миллион долларға дейін төмендеді. 2008 жылдың 18 қаңтарында Зимбабве резервтік банкі жоғары номиналды ZWD параллель чектерін (мерзімі аяқталған банкнота) шығара бастады, оның ішінде бірінші шығарылған кезде әрқайсысы 1,35 АҚШ долларынан (70 фунт стерлинг; 0,90 евро) төмен болатын 10 миллион долларлық параллель чектер де бар. 2008 жылдың 4 сәуірінде Зимбабве резервтік банкі 25 млн. және 50 млн. долларлық жаңа чектерді енгізді. Бірінші шығарылым кезінде олар сәйкесінше параллель нарықта 0,70 АҚШ доллары мен 1,40 АҚШ долларын құраған. 2008 жылғы 1 мамырда RBZ белгілі бір шарттармен доллардың құнын өзгертуге рұқсат етілгенін мәлімдеді. Алғашқы шығарылған күні 250 миллион долларлық чек теңшекті нарықта шамамен 1,30 АҚШ долларын құраған. 2008 жылдың 15 мамырында RBZ 500 миллион долларлық жаңа чек шығарды. Алғашқы шығарылым кезінде оның құны 1,93 АҚШ доллары болатын. 2008 жылы 15 мамырда RBZ 5 миллиард доллар (алғашқы шығарылған кезде 19,30 доллар), 25 миллиард доллар (96,50 доллар) және 50 миллиард доллар (193 доллар) номиналды құны бар үш "арнайы агрочек" шығарды. Сондай-ақ, жаңа агрочектерді кез келген тауарлар мен қызметтерді сатып алуға пайдалануға болады. 2008 жылғы 30 шілдеде RBZ-нің губернаторы Гидеон Гоно 2008 жылғы 1 тамыздан бастап Зимбабве долларын 10 нөлді алып тастау арқылы қайта аталатындығын жариялады. 10 млрд. звонт қайта атаудан кейін 1 долларға айналды. Гоно ақша басып шығаруды жалғастыруға уәде бергеннен кейін, тағы да банкноттар шығарылды: $10,000 және $20,000 (29 қыркүйек); $50,000 (13 қазан); $100,000, $500,000 және $1 миллион (3 қараша); $10 миллион (2 желтоқсан); $50 миллион және $100 миллион (4 желтоқсан); $200 миллион (9 желтоқсан); $500 миллион (11 желтоқсан); $10 миллиард (19 желтоқсан); $1 триллион (17 қаңтар 2009). 2009 жылдың 2 ақпанында Зимбабве долларынан ресми түрде бас тарту алдында 12 нөлді алып тастау арқылы соңғы номиналды валюта енгізілген. Экономиканың қалпына келуін күтіп, Зимбабве жаңа валютаны енгізудің орнына шетел валютасына сүйенді.

Доллармен айырбасталу: 2009 жылдан қазіргі уақытқа дейін

2009 жылдың ақпан айында жаңадан құрылған ұлттық бірлік үкіметі (оның ішінде Мугабеге қарсылық білдіргендер де бар) экономиканы жандандыру және инфляцияны тоқтату мақсатымен экономиканың барлық саласында шетелдік валютамен жасалатын операцияларға рұқсат берді. Зимбабве доллары тез арада сенімін жоғалтты, ал 2009 жылдың сәуір айында Зимбабве доллары толығымен қолданудан шығарылып, үкіметтік операцияларда АҚШ долларымен алмастырылды. 2014 жылы сегіз ресми валюта қолданыста болды: АҚШ доллары, Оңтүстік Африка ранды, Ботсвана пуласы, Ұлыбритания фунт стерлингі, Австралия доллары, Қытай юаны, Үндістан рупиясы және Жапон иены. Долларландыру инфляцияны тежеп, банк жүйесінің тұрақтануына және 2009 жылдан кейін экономиканың баяу өсуіне мүмкіндік берді. Долларландырудың басқа да салдары болды, олардың ішінде: салық салудың және қаржылық ашықтықтың төмендеуі, себебі адамдар ақшаларын ресми банк жүйесінен тыс сақтап, әрі қарай ұстай берді. Капиталдың жетіспеуіне байланысты өте жоғары нақты пайыздық мөлшерлемелер. Үкімет «алып, төле» жүйесіне көшті, кірісінен артық шығын жасау мүмкіндігі болмады. Күнделікті транзакциялар үшін монета тапшылығы, нәтижесінде Оңтүстік Африка рандының монеталары, дәмдес, ұялы телефонға арналған минуттар немесе тіпті шағын сома үшін презервативтер қолданыла бастады. 2013 жылғы шілдедегі президент сайлауының бюджеті 104 миллион доллар, ал 2013 жылғы үкімет бюджеті – 3,09 миллиард доллар, экономиканың күтілетін өсімі 5 пайызды құрады. «The Economist» журналы 2013 жылғы сайлауды «бұрмаланған» деп сипаттады және үкіметке толық бақылау орнағаннан кейін Мугабе үкіметі мемлекеттік қызметкерлер санын екі есеге арттырып, «бассыздық пен көзге ұратын жемқорлыққа» баруға кірісті. Резерв банкі үкіметтің бюджеттік шығындарын қаржыландыру үшін ірі көлемде қазыналық облигациялар шығаруды жалғастырды. Бұл ақша ұсынымын арттырып, номиналды түрде АҚШ долларымен есептелгеніне қарамастан, барлық банк шоттарының құнын төмендетті. 2016 жылдың қарашасында оларға қарсы кеңінен наразылықтар болғанына қарамастан, облигациялық ноталар түрінде псевдовалюта шығарылды. 2019 жылдың ақпан айында Джон Мангудия ақша-кредит саясатын ұсынып, ресми түрде жаңа валюта – RTGS долларын енгізді, ол банктердегі және мобильді әмияндардағы электрондық шоттардан, облигациялық ноталар мен монеталардан тұрады. Бұл АҚШ долларымен есептелген барлық банк шоттарын 1:1 есебімен Зимбабве валютасының құнсыздануына ауыстыруды аяқтады. 2019 жылдың маусым айында жаңа ұлттық валюта құру жоспарының аясында жергілікті транзакцияларда шетелдік валютаның қолданылуына тыйым салынды, осылайша долларландыру кезеңі аяқталды. АҚШ долларымен сауда көлемі әлі де төмен болды, әсіресе бейресми секторда және дүкендердегі айырбастау пункттерінде. 2020 жылдың наурыз айында COVID-19 пандемиясымен күресудегі қиындықтарды себеп етіп көрсетіп, үкімет АҚШ долларындағы ресми транзакцияларға қайтадан рұқсат берді. Зимбабве 2023 жылдың қазанында Зимбабве долларына деген сенімнің төмендеуіне байланысты, көп валюталық жүйесін 2025 жылдан бастап 2030 жылдың 31 желтоқсанына дейін ұзартты, ол 2023 жылы 80%-дан астам құнсызданды.

Ұлттық бірлік үкіметі: 2009-2013

Ұзақ мерзімді теріс экономикалық жағдайға жауап ретінде үш парламенттік партия Ұлттық бірлік үкіметін құруға келісті. Қайшылықтарға қарамастан, бұл үкімет жалпы экономикалық жағдайды жақсартқан маңызды шешімдер қабылдады, ең алдымен 2009 жылдың сәуірінде ұлттық валюта – Зимбабве долларын қолданудан тоқтату. Бұл жоғары инфляцияны тоқтатты және АҚШ доллары, Оңтүстік Африка раны, Еуропалық Одақтың евросы немесе Ботсвана пуласы сияқты шетел валюталарын пайдалану арқылы кәсіпкерліктің қалыпты түрлерін қайта мүмкін етті. Бұрынғы қаржы министрі Тендай Бити (MDC T) тәртіпті бюджет саясатын ұстануға тырысты. 2009 жылы Зимбабве он жыл ішінде алғаш рет экономикалық өсімді тіркеді.

Ұлттық бірлік үкіметінен кейінгі кезең: 2013 жылдан қазіргі уақытқа дейін

2013 жылғы жалпы сайлауда ZANU PF-тің күшті жеңісінен кейін Патрик Чинамаса қаржы министрі болып тағайындалды. Экономиканы жергіліктілендіруге бағытталған саясат жеделдетілді және Зимбабведегі африкалық емес ұлт өкілдеріне тиесілі компаниялардың 51% немесе одан да көп үлесін африкалықтарға беруді талап ететін заңдар қабылданы. Бұл экономикадағы белгісіздікті күшейте түсіп, елдегі инвестициялық ахуалға теріс әсер етті. Зимбабве экономикасын жергіліктілендіру мәселесіндегі заңнама 2007 жылдан бері әзірленсе де, ZANU PF 2010 жылы осы бағытта белсенді әрекеттер жасады. Дегенмен, бұл саясат түсініксіз және «реттеу арқылы қысым көрсету» түрі деп сынға ұшырады. Үкімет мемлекеттік қызметкерлер санын еселеді және Economist журналы «дұрыс емес басқару мен таңсық сыбайлас жемқорлық» деп сипаттаған жағдайға қадам басты. Ресми мәлімет бойынша Зимбабвенің қарызы 7 миллиард долларды құрайды, бұл елдің ЖІӨ-сінің 200% астам бөлігін құрайды. Алайда, бұл көрсеткіге қатысты пікір талас тудырып, басқа африкалық елдер мен Қытайға қарыздарды ескергенде, 11 миллиард долларға жетеді деген мәлімдемелер де бар. 2014 жылдың мамыр айында Зимбабве экономикасы Ұлттық Бірлік Үкіметі кезіндегі салыстырмалы тұрақтылықтан кейін құлдырауға ұшырады. Зимбабвенің өндіріс секторына жұмыс капиталын және жабдықтарды жаңарту үшін шамамен 8 миллиард АҚШ доллары инвестиция қажет деп есептеледі. 2016 жылы оппозициялық саясаткер Тендай Бити үкіметтің ЖІӨ-нің 12%-ға дейін тапшылыққа тап болуы мүмкін екенін болжады. Бұл Зимбабве үкіметін банктерден қолма-қол ақша алуды шектеуге және экспортты ынталандыру және валюта тапшылығын азайту мақсатында валюталық бақылау ережелерін өзгертуге мәжбүр етті. 2016 жылдың маусым және шілде айларында, үкімет қызметкерлеріне бірнеше апта бойы жалақы төленбегендіктен, полиция туристерден күшпен ақша алу үшін бекеттер құрды және Зимбабведе наразылық акциялары өтті. Сондай-ақ, қаржы министрі Патрик Чинамаса инвестициялық капитал мен несиелер тарту үшін Еуропаға сапар шекті, сонымен қатар «Қазірде бізде ештеңе жоқ» екенін мойындады. Осы уақытта үкімет Зимбабве әйелдерінің микроқаржыландыру банкі арқылы әйелдердің микроқаржыға қолжетімділігін арттыруға тырысты, ол 2018 жылдың 29 мамырында қызметін бастады. Банк Әйелдер істері, гендерлік теңдік және қоғамдық даму министрлігінің бақылауында жұмыс істейді.

Зимбабве долларын қайта қабылдау

2019 жылдың шілде айының ортасында жаңа Зимбабве доллары енгізіліп, шетел валютасын қолдануға тыйым салынғаннан кейін инфляция 175%-ға дейін өсті, соның салдарынан елдің жаңа гиперінфляция кезеңіне кіре бастағаны туралы жаңа алаңдаушылықтар туды. Зимбабве үкіметі 2019 жылдың тамызында инфляциялық деректерді жариялауды тоқтатты. 2019 жылдың желтоқсан айындағы жылдық инфляция деңгейі 521% құрады, бірақ Зимбабве орталық банкінің өкілдері 2020 жылдың ақпан айында бұл көрсеткішті 2020 жылдың желтоқсан айының соңына дейін 50%-ға дейін төмендетуді үміттенедінін мәлімдеді.