Кіріспе

Футболдың бірнеше түріндегі қимыл

Еркін соққы – футболдың бірнеше түрінде ойынды қайта бастау үшін допты алаңға соғып кіргізу арқылы қолданылатын қимыл.

Қауымдастық футболы

Футболдағы еркін соққы – қарсылас команданың бұзушылығынан кейін ойынды қайта бастау тәсілі. Гандбол немесе қатыгез ойын сияқты ауыр бұзушылықтар үшін тікелей еркін соққы тағайындалады, одан қарсылас қақпасына тікелей гол соғылуы мүмкін. (Егер мұндай бұзушылық команданың өз жазалау алаңында жасалса, пенальти соққысы тағайындалады). Офсайд сияқты жеңіл бұзушылықтар үшін жанама еркін соққы тағайындалады, онда гол соғылғанша доп басқа ойыншыға тиюі керек.

Американдық футбол

Американдық футболда, қауіпсіз ұпай салынғаннан кейін, доп бос тепкімен ойнатылады. Ұпайға ұшыраған команда допты өздерінің 20 ярдтық сызығынан тебуі керек және допты тепкімен, құлау тепкісімен немесе орындық тепкімен тебуге құқылы. Кәсіби ойындарда, тепкіш тіреуіш қолданылмайды, бірақ жоғары мектеп немесе колледж футболында тіреуіш қолданылуы мүмкін. Доп тебілгеннен кейін, оны қабылдаушы команданың кез келген мүшесі ұстап, алға жылжытуы мүмкін, ал егер доп кем дегенде 10 ярдқа ұшып, кем дегенде бір рет секірсе немесе қабылдаушы команданың ойыншысы допқа тисе, тебуші команда оны қайтарып алуға құқылы. Канада футболында, қауіпсіздік ұпайдан кейін ұпай алған команда допты өздеріне алып, ойынды өздерінің 35 ярдтық сызығынан бастауға, допты өздерінің 35 ярдтық сызығынан тебуге немесе ұпай алған команданың 25 ярдтық сызығынан бастауды қабылдауға құқылы. Егер бастау таңдалса, ол орындық тепкі болуы керек, ал допты ұстап тұруға, жерге қоюға немесе тепкі алдында тіреуішке қоюға болады. Американдық футболдағыдай, тебуші команда допты қайтарып алу үшін, оның кем дегенде он ярдқа ұшуын қамтамасыз етуі керек. Американдық футболында кездесетін тағы бір мысал – бұл әділ ұстау тепкісі, яғни әділ ұстау орнынан жасалған бос алаңға соққы. Ұлттық Футбол Лигасы (NFL) бұл ойынды бос тепкі деп санамаса да, Ұлттық Жоғары Мектептер Қауымдастығы (NFHS) және БАҚ сарапшылары оны бос тепкі деп есептейді. Тепкі орындық немесе құлау тепкісі болуы керек, және егер ол қарсыластың қақпа тіректерінің арасынан өтіп кетсе, шабуылдаушы команда үш ұпай алады. NFHS ережелеріне сәйкес, бастау тепкілері де бос тепкілер ретінде жіктеледі.

Австралиялық футбол

Австралиялық футбол ережелерінде ойыншы қателік жасағаннан кейін еркін соққы беріледі. Ойыншы одан кейін допты қарсы командаға қайтаруға міндетті. Еркін соққы берілген кезде, ойыншының қарсыласы судья көрсеткен жерде – еркін соққы төленген немесе белгі алынған жерде тұрып, белгілейді. Допты ұстаған ойыншы содан кейін артқа шегінеді, осылайша допты белгіде тұрған ойыншыдан асырып тебуге болады; ойыншы бұрышпен шегінуі керек, нәтижесінде ол, белгіде тұрған ойыншы және шабуылдаушы қақпаның ортасы бір түзу сызықта болуы тиіс.

Регби одағы

Регбиде еркін соққы әдетте қарсылас команданың техникалық бұзушылығы үшін беріледі. Еркін соққы алғаннан кейін команда оны қалай ойнауды шешуі керек. Опцияларға орындық соққы, құлау соққысы, тепкі, немесе оны қалыпты ойынға (скрам) беру кіреді.