Қамысты сайрақ (Emberiza schoeniclus) – Еуропа мен Палеарктикада кең таралған, қыста көшінші құс. Қамысты дала, құрғақ жерлерде мекендейді. Биологиялық әртүрлілік сақтау жоспарының маңызды түрі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құс түрі
Species of bird
Түрлер қойындысы
| атауы = Common reed bunting
| мәртебесі = LC
| мәртебе жүйесі = IUCN3.1
| мәртебесінің сілтемесі =
| кескін = Common reed bunting (emberiza schoeniclus) m. jpg
| кескіннің сипаттамасы = Аталық
| кескін2 = Common reed bunting (emberiza schoeniclus) f. jpg
| кескін2 сипаттамасы = Әйел – Екеуі де Оксфордшир, Отмурде
Speciesbox
| name = Common reed bunting
| status = LC
| status system = IUCN3.1
| status ref =
| image = Common reed bunting (emberiza schoeniclus) m. jpg
| image caption = Male
| image2 = Common reed bunting (emberiza schoeniclus) f. jpg
| image2 caption = Female – Both at Otmoor, Oxfordshire
| таксон = Emberiza schoeniclus
| авторы = (Линней, 1758)
Ол Еуропаның және Палеарктиканың көп бөлігінде көбейеді. Көптеген құстар қыста оңтүстікке көшіп кетеді, бірақ оңтүстік және батыстағы жылы аймақтардағылары жыл бойы тұрады. Ол қамыс арасында көп кездеседі, сондай-ақ құрғақ ашық жерлерде, мысалы, сортаңдақтар мен егістіктерде де көбейеді. Мысалы, ол Ұлыбританиядағы Биологиялық әртүрлілікті сақтау жоспарының тіршілік ортасының бір бөлігі – қызғылт шөптесін және құрақ жайылымдарының құрамына кіреді. Ол жазық және төбелі аймақтардың нашар дренажталған бейтарап және қышқыл топырақтарында кездеседі.
It breeds across Europe and much of the Palearctic. Most birds migrate south in winter, but those in the milder south and west of the range are resident. It is common in reedbeds and also breeds in drier open areas such as moorland and cultivation. For example, it is a component of the purple moor grass and rush pastures, a type of Biodiversity Action Plan habitat in the UK. It occurs on poorly drained neutral and acidic soils of the lowlands and upland fringe.
Таксономия
Қамысты торғай 1758 жылы швед табиғаттанушысы Карл Линней өзінің "Systema Naturae" кітабының оныншы басылымында Fringilla schoeniclus деген екі атаумен сипаттаған. Бұл торғай қазір Линней осы "Systema Naturae" басылымында енгізген Emberiza туысына жатқызылады. Schoeniclus деген сөз ежелгі грек тіліндегі skhoiniklos сөзінен алынған, грек авторлары оны белгісіз бір құсқа қатысты қолданған. Линней оның табиғи ареалын Еуропа деп көрсеткен, бірақ қазір ол Швециямен шектеледі. Жиырма тоғыз түршесі танылған. Өз туысы ішінде қамысты торғай жапон қамысты торғайымен және Паллас қамысты торғайымен ең жақын туыс, олар кейде Schoeniclus туысына жатады.
The common reed bunting was described by the Swedish naturalist Carl Linnaeus in 1758 in the tenth edition of his Systema Naturae under the binomial name Fringilla schoeniclus. This bunting is now placed in the genus Emberiza that Linnaeus had introduced in the same edition of his Systema Naturae. The specific epithet schoeniclus is from the Ancient Greek skhoiniklos, a word that was used by Greek authors for an unidentified bird. Linnaeus specified the type locality as Europe but this is now restricted to Sweden. Nineteen subspecies are recognised. Within its genus, the reed bunting is most closely related to the Japanese reed bunting and the Pallas's reed bunting, which are sometimes classified as being in the genus Schoeniclus.
Кіші түрлер
Он тоғыз түрше танылған, оның ішінде Е. s. schoeniclus – Еуропаның көп бөлігінде кездесетін атау түршесі, Е. s. witherbyi – Оңтүстік Португалияда, Батыс Испанияда, Францияда және Сардинияда таралған, Е. s. intermedia – Италиядан және Адриатика жағалауынан солтүстік-батыс Албанияға дейін, Е. s. reiseri – Оңтүстік-шығыс Албаниядан, Солтүстік Грекияның солтүстік-батысынан, Оңтүстік Солтүстік Македониядан және Батыс және Орталық Түркиядан, Е. s. caspia – Шығыс Түркиядан және Солтүстік-батыс Ираннан, Е. s. korejewi – Оңтүстік-батыс және Шығыс Ираннан, Оңтүстік Түркменстаннан, Е. s. pyrrhuloides – Солтүстік Каспий теңізі аймағынан Батыс Моңғолияға, Оңтүстік-шығыс Қазақстанға және Орталық Тянь-Шаньға дейін, Е. s. passerina – Солтүстік-батыс Сібірден, Оңтүстік Азияда қыстайды, Е. s. parvirostris – Орталық Сібірден, Солтүстік Қытайда қыстайды, Е. s. pyrrhulina – Камчаткадан және Солтүстік Жапониядан, Орталық Жапонияда, Кореяда және Шығыс Қытайда қыстайды, Е. s. pallidior – Оңтүстік-батыс Сібірден, Оңтүстік-батыс Азияда қыстайды, Е. s. minor – Ресейдің Шығыс Аймағынан және Солтүстік-шығыс Қытайдан, Шығыс Қытайда қыстайды, Е. s. ukrainae – Украинадан және Ресейдің іргелес аймақтарынан, Е. s. incognita – Оңтүстік-шығыс Еуропалық Ресейден Солтүстік Қазақстанға дейін және Е. s. zaidamensis – Қытайдың Солтүстік-батыс Циңхай провинциясына ендемик.
Nineteen subspecies are recognised, including E. s. schoeniclus, the nominate subspecies, which occurs in most of Europe, E. s. witherbyi which is found in south Portugal, western Spain, France and Sardinia, E. s. intermedia from Italy and the Adriatic coast to northwest Albania, E. s. reiseri from southeast Albania, northwest Greece, south North Macedonia and west and central Turkey, E. s. caspia from east Turkey and northwest Iran, E. s. korejewi from southwest and eastern Iran and south Turkmenistan, E. s. pyrrhuloides from north Caspian sea region to western Mongolia, southeast Kazakhstan and central Tien Shan, E. s. passerina from northwest Siberia, wintering in south Asia, E. s. parvirostris from central Siberia wintering in northern China, E. s. pyrrhulina from Kamchatka and northern Japan, wintering in central Japan, Korea and eastern China, E. s. pallidior from southwestern Siberia wintering in southwest Asia, E. s. minor from Russian Far East and northeast China, wintering in east China, E. s. ukrainae from Ukraine and adjacent areas of Russia, E. s. incognita from southeastern European Russia to north Kazakhstan and E. s. zaidamensis, endemic to northwest Qinghai, China.
Сипаттама
Қамыс торғайы орташа мөлшердегі, сопақ денелі құс, ұзын, бірақ мықты тұқым жейтін кішкентай мүсікке ие. Аталығының басы мен тамағы қара, мойнында ақ жағасы және астыңғы бөліктері ақ, ал арқасы қалың жолақты қоңыр түсті. Аналығы әлдеқайда сұрғылт, басы жолақты қоңыр, және төменгі жағы да жолақты. Аталығының әні қайталанатын болып келеді.
The common reed bunting is a medium sized bird, long, with a small but sturdy seed eater's bill. The male has a black head and throat, white neck collar and underparts, and a heavily streaked brown back. The female is much duller, with a streaked brown head, and is more streaked below. The song of the male is a repetitive .
Мінез-құлық
Оның табиғи тағамы жас ұрпақты қоректендіргенде жәндіктерден, ал қалған уақытта тұқымдардан тұрады.
Its natural food consists of insects when feeding young, and otherwise seeds.
Өсіру
Көбею әдетте сәуірдің басында басталып, орналасқан жеріне және биіктігіне байланысты тамыздың соңына дейін аяқталады. Бұл түр моногамды. Ұясы бұталардың немесе қамыс арасындағы талдардан, шөптен және қамыстан салынады, ішіне шаш, мүк және тамыршалар сияқты жұмсақ материалдар төселеді. 4–5 зәйтүн түсті жұмыртқалар салынады, олардың қалың сызықтары есекқұйрықтарға тән болады. Инкубация кезеңі 12–15 күнге созылады, осы уақыт ішінде балапандарды екі ата-анасы да тамақтандырады.
Breeding normally starts in early April, finishing in late August depending on location and altitude. The species is monogamous. The nest is built using twigs, grass and reeds lined with finer materials such as hair, moss and rootlets in a bush or reed tussock. 4–5 olive grey eggs are laid, which show the hair like markings characteristic of those of buntings. The incubation period is 12–15 days where the chicks are fed by both parents.
Мәртебе
Қамыс баулары әлемдік деңгейде қауіп төндірмейді және IUCN ұйымы оларды «қауіпсіз түр» санатына жатқызады. Еуропадағы популяциясы кем дегенде 4,8 миллион жұпты құрайды, олардың ең көп саны Швеция, Польша және Норвегияда кездеседі. Дегенмен, Норвегия, Швеция, Дания және Германияда қамыс бауларының саны төмендеп бара жатыр деген мәлімет бар.
The reed bunting is not globally threatened and classified as least concern by the IUCN. The estimated European population is at least 4.8 million pairs, with particular strongholds in Sweden, Poland and Norway. However, the reed bunting is reportedly declining in Norway, Sweden, Denmark and Germany.