Кіріспе

Американдық карикатурист Джон Льюис Харт (18 ақпан 1931 жыл - 7 сәуір 2007 жыл) – американдық карикатурист, B. C. және The Wizard of Id комикстерінің авторы ретінде танымал. Брант Паркер "Ид сиқыршысы" комиксін бірлесіп жасап, суреттеді. Харт бірнеше марапатқа ие болды, оның ішінде швед Адамсон сыйлығы және Ұлттық карикатурашылар қоғамының бес сыйлығы бар. Өмірінің соңғы жылдарында ол комикстеріне христиандық тақырыптар мен ойларды қосып, танымал болды (кейде сынға да ұшырады). Чак Колсон Хартты Breakpoint бағанында "Біздің заманымыздың ең көп оқылатын христиан дін өкілі" деп атады, тіпті К. С. Льюис, Фрэнк Э. Перетти және Билли Грэмнан да жоғары қойды.

Өмірбаян

Нью-Йорк штатының Эндикотт қаласында туған Харт Кореяда АҚШ Әуе күштерінің қатарында қызмет еткен кезінде "Stars and Stripes" басылымында өзінің алғашқы туындыларын жариялады. 1953 жылы елге оралғаннан кейін, ол "The Saturday Evening Post", "Collier's Weekly" және басқа да журналдарда карикатураларын жариялады. Карикатура саласына дейін ол барбекю ресторанында жұмыс істеген және жарнама тақталарын бояған. Харттың ең үлкен жетістігі – "B. C." комиксі 1957 жылы жарық көрді және 1958 жылдың 17 ақпанынан бастап еліміздің күнделікті газеттерінде жариялана бастады. Харт сонымен қатар Брант Паркер салған "The Wizard of Id" комикс-жолағының авторы болды, ол 1964 жылдың 9 қарашасынан бері таратылуда. Оның "Ид сиқыршысы" комиксіндегі серігі Брант Паркер сегіз күннен кейін, 2007 жылдың 15 сәуірінде дүние салды.

Діндік наным-сенімдері

Харт дінге бейім отбасыда өсті және христиандық жексенбілік мектебіне тұрақты түрде қатысты. Формальды білімі орта мектеппен аяқталса да, ол Кітапқа өте ерте жасынан қызығушылық танытты. 1984 жылы Харттың рухани жағдайында айқын өзгеріс болды, және Харт пен оның әйелі Бобби Нью-Йорк штатындағы Найнве қаласындағы Пресвитериан шіркеуінің қауымдастығына қатыса бастады. Харт өзінің діни оянуын үйіне спутниктік антенна орнатқан әке мен ұлдан тұратын мердігерлер тобына байланысты деп санайды. Сол мақалада Харт "әлемнің соңы жақындап келеді, мүмкін 2010 жылға дейін" деген пікірін білдірді. Дегенмен, даудың басым бөлігі Харттың діни және саяси тақырыптар мен идеяларын, әсіресе Б.С. комикстеріне енгізуге бейімділігінен туды. Кейбір газеттер ашық түрде діни тақырыптарды қамтитын комикстерді басып шығудан бас тартты, ал Лос-Анджелес Таймс сияқты газеттер оларды газеттің діни бөліміне көшірді.

Даулы тасмалар

Әсіресе екі жолағы даулы болды. 2001 жылдың 15 сәуіріндегі, Жасыл жексенбіге (Easter) сай келетін B. C. жолағында жеті шамдығы бар яһудилердің менорасы бейнеленген, шамдары біртіндеп сөніп бара жатқанда, суреттерде Иса Мәсіхтің сөздері келтірілген. Соңында шамшырақтың сыртқы бөліктері сынды, христиан кресі қалды, ал соңғы панельде Мәсіхтің ашылған және бос қабірі көрсетілген. Антидефамация лигасы және Америкалық еврей комитеті сияқты сыншылар Харттың жолағы алмастыру теологиясын бейнелейді, яғни христиан дінінің яһуди дінін ығыстыруы деген тұжырымдаманы көрсетеді деп мәлімдеді. Харт "егер мен кез келген оқырмандарды ренжіткен болсам" кешірім сұрады, бірақ жолақ "діни сананы" арттыра алады деп ойлады және ол жолақты екі дінге де құрмет көрсету мақсатымен жасады деп мәлімдеді. Тағы бір B. C. жолағы, 2003 жылдың 10 қарашасында жарық көрген, дәстүрлі ай тәрізді белгісі бар әжетхананы көрсетті, кейіпкер "SLAM" деген тік графикамен кірді де, "Тек менің ғана сезімім бе, әлде мұнда жаман иіс келе ме?" деп сұрады. Америкалық ислам қатынастары жөніндегі кеңес сияқты сыншылар тік сызық пен "SLAM" комбинациясы, сондай-ақ аспандағы және әжетханадағы ай тәрізді белгілер жолақты ислам дініне қарсы қарапайым қорлау ретінде бейнелейді деп мәлімдеді. Харт мұның әжетхана туралы әдеттегі әзіл екенін жоққа шығарды. Сонымен қатар, Харт Бингхэмтон, Нью-Йорк штатындағы PBS филиалы WSKG TV-мен қайырымдылық аукционы үшін B. C. жолақтарының түпнұсқа панельдерін ұсынды. Ол сондай-ақ 1999 жылы әлемге әйгілі джаз вокалдық тобы The Four Freshmen-нің "Still Fresh" альбомының мұқабасын жасады, ал оның B. C. үшін салған жолақтары UC Irvine университетінің талисманы – қарақұйрықтың (anteater) шабыт көзі болды.

Құрмет

Харт 2007 жылғы 14 мамырдағы Mother Goose & Grimm комиксінің жолағында еске алынды. 2007 жылғы 20 маусымдағы "Блонди" комиксінің соңғы кадрында Дитерс мырза: "Ә, Жонни Харт өте білгір адам болған, солай емес пе?" дейді. Брюс Тинсли 2007 жылғы 10 шілдедегі Mallard Fillmore комиксінде Хартты құрметпен еске алды. "Идтің сиқыршысы" комиксінде де құрмет көрсетілді. 2008 жылғы 14 ақпандағы жолақта екі шаруа әйел сөйлесіп отырады. Гүл сатып алған біреуі: "Неге сіздер Валентин күнін тойламайсыз?" - деп сұрайды. Екіншісі: "Менің жүрегім биыл осы күнді тойлауға құштар емес" деп жауап береді.

Мастроянни өлеңдері

Дәстүр бойынша, әр жылдың 3 желтоқсанында Джонни Харт өзінің әйелі Ида "Бобби" Хартты құмырсқалар колониясының патшайымы ретінде бейнелейтін "B. C." мультфильмін салып, оның туған күнін тойлайтын. 2007 жылдың 3 желтоқсанында оның немересі Мейсон Мастроянни бұл дәстүрді жалғастырды, және Бобби Харттың қайтыс болғаннан кейінгі жылына дейін, яғни 2019 жылға дейін жыл сайын осылай істей берді.