Жатақ вагоны және оның түрлері

Кіріспе

Темір жол вагоны, ұйықтайтын бөлімшелермен жабдықталған

Жатақ вагоны – жеке немесе жартылай жеке ұйықтау орындарын тасымалдайтын темір жол вагоны.

Шолу

Көлік бірнеше бөлікке (әдетте 8-10) бөлінген, олар көліктің бүйірлік дәлізінен кіруге болады. Күндіз әр бөліктің ұзын жағында орындықтар орналасқан. Сапардың тиісті уақытында, көлікте жүретін қызметкер (немесе келісім бойынша бөлімшеде брондалған жолаушылар) бөлімшені түнгі режимге ауыстырады: бірінші сыныпта әр ұзын жағында екі, екінші сыныпта үш төсек орналасады, нәтижесінде бірінші сыныпта төрт, екінші сыныпта алты төсек-орын жасалады. Әдетте, екінші сыныпта орындық төменгі төсек ретінде қолданылады, ал орындықтың арқасы көлденең қалпына келтіріліп, ортаңғы төсек ретінде пайдаланылады. Бұрынғы КСРО елдерінде екі типті диван-көліктер бар: "купе" және "плацкарт". "Купе" көліктері қымбат әрі ыңғайлы, төрт төсектік бөлімшелер бір-бірінен және дәлізден толық оқшауланған. Арзан "Плацкарт" көліктерінде бөлімше мен дәліз арасында қабырға жоқ, тек бөлімшенің ұзын жақтарында төрт төсек және дәліз қабырғасына орнатылған тағы екеуі бар. Төменгі төсек күндіз екі орынға айналады. Қызметкер әр жолаушыға жайма, жамылғы және жастық береді. Ұйықтау вагондарынан айырмашылығы, диван бөлімшелері әдетте жыныс бойынша бөлінбейді, және тек аяқ киімді шешуден басқа киімсіз жүру қалыпты жағдай. Вагонның соңындағы бір бөлімше қызметкердің (екі іргелес вагонды қадағалай алатын) пайдалануына арналған. Ол (егер бағаға кірмеген болса) ыстық және суық сусындар мен таңғы ас сатады. Батыс Еуропада қызметкер сапардың басында жолаушылардың билеттері мен паспорттарын алып, оларды мақсатқа жеткенге дейін қайтарады, осылайша билеттер мен паспорттарды тексеру кезінде жолаушылардың мазасын бұрмауға мүмкіндік береді. Бұрынғы Шығыс блогының кейбір елдерінде мұндай іс-әрекет жасалмайды, сондықтан жолаушылар әр шекарадан өту кезінде шекара полициясы мен теміржол инспекторларынан оятылады. Дене жуу және әжетханалар вагонның екі шетінде орналасқан. Диван-көліктер Ұлыбританияда соншалықты танымал болған жоқ (Royal Train-нен басқа, қызметкерлердің тұруы үшін болжамды), бірақ континенталды Еуропада көптеген ұйықтау пойыздарының тарихы 1870 жылдарға дейін жетеді. Дегенмен, британдық жолаушылар Кале, Булонь, Остенд немесе Голландияның Құйрығындағы ұзақ қашықтыққа жүретін түнгі пойыздарға Англия жоғалауы немесе Солтүңгі теңіз арқылы пароммен өтуден кейін міне бергені әдеттегі жағдай. 1990 жылдардың ортасынан бері ұзақ қашықтыққа жүретін түнгі пойыздардың саны күндізгі жылдам қызметтердің көбеюі және төмен бағалы әуекомпаниялардың бәсекелестігіне байланысты айтарлықтай азайды. Қоршаған ортаны қорғау ұйымдары түнгі пойыздарды қысқа қашықтыққа ұшатын рейстерге қарағанда экологиялық таза балама ретінде қайтадан тартымды етуге тырысуда.

The car is divided into a number of compartments (typically 8 to 10) accessed from the side corridor of the car, which in daytime are configured with a bench seat along each long side of the compartment. At an appropriate time in the journey, the attendant who travels in the car (or by agreement the passengers booked in the compartment) converts the compartment into its night time configuration with two (1st class) or three (2nd class) bunks on each long side of the compartment, creating a total of four bunks in first class and six in second class. Typically, in 2nd class the seat serves as the lowest bunk, and the back of the seat is turned into a horizontal position and serves as the middle bunk. There are two types of couchette car in countries of the former USSR: "coupé" and "platzkart". "Coupé" cars are more expensive and comfortable with 4 bunk compartments fully separated from each other and the corridor. The cheaper "Platzkart" cars, use a somewhat different layout, with no wall between compartment and corridor, only four bunks along the long sides of the compartment, and two more mounted on the corridor wall, the lower bunk folding in the daytime to become two seats. The attendant provides a sheet, blanket, and pillow for each passenger. Unlike in sleeping cars, couchette compartments are not always segregated by sex, and it is normal not to undress except for removing footwear. One compartment at the end of the car is reserved for the use of the attendant (who may supervise two adjacent cars), who will sell (if not included in the fare) hot and cold drinks and continental breakfasts in the morning. In western Europe the attendant will take charge of passengers' tickets and passports at the start of the journey, returning them before arrival at the destination, thus ensuring that passengers are not disturbed by ticket and passport inspections. In some former eastern bloc countries this is not done, and it is normal for passengers to be awoken by border police and railway inspectors at each border crossing. Toilets and washrooms are located at the ends of the car. Couchette cars have not been as popular in Britain (except on the Royal Train, presumably as staff accommodation); as they have been in continental Europe, although a number of sleeper trains can trace their history back to as early as the 1870s. It was normal practice, nevertheless, for British passengers to join long distance overnight trains at Calais, Boulogne, Ostend or Hook of Holland after crossing the English Channel or North Sea by ferry. There has been a substantial decline in the number of long distance overnight train services since the mid 1990s, caused by the increase in the number of high speed daytime services, and competition from low cost airlines. Environmental organizations are trying to make night trains more attractive again, as a more climate friendly alternative to short haul flights.