Кіріспе

Су өсімдігінің түрі

Vaccinium macrocarpon, сонымен қатар ірі жусанжеміс, американдық жусанжеміс және аю жусанжемісі деп те аталады, Солтүстік Америкадағы жусанжеміс туысының Oxycoccus кіші туысына жататын өсімдік. "Жусанжеміс" атауы гүлдің аталық тозаң қосқышының пішінінен шыққан, ол құстың мүсініне ұқсайды.

Сипаттама

Vaccinium macrocarpon – көпжылдық бұта, көбінесе жоғары өсетін (жер бетімен біршама қашықтыққа жайылып, кейін иіліп өседі). Жапырақтарының төменгі жағы көгілдір, ал үстіңгі жағы жасыл. Жапырақтары тар эллипс тәрізді немесе эллипс пішіндес, сирек жағдайларда сопақ. Гүлшоғырлары төмен қарап, жіңішке, 2-3 см ұзындықта болады. Ақ немесе қызғылт гүлдерін құлпырады, одан кейін қышқыл дәмі бар қызыл немесе қызғылт жидектер піседі.

Тарату

Vaccinium macrocarpon Канаданың орталық және шығыс бөліктерінде (Онтариодан Ньюфаундлендке дейін) және АҚШ-тың солтүстік-шығысы мен солтүстік-орталық аймақтарында (Солтүстік-шығыс, Ұлы көлдер аймағы және Аппалачи таулары, Оңтүстік Каролина мен Теннесси штатына дейін) табиғи түрде өседі. Бұдан басқа, Еуропаның кейбір аймақтарында және Солтүстік Америкада, Батыс Канадада (Британ Колумбиясы) және Батыс АҚШ-та (Батыс жағалауы) шашыраңқы жерлерде бейімделген.

Адамға қолдану

Бұл түр коммерциялық мақсатта жеуге жарамды жидектері үшін өсіріледі. Көптеген жусанжемістер органикалық заттар мен құмның кезектесіп жатқан қабаттарынан тұратын сулы топырақта өсіріледі; қазіргі заманғы жинау технологияларына егістікті уақытша су басу, жидектерді түсіру және жүзіп тұрған жидектерді жинау кіреді. Жидектерді көбінесе соус, желе, шырын және кептірілген жидек ретінде қолданады. Бірқатар зерттеулер жидектердің немесе олардың шырынының несеп жолдарының инфекцияларын емдеуге немесе алдын алуға көмектесуі мүмкін екенін көрсетеді, бірақ бұл әлі нақтыланбағандықтан, медициналық көмектің орнына қолданылмайды. Кейбір зерттеулер жусанжемістердің симптомсыз Helicobacter pylori қоныстануын басуға қабілетті екенін ұсынады, бірақ симптомдары бар науқастарда антибиотиктермен салыстырғанда олардың тиімділігі төмендеу.